PlusInterview

De stembandverlamming van zanger Reindier (30) bleek een tumor, maar van opgeven wil hij niets weten: ‘Mijn drive is alleen maar toegenomen’

Reindier: ‘Ik voel me geen man of vrouw, beweeg daar ergens tussen. Voor mij is dat een ontdekkingsreis die ik in mijn werk kan uiten.’  Beeld Lin Woldendorp
Reindier: ‘Ik voel me geen man of vrouw, beweeg daar ergens tussen. Voor mij is dat een ontdekkingsreis die ik in mijn werk kan uiten.’Beeld Lin Woldendorp

Voor de tweede keer kampt de Amsterdamse artiest Reindier (Reinier van Harten, 30) vlak na het uitkomen van een nieuwe plaat met ingrijpende gezondheidsklachten. ‘Eén keer barstte ik na een opname in tranen uit.’

Tim van Erp

Van Harten bestelt een gemberthee wanneer we op maandagochtend neerstrijken in Café Katoen aan de Oude Turfmarkt. Normaal zou hij kiezen voor koffie, maar dat smaakt hem sinds een paar weken niet meer, net als het meeste dat hij binnenkrijgt. Dat komt door de bestralingen die hij vijf dagen per week ondergaat. Eind vorig jaar werd een goedaardige tumor bij hem gevonden. Die zit op een moeilijk te bereiken plek bij zijn bovenste nekwervel, waar hij zijn gehoor, evenwicht en linkerstemband aantast.

Zeven jaar geleden, vlak na het verschijnen van zijn eerste ep, raakte die stemband verlamd. Door diezelfde tumor, weet hij nu. Ditmaal heeft hij net een album uitgebracht, Obsidian // Silk, dat hij in oktober in de Melkweg presenteerde. Het is niet bepaald hoe hij verwachtte dat zijn carrière na het afronden van het Conservatorium van Amsterdam zou verlopen. Net zomin had hij gedacht zijn dagen ziek in bed door te brengen terwijl de wereld weer opengaat. Dit interview is zijn enige ‘uitje’, vertelt hij; door de bestralingen is hij het grootste deel van de tijd misselijk.

Hoe voel je je vandaag?

“Het is een goede dag. Ik heb twee dagen rust gehad, vanmiddag hoef ik pas weer naar het ziekenhuis. Pijnstillers helpen ook. Ik heb aanhoudend hoofdpijn. Dat komt doordat de tumor door de bestraling opzwelt en tegen mijn schedel drukt.”

Deze tumor veroorzaakte in 2015 je stembandverlamming. Toch hebben artsen hem nu pas ontdekt.

“Ja, en dat maakt me ook kwaad. Als ze er toen achter waren gekomen, had ik mijn gehoor misschien nog goeddeels gehad; daar is nog maar 20 procent van over. Naarmate de tumor groeide, tastte hij meer aan. Dat begon met mijn stemband, ik haalde ineens bepaalde noten niet meer. Mijn artsen dachten dat ik een auto-immuunziekte had.”

Hadden ze dan geen MRI-scan gemaakt?

“Jawel, maar alleen van de achterkant van mijn hoofd. Er zijn inmiddels excuses aangeboden, maar dat maakt de frustratie er niet minder om. Al die tijd voelde ik dat er iets groters aan de hand was. De afgelopen jaren kreeg ik steeds meer kwaaltjes. De meeste aan mijn linkerkant, waar de tumor zit. Ik ben talloze malen naar de huisarts gegaan, maar werd keer op keer weggestuurd.”

Wat zorgde voor de doorbraak?

“Toen ook mijn gehoor achteruitging, ook links, heb ik aangedrongen op een nieuwe MRI. In eerste instantie moest ik afwachten of het niet vanzelf beter werd, maar na de derde keer werd ik doorverwezen.”

Er is dus nogal wat misgegaan.

“Dat kun je wel stellen. Nadat hij de tumor had ontdekt, schreef de radioloog op dat hij dacht dat het kwaadaardig was. Dat nam mijn eigen arts klakkeloos over. Toen ik mijn uitslag kreeg, zei zij tegen mij: ‘Je hebt kwaadaardige kanker.’ Twee dagen lang dacht ik dat dat zo was. Zaten mijn vrienden en familie huilend bij mij thuis.”

Wat deed dat met je?

“Ik heb niet gedacht dat ik doodging, ik dacht: we gaan dit aanpakken. Maar alsnog was het natuurlijk zwaar. Ook voor mijn vriend, hij was ontroostbaar. Wat ik nu heb, is nog altijd ellendig, maar de kans dat de behandeling slaagt is 90 tot 95 procent.”

Het is cru dat juist je gehoor en je stemband zijn aangetast.

“Heel even heb ik gedacht: dat dit nu wéér gebeurt rond de release van een plaat, is misschien een teken dat ik ander werk moet gaan doen. Maar ik geloof daar niet in. Ik geloof in toeval, en dat het aan mij is hoe ik daarmee omga.”

Maar hoe ga je om met gedeeltelijke doofheid en een gelimiteerde stem?

“De muziek die ik heb opgenomen, hoor ik anders terug. Ik ben weleens bang dat dat me een slechtere muzikant maakt. Maar één oor werkt gewoon. Met mijn stem kan ik technisch niet meer alles wat ik vroeger kon. Maar ik heb nog steeds een kleurenpalet waar ik gebruik van kan maken. Ik moet het alleen doen met wat minder kleuren.”

Geeft dit alles je ook inspiratie?

“Nu ik zo ziek ben, lukt liedjes schrijven niet, maar na mijn diagnose heb ik veel muziek gemaakt. Eén keer barstte ik na een opname in tranen uit. Toen besefte ik dat dit mijn manier is om ermee te dealen. Ik vind het lastig mijn emoties op te roepen, maar met muziek gaat het vanzelf. Ik ben blij dat ik optimistisch en strijdlustig ben ingesteld, maar merk op dat soort momenten dat ik daardoor soms voorbijga aan mijn gevoelens.”

Hoe was dat in 2015?

“Ook toen moest er een zekere frustratie uit. We zouden net gaan toeren met de eerste plaat. Ik denk weleens: hoe had mijn carrière eruitgezien als dat had kunnen doorgaan? Tegelijkertijd heb ik hierdoor een authentiek proces meegemaakt, dat me gevormd heeft als artiest. Ik maak nu écht wat ik wil in plaats van dat ik mezelf in een bepaald hokje stop, zoals in mijn beginjaren.”

Identiteit en zelfexpressie zijn belangrijke thema’s in je werk.

“Niet omdat ik een statement wil maken of omdat ik denk dat dat moet omdat ik zelf queer en genderfluïde ben, maar omdat ik het erover wíl hebben. Ik voel me geen man of vrouw, beweeg daar ergens tussenin. Voor mij is dat een ontdekkingsreis die ik in mijn werk kan uiten. Een vrouw zei na een concert ooit tegen me: ‘Je muziek is heel leuk, maar die make-up is niet nodig hoor. Je hoeft je niet achter een masker te verschuilen.’ Maar ik verstop me juist niet. Ik tóón mezelf.”

‘Ik bekijk per keer met welke kunstvormen ik mijn muziek wil uitdragen: dans, theater, technologie...’ Beeld Lin Woldendorp
‘Ik bekijk per keer met welke kunstvormen ik mijn muziek wil uitdragen: dans, theater, technologie...’Beeld Lin Woldendorp

Misschien komt haar aanname voort uit de Nederlandse doe-maar-normaalmentaliteit.

“Dat kan. Mensen vinden hier iets al snel poespas. In de muziekwereld geldt ook wel een beetje: je moet klein beginnen en mag pas groots gaan denken als je ook groot bént. Maar ik denk nu al groot, juist doordat ik weiger mezelf te limiteren.”

Dat zie je terug in je optredens en videoclips, die vol zitten met opvallende decorstukken en outfits. Je draagt bijvoorbeeld 3D-geprinte tentakels aan je armen.

“Ja, en zo bekijk ik per keer met welke kunstvormen ik mijn muziek wil uitdragen: dans, theater, technologie...” Lachend: “Dat grootse heeft ook nadelen, hoor. Soms willen poppodia me niet boeken omdat op- en afbouwen te lang duurt. Dan kunnen ze voor en na mij geen andere act programmeren.”

Maar dat weerhoudt je er niet van groots te denken.

“Ondanks die belemmeringen is mijn drive alleen maar toegenomen. ‘Het komt nooit meer goed’ zit gewoonweg niet in mijn vocabulaire. Al word ik nog zo vaak tegen mijn schenen geschopt, ik denk alleen maar: ik ga heus niet stoppen.”

Reinier van Harten (Sleeuwijk, 1991), artiestennaam Reindier, maakt popmuziek met zowel elektronische als akoestische invloeden. Na anderhalf jaar op de Tilburgse Rock­academie, waar hij songwriting studeerde, verhuisde hij naar Amsterdam. Tijdens zijn multi­mediale optredens komen thema’s als gender en identiteit aan bod. In mei begint hij aan een theatertour die hem onder meer langs Oerol voert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden