PlusAchtergrond

De Syrische Lia keek haar ogen uit bij de Canal Parade. Nu vaart ze zelf mee

De Syrische Lia (20) vluchtte acht jaar geleden vanwege de oorlog naar Nederland. In de fotoserie Rainbow Lia toont de trans vrouw zich nu in alle kleuren van de regenboogvlag. En ze vaart voor het eerst mee in de Canal Parade. ‘Ik leid een ingewikkeld dubbelleven.’

Sara Luijters
Lia in de fotoserie Rainbow Lia, door Myrthe Effing. Beeld Myrthe Effing
Lia in de fotoserie Rainbow Lia, door Myrthe Effing.Beeld Myrthe Effing

De eerste keer dat Lia de Canal Parade bezocht was in 2019. “Ik vertrok uit Enschede, waar ik bij mijn ouders woonde. Ik had andere kleding bij me en veranderde in de trein van outfit. De botenparade maakte op mij, toen nog een 17-jarige closet baby gay, enorme indruk. Ik keek mijn ogen uit en vond het geweldig. Ik wist dat ik op een dag ooit zelf op een boot wilde staan. In de trein terug kleedde ik me weer om.”

Nu is het zover: Lia vaart zaterdag mee op de boot van de Gender & Sexuality Alliance (GSA), een groep jonge mensen die op scholen werkt om lhbti-scholieren te steunen en een veilige plek te bieden. Ze is sinds twee jaar ambassadeur voor de organisatie.

Bevrijdend

Acht jaar geleden had Lia nog een jongensnaam en kwam ze op de vlucht voor de oorlog in Syrië naar Nederland, waar haar vader al woonde. Ze had de hoofdrol in de NPO-documentaire Sinan zoekt de klas van Elias, waarin Sinan Can de toen 17-jarige Lia hielp haar klasgenootjes uit Aleppo terug te vinden. “Ik heb geen spijt dat ik aan de documentaire heb meegewerkt, want het heeft me veel gebracht, onder andere mijn werk voor de GSA, maar die periode ligt nu achter me. Ik wil niet dat mensen me nog zien als ‘die vluchteling’, maar als Lia.”

Pride Amsterdam is daarbij een belangrijke stap. “Dit jaar ga ik, na twee jaar corona, helemaal los op de Canal Parade, nu volledig als mijzelf. In een broekje met vlinders, op plateauzolen en met een regenboogtop en vol glitters wil ik bovenop de boot staan dansen.”

Sinds 2 april dit jaar noemt ze zichzelf bij haar nieuwe naam. “Ik ging met vriendinnen naar carnaval en terwijl we ons aan het omkleden waren, vroeg ik ze of ze mij voortaan Lia zouden willen noemen. Ze vonden de naam bij mij passen en die dag heb ik me voor het eerst overal zo voorgesteld. Daarna veranderde ik mijn naam op Instagram, en ook op mijn werk in een café werd het meteen geaccepteerd en aangepast in het systeem. Het voelde heel bevrijdend.”

Tekst gaat verder onder de foto.

'Mode is voor mij een mooie manier om mezelf uit te kunnen drukken; met kleding kun je een verhaal vertellen.' Beeld Myrthe Effing
'Mode is voor mij een mooie manier om mezelf uit te kunnen drukken; met kleding kun je een verhaal vertellen.'Beeld Myrthe Effing

In transitie

Het is een lange weg geweest, vertelt ze. Haar christelijk-orthodoxe ouders weten nog niets van haar transitie. “Ik leef een ingewikkeld dubbelleven. Als kind verkleedde ik me in de kleren van mijn moeder, en speelde ik met haar make-up. Als ik werd betrapt, kreeg ik een tik op mijn hand. In de cultuur waarin ik opgroeide bestaat gay zijn niet, net zo min als transseksualiteit of non-binair zijn. Mijn ouders zouden me niet accepteren als Lia. Als ik bij ze op bezoek ga, moet ik me als jongen kleden.”

Een paar jaar geleden nam ze het besluit om uit de kast te komen, als non-binair en panseksueel, ook bij haar ouders. “Ik val op mensen, niet op een gender, dat heb ik ook aan mijn ouders verteld. Mijn mentor op school, Andrea, heeft me daar toen heel goed bij geholpen. ”

“Ik realiseerde me dat ik mij comfortabeler zou voelen met een vrouwenlichaam en heb me dit jaar aangemeld bij de genderkliniek van de VU. De komende twee jaar sta ik op de wachtlijst, eerst voor een gesprek met een psycholoog en uiteindelijk, hoop ik, voor een hormoonbehandeling en operaties. Ik wil ook heel graag mijn naam op mijn paspoort veranderen, maar dat kost veel geld, zo’n tweeduizend euro, daar ben ik nu hard voor aan het sparen.”

Over hoe haar ouders op haar transitie zullen reageren, wil ze nu nog niet nadenken. “Dat zien we dan wel weer.”

Zelfgekozen familie

Lia, die nog steeds in Enschede woont, voelt zich in haar beslissingen vooral heel erg gesteund door haar zelfgekozen familie, haar vrienden en de mensen bij de GSA, waar in twee jaar hechte vriendschappen zijn ontstaan. Dat tegenwoordig meer mensen zich aanmelden voor een genderoperatie is volgens haar te danken aan het werk van activisten en omdat er meer over gesproken wordt. “Het was er altijd al wel, maar mensen durfden er niet voor uit te komen, omdat het te onveilig voelde.”

Lia stond voor de GSA al op posters voor Paarse Vrijdag en geeft als ambassadeur interviews. “En ik sprak met de koning en Máxima tijdens de uitreiking van de Appeltjes van Oranje op Paleis Noordeinde, waar de GSA ook voor was genomineerd. Dat vond ik een ongelooflijke eer.”

Tekst gaat verder onder de foto.

null Beeld Myrthe Effing
Beeld Myrthe Effing

In september start ze met de mbo-opleiding Fashion Design: “Ik hou heel erg van fashion, van designers als Jean Paul Gaultier, Versace en Zuhair Murad, die geweldige galajurken ontwerpt. De ballroom- en dragscene, met veel glitter en glamour vind ik heel inspirerend. Mode is voor mij een mooie manier om mezelf uit te kunnen drukken; met kleding kun je een verhaal vertellen.”

Met fotograaf Myrthe Effing maakte Lia de serie Rainbow Lia: “Myrthe zocht contact nadat ze de documentaire van Sinan had gezien. Ze maakte toen een fotoserie van me, bij het gedicht Oorlog van Willem Wilmink. We bleven daarna contact houden. Toen ze vroeg of ik aan een Prideproject mee wilde werken was ik gelijk enthousiast. Ze heeft me gefotografeerd in door mij gestylde outfits in alle kleuren van de regenboog, waarmee we onze eigen invulling aan de regenboogvlag hebben gegeven.”

Met de fotoserie hoopt Lia taboes te doorbreken, zegt ze, ‘en jongeren zoals ik laten weten dat ze niet alleen zijn’. “Laat anderen gewoon zijn wie ze willen zijn. Uiteindelijk zijn we allemaal mensen van vlees en bloed, er is geen enkele reden om haat op elkaar te gooien.”

Haat

Zelf krijgt ze ook vaak haatreacties: “Mensen roepen dingen naar me op straat of op social media, eerder lag ik dan in bed te huilen, maar dat wil ik niet meer. Inmiddels kies ik ervoor om het niet meer persoonlijk op te vatten en er op een sportieve manier mee om te gaan. Als ik nu word uitgescholden, lach ik naar die persoon, roep ik: ‘gay rights!’ en loop ik door. Het haten zegt iets over de onzekerheid van de ander, niet over mij.”

“Ik wil dat andere jongeren weten dat dit misschien niet altijd de makkelijkste weg is, maar dat het uiteindelijk altijd goed komt, al duurt het soms heel lang. Als mensen zeggen dat ze trots op mij zijn, dan zeg ik altijd dat ik ook trots ben op hen, want uiteindelijk worstelt iedereen met zichzelf kunnen zijn.”

Rainbow Lia

Fotograaf Myrthe Effing (30) over de serie die ze met Lia maakte: “In Rainbow Lia toont Lia haar kracht in alle kleuren van de regenboogvlag. Ze kleedt zich zoals ze zelf wil, in haar eigen kleren, ongeacht wat anderen hiervan vinden. En dat terwijl ze nog midden in transitie zit. Dat ze er, ondanks dat het in haar cultuur niet geaccepteerd wordt, toch mee naar buiten durft te treden vind ik een heel dapper besluit.”

null Beeld Myrthe Effing
Beeld Myrthe Effing
null Beeld Myrthe Effing
Beeld Myrthe Effing
null Beeld Myrthe Effing
Beeld Myrthe Effing

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden