PlusAchtergrond

De opmars van Ajaxtalent Ryan Gravenberch (18): ‘Als Ryan toe moet slaan, doet hij dat’

Ryan Gravenberch (18) kan zondag zijn eerste prijs winnen met Ajax: de KNVB-beker. Hij wordt gerekend tot de grootste talenten van Europa. ‘Ik zie bij Ryan nog steeds die lach – dat is zijn kracht.’

Ryan Gravenberch als tweedejaars F-pupil voor Ajax aan de bal tijdens een toernooi, 2010.   Beeld Ajax Media
Ryan Gravenberch als tweedejaars F-pupil voor Ajax aan de bal tijdens een toernooi, 2010.Beeld Ajax Media

Hoe Dennis de Haan de pupil Ryan Gravenberch op zijn netvlies heeft staan? “Als een ongecompliceerd ventje,” zegt de jeugdtrainer van Ajax. “Altijd vrolijk, overal voor in. Hadden we een zieke keeper, vroeg je aan het team wie er misschien op doel wilde staan, stond Ryan meteen vooraan.”

Op zijn achtste kwam Ryan Gravenberch bij Ajax binnen. Hij ging zijn broer Danzell achterna, die een paar jaar eerder ook al door de club was gescout. Ryan maakte in de F1 van De Haan deel uit van een sterke lichting, waarin onder anderen ook Brian Brobbey, Ki-Jana Hoever (later naar Liverpool vertrokken), Kenneth Taylor en Donny Warmerdam speelden. Het ging er serieus maar toch onbevangen aan toe: de eerste voorzichtige kennismaking met de wetten van een profclub, op een speelse manier.

De Haan dist een mooie anekdote op, tekenend ook wel voor de kleine Gravenberch. “We speelden een wedstrijdje bij OSV. Vlak voor het begin vertelde ik nog even kort waar de jongens in het veld op moesten letten. De dingetjes waar we op hadden getraind die week. Toen zei ik: zijn er nog vragen? Ryan stak zijn vinger op. ‘Hoe laat gaat de kantine open, want ik wil straks nog een tosti eten?’ Schitterend. Ik heb het daar nog weleens met zijn vader over.”

Het is een echt voetbalgezin, de familie Gravenberch uit Zuidoost. Vader Ryan, getogen Rotterdammer, en moeder Aretha hebben allebei gevoetbald, bij de amateurs, en allebei als middenvelder. Oudste zoon Danzell is ook prof. Hij speelt als spits bij Sparta. De middelste, Elgin, is als voetballer ook talentvol, maar hij miste het plezier en is ­gestopt.

Danzell Gravenberch (27) omschrijft de familieband als hecht en warm. “We spreken elkaar elke dag, we zien ­elkaar een paar keer per week. We zijn liefdevol opgevoed. Mijn ouders stonden dag en nacht voor ons klaar, gingen overal mee naar toe, ook naar de buitenlandse toernooien. Mijn vader was kritisch. Gelukkig. Dat is beter dan dat je ­alleen maar de hemel wordt ingeprezen.”

Hoe zijn broertje met alle loftuitingen omgaat nu hij als voetballer zo’n spectaculaire ontwikkeling doormaakt? “Hij is rustig, kijkt meestal de kat uit de boom. Maar hij is vol zelfvertrouwen en als hij toe moet slaan, doet hij dat. Ryan zal niet gaan zweven. En anders zijn wij er om hem met twee voeten op de grond te houden. Ryan woont nog thuis, mijn ouders zijn in de buurt. Er komt veel op hem af. Er zijn ook donkere kanten aan het voetbal. Die bespreken we met elkaar.”

Enorm lange benen

De drie broers lijken niet op elkaar, uiterlijk niet en karakterologisch ook niet. “Maar dat vind ik wel mooi,” zegt Danzell. “Zo heeft Ryan van die enorm lange benen. Echt stokken. Hij passeert zó makkelijk, maar hij gebruikt ze nu ook om ballen af te pakken.” Wat ze gemeen hebben is hun vrolijke inborst. “We zijn nooit chagrijnig.” Jaloezie? Die kennen ze niet. “Geen van ons denkt ooit: had ik dat maar, of kon ik dat maar. Dat zit er niet in bij ons en dat komt er ook nooit in.”

De loopbaan van de jongste Gravenberch heeft dit seizoen een vlucht genomen. Trainer Erik ten Hag gaf hem de kans, ook al is hij nog maar net volwassen. Hij wordt ­inmiddels voor vol aangezien in de overwegend oudere Ajaxselectie. Ten Hag: “Dat werkt net als op het pleintje vroeger. Als je goed genoeg bent, mag je meedoen. Word je geaccepteerd.”

Angst voor fouten

Ryan Gravenberch speelt al vanaf zijn jongste jeugd meestal in teams in een leeftijdscategorie hoger. De huidige assistent-coach van Frank de Boer bij Oranje, Maarten Stekelenburg, maakte de lange middenvelder voor het eerst mee toen hij coach was van Oranje onder 19 jaar. “Dat was op een meerdaags toernooi in Armenië. Ryan was toen 16, veruit de jongste.”

De Boer heeft de Ajacied inmiddels twee keer bij het ­Nederlands elftal gehaald. Tegen Turkije maakte Gravenberch zijn debuut. Stekelenburg: “Ryan heeft zoveel wedstrijden gespeeld in het eerste van Ajax, ook internationale duels, dat zijn ontwikkeling heel hard gaat. Die kans heeft hij zelf gepakt, maar is hem ook geboden door Ajax. Hij is goed opgetraind, kan het fysiek aan. De essentie van de term ‘talent’ is voor mij dat je je telkens snel weet aan te passen aan een hoger niveau. Dat lukt hem tot nu toe steeds. Maar zijn opleiding zit erop. In Ajax 1 moet je leveren. Als jij het niet doet, staat er een ander klaar.”

Gravenberch op 8 april in actie tegen AS Roma in de Europa League. Beeld Photo Ajax/Bastiaan Heus
Gravenberch op 8 april in actie tegen AS Roma in de Europa League.Beeld Photo Ajax/Bastiaan Heus

Dat was zijn makke vorig seizoen. Mannenvoetbal is hard, ondervond hij aan den lijve: onverbiddelijk, poot erin, duel winnen, taak uitvoeren. Dat laatste vond hij lastig. Hij was niet vrij in zijn hoofd. Hij vertelde dat hij soms twijfelde of de angst om fouten te maken, zou verdwijnen. “Het maalde steeds maar door mijn hoofd: sta ik wel goed? Waar is mijn man? Ik vergat te voetballen.”

Voor Ten Hag was dat geen verrassing. “Rinus Michels zei al: trainen is herhalen, herhalen, herhalen. Dan komt er structuur in het spel en als er structuur is, gaat je intuïtie renderen. Ryan is veel betrouwbaarder geworden. Hij speelt niet altijd goed, maar hij zakt niet meer door de onder­grens. Hij is gedisciplineerd en verantwoordelijk, een teamspeler. Vorig seizoen wilde hij nog weleens blijven staan bij een tegenaanval. Dan zei ik, met de beelden van de wedstrijd erbij: ‘Kijk naar Edson Álvarez. Hoe hij ­terugsprint. Hij loopt jou onderweg voorbij. Wil je de top halen, moet je in dat onderdeel net zo goed worden als ­Edson.’ Hij heeft die stap gezet.”

Ontplooien

Frenkie de Jong ging Gravenberch voor bij Ajax, op dezelfde positie. Ze komen elkaar nu tegen bij Oranje. Stekelenburg: “Ryan kan zich aan Frenkie de Jong optrekken. Zoals hij bij Ajax veel steun zal hebben aan Daley Blind en Dusan Tadic.” Danzell Gravenberch beaamt dat laatste: “Voor een jonge speler is het niet prettig als je wordt afgezaagd en met trillende benen rondloopt. Je moet je veilig voelen om je te kunnen ontplooien. Bij Ajax kan dat, het is een hechte ploeg.”

Jeugdtrainer De Haan, die al 23 jaar werkzaam is bij Ajax, geniet van de ontbolstering van Gravenberch. “Je weet nooit welk talent het wel of niet gaat halen. We geven die jongens de voetbalbagage mee, de basistechniek, maar er zijn zoveel valkuilen en beren op de weg: heb je het karakter en de persoonlijkheid om de top te halen? Hoe is je technische, tactische en fysieke ontwikkeling, in welke omgeving groei je op? Bij Ryan zit dat goed. Ik zie bij hem nog steeds die lach – dat is zijn kracht.”

Zondag kan hij in De Kuip in de bekerfinale tegen Vitesse zijn eerste prijs winnen met Ajax. “Het is jammer dat we door corona ook bij die wedstrijd niet kunnen kijken,” zegt Danzell Gravenberch. “Maar ik juich thuis voor de tv net zo hard voor mijn broertje. Als hij scoort, zullen de buren ­opschrikken.”

“Ik zal hem op de dag van de finale nog wel even bellen of facetimen. Dat doen we altijd. Ik zeg dan vaak dat hij moet genieten. Ook als hij bij het Nederlands elftal zit, of met Ajax in het buitenland. Ik weet dat het moeilijk is, want ­alles gaat zo snel. Maar ik ben zelf vergeten om er een beetje van te genieten. Ik stond er niet bij stil hoe bijzonder het was om bij Ajax te voetballen.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden