PlusAchtergrond

De saamhorigheidssoep van culinair duo Bijdendijk en Levie

Samuel Levie (links) en Joris Bijdendijk met hun Vrijheidsmaaltijd-soep: veganistisch, vrij van allergenen, niet te pittig en dus voor iedereen.Beeld Jakob van Vliet

Nu de Vrijheidsmaaltijd onder de bogen van het Rijksmuseum op 5 mei niet kan doorgaan, komen chef-koks Samuel Levie (36) en Joris Bijdendijk (35) met een alternatief: Vrijheidsmaaltijdsoep. Zelf te maken, voor alle Amsterdammers.

“Het was een van de vetste dingen die ik ooit heb georga­niseerd,” zegt chef-kok, eetschrijver en worstenmaker ­Samuel Levie. “Ja, ik heb nog nooit zo’n volmaakt gevoel gehad na een event als toen,” voegt Joris Bijdendijk, chef-kok van restaurants Rijks en Wils, eraan toe. Levie en ­Bijdendijk hebben het over de Vrijheidsmaaltijd die ze twee jaar geleden organiseerden, in opdracht van het ­Amsterdams 4 en 5 mei comité.

Het was de eerste keer dat de Vrijheidsmaaltijd plaatsvond onder de bogen van het Rijksmuseum. In minder dan een uur werd de locatie omgebouwd tot een restaurant voor maar liefst 500 ‘lieve Amsterdammers’, die iets bijzonders voor de stad hadden betekend. De gasten werden ontvangen door deftige heren in pak en met hoed, waarna een uitgebreid diner op sterrenniveau volgde. En toen een orkestje Aan de Amsterdamse grachten inzette, René Froger de microfoon greep en alle 500 aanwezigen enthousiast meezongen, was de avond compleet. “Legendarisch,” vat Bijdendijk het samen.

Komende dinsdag zou het, op diezelfde plek, weer zo’n legendarische avond moeten worden, met weer de twee chefs aan het hoofd van de organisatie. Levie: “Ik keek er erg naar uit. Omdat dit jaar een jubileumjaar is, moest het nog toffer en betekenisvoller worden dan de vorige keer.”

Maar toen bleek dat het feest niet kan doorgaan vanwege de coronacrisis. “Dat was een enorme teleurstelling, maar tegelijkertijd zagen we het als kans. De grote vraag was: hoe kunnen we iets nieuws verzinnen dat past binnen de coronamaatregelen en alsnog spraakmakend en verbindend is?”

Alle culturen

Het is voor allebei niet de eerste keer dat ze vanwege de maatregelen rond het virus werden gedwongen met een nieuw, creatief idee te komen. Levie deed dat al met zijn Support Your Localsbox, die hij met andere lokale ondernemers op de markt bracht, Bijdendijk door van Rijks een van de eerste toprestaurants met afhaalmaaltijden te ­maken. “Toen het restaurant dicht moest, brak mijn hart, maar vrij snel erna heb ik veel energie weten te halen uit het ­beste maken van de situatie,” zegt Bijdendijk. Levie herkent dat: “Je merkt hoe belangrijk het is om door te gaan. Niet alleen voor jezelf, ook voor je werknemers, leveranciers en andere partners. Je doet het met z’n allen.”

Met eenzelfde instelling waren ze vastbesloten om de Vrijheidsmaaltijd op de een of andere manier toch door te laten gaan. Levie en Bijdendijk belden met Joost Janmaat, programmadirecteur en drijvende kracht achter het ­Amsterdams 4 en 5 mei comité. Er zou op 5 mei 2020 op 111 plekken in de stad samen worden gegeten. Al die mensen zitten nu thuis. Hoe kan iedereen thuis en toch samen eten? Al gauw hadden ze het over Vrijheidsmaaltijdsoep. “Soep is heel basic, en makkelijk te maken of op te warmen,” zegt Levie. Bijdendijk: “En het is een gerecht dat in alle culturen wordt gegeten, dat vinden we belangrijk.” Wat ze ook belangrijk vonden, is dat hun nieuwe plan met 100 procent zekerheid kon doorgaan, ongeacht hoe het ­virus en de overheidsmaatregelen zich ontwikkelen.

Hun eerste idee was alleen een recept voor soep te verspreiden onder de paar honderd Amsterdammers die normaal gesproken de Vrijheidsmaaltijd hadden bijgewoond, maar al snel dachten ze groter: “We dachten: we gaan die soep zelf koken en laten inblikken. Hoe vet, als we een iconisch soepblik maken!” aldus Levie.

“En als we toch bezig waren, waarom dan alleen een paar honderd blikken? Laten we de soep ook maken voor alle betrokkenen van de Vrijheidsmaaltijden in de stad en nog 2000 voor andere Amsterdammers die graag mee-eten.” In gedachten zaten ze al op 4000 blikken, het werden er zelfs 7500. Bijdendijk: “Die laatste paar duizend doneren we via de Voedselbank en De Regenboog Groep aan Amsterdammers voor wie een gratis maaltijd geen overbodige luxe is.” De kosten worden gedragen door het Amsterdams 4 en 5 mei comité en verschillende sponsoren.

Wortelpompoensoep

Toen ze het eens waren over soep, zei Bijdendijk resoluut dat die soep oranje moest worden. De maaltijd is immers bedoeld om stil te staan bij 75 jaar vrijheid in Nederland. Verder moest de soep veganistisch, vrij van allergenen en niet te pittig zijn, zodat iedereen ’m kan eten. Het werd wortelpompoensoep, vanwege de kleur en omdat beide ingrediënten makkelijk verkrijgbaar zijn.

Eerst wilden de chefs de soep zelf maken. Bijdendijk: “7500 blikken, daar gaat zo’n 6000 liter soep in. Ik heb een kookketel van 60 liter staan, wat betekent dat we 100 keer die ketel zouden moeten maken. Dat is niet te doen.” ­Bicro, een bedrijf uit Edam dat soepen, sauzen en gerechten produceert, bood uitkomst. Daar konden ze de soep op vrij korte termijn nog maken en inblikken.

De soep van Joris Bijdendijk en Samuel Levie, het etiket is ontworpen door Piet Parra.Beeld Jakob van Vliet

Piet Parra

Aan de chefs de taak het recept aan te leveren. “Een van de spannendste dingen die ik ooit heb gedaan,” zegt Bijdendijk. “Je moet in zo’n industrieel recept heel nauwkeurig de percentages noemen van alles wat erin gaat. Eén foutje en 7500 blikken soep zijn mislukt!” Het was een race tegen de klok, maar het lukte. Levie: “De soep smaakt toch wel net anders dan wanneer je ’m in je eigen keukentje maakt, maar hij is echt lekker geworden.” Kunstenaar Piet Parra ontwierp het etiket voor de blikken, en posters in ­dezelfde stijl hangen nu door de hele stad.

Levie en Bijdendijk willen het recept zoveel mogelijk verspreiden, zodat mensen zonder blik soep – de 2000 online te bestellen blikken zijn al op – de maaltijd zelf kunnen ­bereiden. “En toen bedachten we: hoe tof als we online kunnen gaan, zodat iedereen tegelijk aan tafel zit en met elkaar eet,” zegt Bijdendijk.

Levie belde met Egbert Fransen, oprichter en directeur van Pakhuis de Zwijger, omdat hij weet dat ze daar een ­coronaproof studio hebben. Fransen was zo enthousiast dat er 5 mei vanuit de Grote Zaal van Pakhuis de Zwijger een drie uur durende livetalkshow zal zijn. Van half 5 tot half 8 vertellen Levie en Bijdendijk over de Vrijheidsmaaltijdsoep en koken ze de soep in de studio om ’m daarna ­gezamenlijk met alle kijkers op te eten. Het programma bestaat verder uit een kijkje in Amsterdamse keukens, muziek en live storytelling, van bijvoorbeeld The voice kids-winnaar Silver Metz en stadsdichter Gershwin Bonevacia. En zo lijkt de Vrijheidsmaaltijd die niet kon doorgaan de grootste Vrijheidsmaaltijd ooit te worden.

“Gisteren fietste ik een rondje door de stad en zag ik al die Vrijheidsmaaltijdposters hangen. Dat maakt me trots, dat we het alsnog flikken dit jaar, en dat ik daaraan mag bij­dragen,” zegt Bijdendijk. “Vooral omdat het zo ontzettend belangrijk is om erbij stil te staan dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.” Levie: “Dit is een extra bijzonder jaar, omdat veel mensen vanwege de coronamaatregelen voor het eerst in hun vrijheid worden beperkt. Dat maakt dat er een extra laag zit over de viering van onze vrijheid.”

Dinsdag 5 mei van 16.30-19.30 uur, live op Parool.nl: Bevrijdingsdag Special De Vrijheidsmaaltijdsoep.

Vrijheidsmaaltijdsoep

Voor 4-6 personen soep (2L)

Ingrediënten
- 1 kg flespompoen, geschild en in blokjes
- 1 grote wortel in fijne stukjes
- 200 ml kokosmelk
- 1 l groentebouillon
- 2 rode uien, fijngesnipperd
- 70 gr tomatenpuree
- 2 tenen knoflook, fijngesneden
- 1 el komijnpoeder
- 1 el gemberpoeder
- 1/2 tl cayennepoeder
- 1 tl kurkumapoeder
- 2 tl citroengraspoeder
- flinke scheut olijfolie
- peper en zout

Bereidingswijze
Verhit de olijfolie in een pan met een dikke bodem en fruit hierin op middelhoog vuur de ui en knoflook. Voeg, wanneer de ui glazig begint te worden, de tomatenpuree toe en bak al roerend een paar minuten mee. Nu is het tijd om de fijngesneden pompoen, wortel en kruidenpoeders in de pan te doen. Bak het geheel 5 minuten op laag vuur zodat alle smaken goed worden opgenomen door de groente. Blijf goed doorroeren.

Voeg 1 liter groentebouillon toe, breng het geheel aan de kook en laat 20 minuten koken tot de pompoen en wortel helemaal zacht zijn. Haal de pan van het vuur en pureer de soep tot een glad geheel met een staafmixer. Voeg daarna de kokosmelk en een flinke snuf peper toe, en maak eventueel nog meer op smaak met een beetje zout. Deel jouw resultaat met #vrijheidsmaaltijdsoep en eet smakelijk!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden