PlusAchtergrond

De millennial voelt zich meer dan ‘brak’ of ‘niet zo chill’

In 'Is brak een gevoel' worden typische millennialproblemen beschreven. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP XTRA
In 'Is brak een gevoel' worden typische millennialproblemen beschreven.Beeld Hollandse Hoogte / ANP XTRA

Prestatiedruk ervaren, je agenda vol plannen en jezelf continu vergelijken met anderen: het zijn typische millennialproblemen, die volgens de schrijvers van het boek Is brak een gevoel? dan algemeen bekend mogen zijn, maar hoe ga je ermee om?

‘Prima’ of ‘niet zo chill’, zijn antwoorden die Ingelien Veldkamp (61) vaak krijgt als ze millennials vraagt hoe het met ze gaat. Veldkamp begeleidt al jaren traineeships voor starters op de arbeidsmarkt – stuk voor stuk millennials – en schreef mee aan het boek Is brak een gevoel?.

Millennials vinden het lastig om zich te uiten, zegt ze. “‘Prima’ of ‘niet zo chill’ zijn een soort containerbegrippen, maar wat die precies inhouden, dat kunnen velen maar moeilijk omschrijven.” En juist het onder woorden brengen van je gevoel is volgens Veldkamp zo belangrijk bij het omgaan met de stress en worstelingen die millen­nials ervaren.

Pieter Dieckman (29), een van de trainees en tevens ­medeauteur van het boek, noemt zichzelf het schoolvoorbeeld van wat Veldkamp opmerkt. “Van huis uit kreeg ik niet mee om over mijn gevoel te praten, en in mijn studententijd werd dat ook niet getriggerd. Bij mij was alles altijd wel oké, mijn leven kabbelde voort, nooit was het ­geweldig of verschrikkelijk. Toen ik tijdens een sessie mijn gevoelens en gedachten op papier moest zetten, had ik daar veel moeite mee.”

Dieckman blijkt niet de enige. Als hij in 2019 met andere millennials – geboren tussen circa 1980 en 2000 – staat te praten, herkent iedereen zijn gevoel van onmacht om een ander te laten weten wat je nou echt voelt. Veldkamp, die erbij staat, grapt: “Moeten we hier niet een boek over schrijven met elkaar?”

Die grap wordt gauw werkelijkheid: zestien millennials en Veldkamp gaan aan de slag. Eens per maand op woensdagavond komt de groep bij elkaar, ­later vergaderen ze virtueel. Iets meer dan een jaar na het ontstaan van het idee is hun boek er, met onder meer een zelf ontworpen ‘emotiewaaier’: begrippen die verschillende gradaties van een emotie aanduiden.

Beperkt beeld

Vijftien persoonlijke verhalen vormen de kern van Is brak een gevoel?. Ze gaan, zoals in het boek staat, ‘over gevoel, over onzekerheid, over kwetsbaarheid, over wat we ervaren en denken en voelen. Over onderwerpen waarover we als millennials niet snel met elkaar in gesprek gaan, maar die ons wel bezighouden’.

Bijvoorbeeld dat millennials via sociale media een eenzijdig beeld hebben van elkaars levens. Fransje Westermann (30), een van de auteurs: “Het begin van de coronatijd ging het niet zo goed met me, toen deelde ik niets. Vanaf het moment dat ik me beter voelde, was ik weer veel zichtbaarder op Instagram. Als al je vrienden dat doen, heb je een nogal beperkt beeld van hun leven.”

Auteur Evelien Sanou (26): “Ik herinner me dat een vriendinnetje overdag heel vrolijke dingen postte, maar toen ik haar ’s avonds sprak, bleek ze helemaal niet lekker in haar vel te zitten.”

Op deze manier hebben millennials vaak het idee dat ­iedereen in hun omgeving een gelukkig en vlekkeloos ­leven leidt, terwijl dat helemaal niet zo is. Veldkamp: “Toen ik opgroeide waren er geen sociale media, waardoor mijn wereld veel kleiner was. Ik zag alleen mensen uit mijn directe omgeving, en kon mezelf dus met een veel kleinere groep vergelijken.”

Voor millennials is dat anders: zij worden continu geconfronteerd met honderden zogenaamde succesverhalen. “Dat zorgt ervoor dat ze een enorme druk voelen: ze moeten een interessante baan hebben, reizen maken, kunnen geen feestje missen, moeten gezond eten en ook nog veel sporten.”

Millennials herkennen zich in dit beeld, blijkt uit een ­onderzoek dat de schrijvers deden onder honderd generatiegenoten. Hun belangrijkste conclusie: millennials ­nemen nauwelijks rust. Hierdoor stellen ze zichzelf nooit vragen als: wat voel ik nou echt? Waar heb ik behoefte aan?

Westermann: “Terwijl het zo belangrijk is om dat wel te doen, want het levert zo veel op. Mijn moeder belde me meteen na het lezen van het boek op. Ze herkende zich ontzettend in mijn verhaal, waarin ik beschrijf dat, net als bij haar, mijn enthousiasme soms de overhand kan ­nemen, waardoor ik mijn ideeën aan anderen opleg. Ik moest er hard om ­lachen, want ik dacht meteen aan vroeger; als mijn zusje, broertje en ik weer eens een spirituele aankoop van haar moesten gebruiken. Voor we het wisten, lagen we op de grond met klankschalen op ons buik.”

Bewuster leven

Ook Sanou merkt dat stilstaan bij wat ze voelt haar verder brengt. “Ik heb erg de neiging om krampachtig controle te houden over dingen, maar heb geleerd dat dat niet altijd gaat.” Door erover na te denken en haar verhaal op te schrijven, is ze gaan inzien dat de dingen niet altijd gaan zoals zij wil. “En het helpt me heel erg om met iemand te praten over wat er in me omgaat. Zo kan ik de dingen makkelijker relativeren.”

Ook voor Dieckman – typisch een drukke millennial die aan topsport deed en al vroeg twee bedrijfjes had – is praten het sleutelwoord. “Als iemand vroeg hoe het ging, zei ik ­altijd: druk. Dat was ook zo, maar door die drukte ging ik voorbij aan mijn gevoel en kon ik er ook niet goed over praten.” Door mee te schrijven aan het boek leerde hij om dat wel te doen, waardoor hij nu bewuster leeft. “Ik ben me bijvoorbeeld gaan realiseren hoe belangrijk mijn vader voor me is, dus spendeer ik meer tijd met hem. En bij projecten die ik naast mijn werk doe, voor mijn eigen bedrijfje, stel ik mezelf nu altijd de vraag: krijg ik hier energie van? Zo niet, dan begin ik er niet aan of stop ik ermee.”

De schrijvers hopen dat het boek leeftijdsgenoten helpt om vaker stil te staan bij hun gevoelens en daarover te praten met vrienden en familie. “Dat hoeven niet altijd zware gesprekken te zijn, we hebben juist ook veel lol gehad bij het schrijven en praten met elkaar, omdat je elkaar zo goed leert kennen,” zegt Sanou.

Andere millennials kunnen zich bijvoorbeeld herkennen in de persoonlijke verhalen, of ze herkennen hun emoties in de emotiewaaier. Westermann: “Door die gradaties aan emoties maak ik nu meer onderscheid tussen verschillende gevoelens. Dat zorgt ­ervoor dat ik rijkere gesprekken heb met anderen, en minder snel terugval op containerbegrippen zoals ‘prima’.”

“Of ‘brak’,” aldus Dieckman. “Dat is zo’n klassiek millennialgesprek: de ene millennial vraagt: hoe voel je je? Waarop de andere antwoordt: brak. Terwijl dat natuurlijk vrij weinig zegt. De een voelt zich sip als ie brak is en wil het liefst op de bank hangen, de ander heeft dan een bepaald soort positieve energie om juist veel te ondernemen.”

Brak is dus geen gevoel, benadrukken de schrijvers. Het is een term die millennials vaak gebruiken ­omdat het ­zogenaamd wat over hun leven zegt. Waarop Westermann sarcastisch zegt: “Als je zaterdag niet brak bent, moet er wel wat mis met je zijn. Je hebt dan duidelijk geen geslaagde vrijdagavond gehad.”

Gelukkig weten zij en de andere auteurs inmiddels wel beter.

Boek Is brak een gevoel? Wat millennials ervaren, denken en voelen, Uitgeverij Dialoog, €17,50.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden