De paling kan geen kant meer op

Gerookte paling. Foto ANP Beeld
Gerookte paling. Foto ANP

AMSTERDAM - Het gaat slecht met de paling. Het aantal jonge aaltjes dat in ons land opgroeit is nog maar zo'n 10 procent van dat in 1960. In de rest van Europa is het beeld niet veel beter.

Helemaal stoppen met het vissen op deze dieren, waarvoor organisaties als Greenpeace pleiten, is niet de oplossing, zeggen vissers, wetenschappers en andere betrokkenen. ''Dankzij vissers weten we hoeveel paling er in de wateren zit.

De teruggang is niet alleen toe te schrijven aan de visserij. De paling moet rond kunnen trekken. Nederland telt 15.000 sluizen, gemalen en andere waterkunstwerken waar ze vaak niet langs kunnen. Soms zelfs door worden verhakseld.

Duurzame exploitatie

Vervuiling van het water eist ook zijn tol", zegt William Swinkels. Hij is directeur van palingkwekerij Nijvis in Nijmegen, naar eigen zeggen de grootste van het land. Swinkels ziet juist een belangrijke rol weggelegd voor vissers. ''We moeten een nieuwe weg inslaan, dat is duidelijk. Duurzame exploitatie en een gezonde palingstand kunnen goed samen."

Dat een palingkweker een lans breekt voor de visserij is niet zo raar. Voor zijn kweek is Swinkels afhankelijk van jonge aaltjes die in de kustwateren worden gevangen. Daarnaast zet hij tegen betaling een derde van zijn paling uit in het wild, om de stand te vergroten. ''Bovendien hoort paling bij onze cultuur. De consumptie van paling krijgt een knauw als de visserij stopt. Daar krijg ik als kweker ook last van."

Herstelplan

Lange tijd bekommerden weinigen zich over de glibberige alen. Pas twee jaar geleden heeft Brussel een daad gesteld: alle lidstaten van de Europese Unie moeten een herstelplan opstellen. Nederland zoekt het in het uitzetten van jonge paling, glasaaltjes, en het visvriendelijk maken van sluizen en gemalen. En een vangstverbod. Vorig jaar moesten de fuiken in oktober en november op het droge blijven, dit jaar komt september daar ook nog bij.

Vangstquota in plaats van verbod

Tot groot ongenoegen van de Combinatie van Beroepsvissers (CvB). ''Het zijn de maanden waarin het meeste geld wordt verdiend. De compensatieregeling van 1,2 miljoen euro was niet voldoende", zegt Arjan Heinen van de CvB, waarbij ruim de helft van de in totaal 250 palingvisserijen is aangesloten. Hij verwacht dat sommige bedrijven dit jaar niet overleven. Die mening deelt vissersvrouw Marja Berkendam. ''Sommige vissers steken hun kop in het zand. Die proberen de komende maanden zo veel mogelijk te vangen. Maar dat is niet de oplossing. Combibedrijven wel." In plaats van een verbod ziet de CvB meer in vangstquota. Heinen: ''Dan spreid je de inkomstenderving over het hele jaar. Bovendien voorkom je dat vissers in de andere maanden extra veel binnenhalen."

Om de palingstand structureel te verbeteren hebben de vissers, kwekers en verwerkers vorige week de stichting Duurzame Palingsector Nederland (Dupan) opgericht. Een van de eerste wapenfeiten van de stichting was het uitzetten van extra glasaal in Friese en Zeeuwse binnenwateren, met subsidie uit Den Haag. Daarnaast wordt schieraal uit de polders in open water gezet, zodat die naar de Sargassozee kan om te paren. Dupan zet zich ook in voor grootschalig en onafhankelijk onderzoek.

Dupan wordt gefinancierd door de kwekers en verwerkers. Aan de stichting wordt het Duurzaam Paling Fonds verbonden, waaruit de komende jaren miljoenen euro's worden geïnvesteerd in het herstel van de paling in Nederland. Paling die bijdraagt aan dit fonds is straks herkenbaar voor consumenten, door een logo. Swinkels: ''Mensen zijn hopelijk bereid hiervoor wat meer te betalen." (GPD/HET PAROOL)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden