PlusBeeldreportage

De magie van de Ring A10: groener dan je denkt

Nabij de Zeeburgertunnel is een wand aangebracht voor oeverzwaluwen. In de gaten maakt de zwaluw zijn nest.Beeld Ko Hage

Fotograaf Ko Hage trok langs de schaduw van de grootste rotonde van het land: de A10. De stad voelt in deze loze en vergeten ruimte ver weg.

“Ringen hebben iets magisch, zijn symbolen van eeuwigheid en oneindigheid,” zei burgemeester Ed van Thijn in september 1990 in een grote feesttent bij de Zeeburgertunnel. Met de opening van de tunnel, na meer dan een halve eeuw plannen maken, was de A10 voltooid. De Ring was rond – een feit dat die avond werd gevierd met een door 150 wegenbouwmachines uitgevoerd ballet. Sindsdien rij je – als het niet vaststaat – binnen een half uurtje de 32 kilometer om de stad. Het snelst is om met de klok mee te rijden: in de binnenring heb je het binnenbochtvoordeel, dat een paar honderd meter scheelt.

Maar is de Ring magisch? Rij een paar rondjes – de Amstel over, het Noordzee­kanaal en Buiten IJ onderdoor – en je ziet maar weinig dat je tot beroering brengt. Al is het maar vanwege de snelheid waarmee je langs de stad raast.

Zou iemand ooit beseffen dat de 15 meter hoge betonnen pilaar met gedraaide vorm – als een wokkel – halverwege de Zeeburgerbrug bedoeld is als kunstwerk? Dat de raamloze gebouwen die maar blijven opduiken datacentra zijn? Dat de balkons van de twee flats in Bos en Lommer, die bijna boven het wegdek hangen, eigenlijk werden gebouwd vanwege ‘maximaal contact met heilzame frisse buitenlucht’ – toen nog niet bekend was dat er een snelweg tussendoor zou lopen.

Achterzijde van matrixborden, vanaf fiets- en looppad over A10, Radioweg, Diemen.Beeld Ko Hage

Als je over de A10 rijdt zie je eigenlijk vooral heel veel niet – een snelweg is niet bedoeld om ergens bij stil te staan. Fotograaf Ko Hage besloot daarom om eens te kijken wat je tegenkomt langs het traject van de Ring. Het eerste wat hem opviel: hoe groen het er eigenlijk is. Nergens in de stad lijkt zo veel ruimte voor groen als in de schaduw van het asfalt, met zelfs plek voor een wijngaard.

Die druivenranken lijken een uitzondering te zijn. Heel veel restruimte in de rand rond de Ring is vooral niet ingevuld met een functie. De binnenstad zou tegen de Ring aan kunnen klotsen, maar doet het niet. Hooguit met een vreemd geplaatste glijbaan of klimrek. De directe omgeving is grotendeels een betekenisloze plek. Het is loze en vergeten ruimte, de taluds opgevuld met keurige rijen boompjes en makkelijk te onderhouden groen. Het is dat er nog graffiti is – en het heeft vast van alles te maken met geluid- en milieuwetgeving – maar langs de Ring voelt de creatieve stad ver weg.

De foto’s laten ook zien hoe de stad, sinds de Ring rond is, heeft geworsteld met de barrière die de toegangsweg is geworden. Eerst zorgde de snelweg door de stad ervoor dat er naar binnen en buiten de Ring werd gekeken alsof het twee verschillende steden waren, met twee verschillende soorten inwoners. Nu binnen en buiten meer in elkaar overgaan, begint de Ring te knellen als een te strak zittend elastiekje.

De Amsterdamse Ring is niet magisch en zeker ook niet voor eeuwig. Op een dag zal hij knappen.

De Ring bij de Zuidas.Beeld Ko Hage

Al vanaf het moment dat de Ring voltooid is – en eigenlijk al ver daarvoor – werd hij ter discussie gesteld. Terwijl dertig jaar geleden bij een feesttent bij de Zeeburgertunnel werd gevierd dat het duurste stuk snelweg dat ooit in Nederland was gebouwd was afgerond, werd er tegelijkertijd door milieugroeperingen gedemonstreerd. En toen er, ondanks dat de Ring rond was, toch een fileprobleem bleef moest het eenrichtingsverkeer worden. Of een tolweg? Kon hij trouwens ook niet overkapt worden?

Grote veranderingen zitten er aan te komen. Bij de Zuidas – een stuk stad dat juist niet met de rug naar de snelweg staat, en het bestaan heeft te danken aan de weg – gaan de rijbanen over een kilometer lengte ondergronds. In de verre toekomstplannen is de westelijke kant van de ring afgewaardeerd tot reguliere stadsstraat. Een grotere stad heeft namelijk een grotere ring nodig. En met de A5, A9, een stukje A2, A1 en het noordelijke deel van de A10 is die grote ring er eigenlijk al, noem het de A11, is in deze krant wel eens geopperd.

De Ring zoals Amsterdam die nu kent zal langzaam verdwijnen, zoals ook de middeleeuws stadsmuur er niet meer is. De vraag is: wat zal er met al die ruimte gaan gebeuren?

Glijbaan in de speeltuin aan het H. Stolleplantsoen in Noord. De geluidswal is van de A10.Beeld Ko Hage
Foto is genomen vanaf het fietspad langs de A10. Daar waar de Amstel onder de Ring doorgaat, vlakbij Zorgvlied. Beeld Ko Hage
Radioweg, nabij afslag Watergraafsmeer.Beeld Ko Hage
Onder de A10, Hendrikje Stoffelsstraat, West. Beeld Ko Hage
Basketbalveld aan de Gerrie Knetemannlaan, Bos en Lommer. Beeld Ko Hage
Beeld gemaakt vanuit Diemen, Hofstedenweg. Aan de overzijde van de A10 staat het data center Equinix op het Science Park.Beeld Ko Hage
Brug over de Erasmusgracht, parallel aan A10, Bos en Lommer.Beeld Ko Hage
Stadswijngaard No Chateau, Meteorenweg, Noord.Beeld Ko Hage
Gebouw van UWV in Queens Towers aan de Delflandlaan, gezien in de spiegelende ruiten van een kantoor aan de Hendrikje Stoffelsstraat, West. Beeld Ko Hage
De Duivendrechtsebrug over de Weespertrekvaart, bij afslag 13 Watergraafsmeer.Beeld Ko Hage
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden