Paradiso

PlusAchtergrond

De lege clubs van Amsterdam wachten op nieuw leven

ParadisoBeeld Joram Blomkwist

De 25ste editie van het Amsterdam Dance Event wordt compleet anders: virtueel, zonder volle dansvloer. De clubs zijn al een halfjaar dicht. Desolaat, wachtend op leven, zoals deze foto’s van Joram Blomkwist tonen. ‘Ik kan me bijna niet voorstellen hoe het was.’

Tijdens de lockdown voelde fotograaf Joram Blomkwist (41) zich soms een hond die niet uitgelaten kon worden. “In de 23 jaar dat ik in Amsterdam woon, heeft het nachtleven voor mij in bepaalde tijden een grote rol gespeeld. Het is voor mij de plek om even los te komen van het alledaagse, om te ontladen. De een gaat naar de kerk, de ander naar de sportschool, weer een ander naar de club.”

Toen zijn werk als freelancefotograaf tijdens de lockdown vrijwel stopte, ontstond het idee om alle clubs van Amsterdam te fotograferen zoals ze nu zijn, leeg en verlaten. Met zijn karretje vol fotoapparatuur trok Blomkwist overdag langs de clubs, met de geur van verschraald bier en plakkerige vloeren. “Het was voor mij ook een trip down memory lane. Op de meeste plekken ben ik weleens geweest; niets toffers dan een beetje zwerven door de nacht. Het voelde tegelijkertijd een beetje als een afsluiting van een tijdperk. Een jaar geleden ben ik vader geworden van een zoontje; ik duik toch wat minder vaak het uitgaansleven in.”

Blomkwist – bekend van zijn project Talking Trash, waarbij hij verzameld vuilnis van Amsterdammers op camera vastlegde – wil met zijn serie Sound of Silence (S.O.S.) vooral de clubscene een hart onder de riem steken: “Het nachtleven is een stuk Amsterdamse cultuur. Door dat weg te nemen, haal je de ziel uit de stad.”

WesterunieBeeld Joram Blomkwist

De eigenaren reageerden enthousiast op Blomkwists project. Achttien lege clubs heeft hij inmiddels gefotografeerd. Het levert een serie desolate, bijna macabere beelden op. Het project is pas klaar als hij alle clubs van Amsterdam voor zijn lens heeft gehad.

Er zijn plannen voor een expositie en wie weet een boek, maar voorlopig is het werk te koop via zijn website. “Een percentage van de opbrengst doneer ik aan de stichting Nachtburgemeester Amsterdam (N8BM). Op deze manier probeer ik mijn steun aan de clubs te geven. Het nacht­leven moet snel terugkeren. Zonder tel je als stad gewoon niet mee.”

Amsterdam Dance Event (ADE), 21 t/m 25 oktober, amsterdam-dance-event.nl. Zie ook blomkwist.com.

Axel van der Lugt (28), cultureel programmeur van het Volkshotel, onder meer voor Doka

“Doka is een ondergrondse en intieme soundbar. De nacht, muziek en andere vormen van cultuur komen er samen en er gebeurt altijd van alles, van dj’s en live­muziek tot literaire avonden. In juni zijn we begonnen met Sit Down Sessions op vrijdag- en zaterdagavond. Onder anderen dj’s en producers die in de broedplaats van het Volkshotel een studio hebben kunnen hun muziek aan het publiek laten horen.”

“Het idee van de luistersessies is geïnspireerd op de Japanse listening bars. De focus ligt in die bars op het luisteren naar muziek, in plaats van erop dansen. We waren er vorig jaar al mee gestart, maar door corona hebben we het concept uitgebreid. Het is een van de weinige positieve dingen die deze crisis heeft voortgebracht.”

DokaBeeld Joram Blomkwist

“Financieel wordt het na de recente maatregelen voor ons nog gevoeliger, maar veel dramatischer is het dat het nachtleven is verdwenen uit Amsterdam. De nacht is meer dan mensen die alcohol drinken: het is een plek waar de meest uiteenlopende mensen samenkomen, waar nieuwe muziek wordt gemaakt, ideeën ontstaan.”

“Het is pijnlijk om te merken hoe onduidelijk de positie van het nachtleven is in de landelijke politiek; het voelt daardoor alsof het nachtleven geen enkele waarde heeft. Het zou fijn zijn als we meer ondersteund werden door de lokale en de landelijke politiek en dat wordt ingezien dat het nachtleven juist van groot belang is voor het culturele leven en de economie van de stad. Hopelijk komt er snel wat meer ruimte in de marge waarin clubs kunnen opereren. Dan kunnen we als Volkshotel blijven doen waar ons hart ligt: het creëren van ontmoetingen en het bij elkaar brengen van mensen.”

Frans Vreeke (68), interim-directeur van de Melkweg

“Het plan is om vanaf deze maand bijna weer iedere dag te programmeren, met speciale aandacht voor jong muziek­talent. Dat laatste doen we onder andere in samenwerking met het Conservatorium van Amsterdam: beginnende bands krijgen de mogelijkheid om bij ons in de zaal met alle aanwezige apparatuur en ervaren technici te werken aan hun liveshow. Tegelijkertijd laten we dan ook jonge, beginnende geluid- en lichttechnici meedoen. Voor alle medewerkers komen we met een serieus trainings­programma. Daar was voorheen nooit tijd voor, maar nu wel.

“Het is goed als mensen elkaar weer live kunnen ontmoeten. Het is ook een manier om straks als geheel sterker uit de crisis te komen. We huren ook arbeidsconsulenten in voor medewerkers die zich willen oriënteren op andere sectoren, zoals de zorg of het onderwijs.”

MelkwegBeeld Joram Blomkwist

“Ik schaam me bijna tegenover alle nachtclubs in de stad. Zij hebben het nu heel zwaar. De Melkweg krijgt subsidie, zij krijgen niks. Met ons gaat het financieel gelukkig zo goed dat we nog geen gedwongen ontslagen hebben moeten doorvoeren. Wat betreft programmering hebben we de afgelopen maanden met twee voeten op de rem gestaan. Bij ieder concert moet geld bijgelegd worden, daar is nu een bescheiden budget voor.”

“De toegevoegde waarde van wonen in Amsterdam is het aanbod van cultuur en het nachtleven. Maar dat, en ook het toerisme en de economie, komt allemaal in een negatieve spiraal nu. Als alles twee jaar stil komt te liggen, zullen de gevolgen voor de stad heel groot zijn. Een coronavaccin zou helpen, maar ik zie dat binnen nu en een jaar niet gebeuren. Meer hoop heb ik op nieuwe testmethodes die binnen een kwartier resultaat geven. Daarmee zou het culturele leven weer op volle capaciteit open kunnen.”

Danny Lee (30), mede-eigenaar van de Chin Chin Club en Lovelee

“We waren met Lovelee, de voormalige Sugar Factory, nog maar een paar maanden open toen de lockdown kwam. We hebben die periode gebruikt om de Chin Chin Club te verbouwen en na te denken over hoe het verder moest. Er werden in de Chin Chin al Booty Club-lessen gegeven, maar we zijn er ook gestart met The Dinner Show – voor 78 mensen, in samenwerking met House of Vineyard. Dit hebben we nu ook moeten cancelen, want voor dertig mensen is het niet rendabel meer. Lovelee verhuren we nu zeven dagen per week aan spinningclub Vélo, daarmee kunnen we net aan de huur van het pand betalen.”

Chin Chin ClubBeeld Joram Blomkwist

“Om in deze tijd toch een platform te bieden aan artiesten, zijn we begonnen met het online platform Lovelee Radio. Dj’s kunnen daar nieuwe muziek laten horen en erover vertellen.”

“Het is afschuwelijk dat Amsterdam geen nachtleven meer heeft. Sinds de horeca om tien uur moet sluiten, staan er lange rijen bij avondwinkel Sterk om drank in te kopen voor de illegale huisfeestjes. En daar is de kans op besmetting veel groter dan in een gecontroleerde omgeving als een club. Dat frustreert enorm, het voelt oneerlijk.”

“De nacht brengt van alles wat de dag niet heeft, en als je jong bent is uitgaan onderdeel van je ontwikkeling. Voor veel mensen gaat het ook mentaal vreten dat ze geen uitlaatklep meer hebben. Niet alleen ouderen, maar ook jonge mensen vereenzamen nu.”

LoveleeBeeld Joram Blomkwist

“Er moet snel meer transparantie komen vanuit de politiek over welke maatregelen er kunnen worden genomen, het is tijd voor een plan van aanpak. Ze zouden de clubs meer kansen en vertrouwen moeten geven, zodat we alles, op een verantwoorde manier, weer aan de gang kunnen krijgen.”

Frits Zanen (41), mede-eigenaar van Radion Amsterdam

“We hadden net een vet concept in elkaar gezet voor ADE: iedereen wisselde tegelijk van zaal en kon in totaal drie zalen ­bezoeken. Ook zouden we twee dagen de Breakfast Club organiseren, van zeven uur ’s ochtends tot vijf uur in de middag. Het voelt heel dubbel. We willen héél graag, maar de boodschap is nu uiteindelijk om thuis te blijven. Waar pak je je verantwoordelijkheid? De tent heeft er nog nooit zo netjes uitgezien als nu, alles werkt en het ruikt er naar bloemetjes, maar wat heb je eraan als er geen mensen kunnen komen?”

“De afgelopen maanden hebben ons vooral heel veel energie gekost, maar het levert vrijwel niets op. Dat gaat je uiteindelijk opbreken. Niemand wil zijn vingers nu aan het nachtleven branden. Dat we niet serieus genomen worden door de politiek voelt niet goed. Het enige wat we nu kunnen doen, is hopen dat we vanaf voorjaar 2021, met de nodige veiligheidsmaat­regelen, weer volledig open kunnen.”

RadionBeeld Joram Blomkwist

“Het ergste is dat we er nu niet kunnen zijn voor ons publiek, veel mensen uit de lhbtq+-gemeenschap en jongeren. Zij hebben geen plek meer om elkaar te ontmoeten en wijken uit naar meer risicovolle situaties, zoals illegale raves zonder enig toezicht. Explodeert het nachtleven straks zodra het weer mag, of moeten we straks gaan uitleggen waarom je überhaupt nog naar een club zou gaan?”

Een van de dingen die de crisis wél heeft voortgebracht, is de toffe samenwerking met DJ Bone uit Detroit. Sinds juni kiest hij elke zaterdag voor een klein livepubliek platen bij een thema en vertelt hij erover. En we hebben een aantal thema-avonden gepland. Zo hopen we een rol te kunnen blijven spelen als ontmoetingsplek.”

Pieter de Kroon, mede-eigenaar van Chicago Social Club en voorzitter van het Overleg Amsterdamse Clubs (OAC)

“Iedere keer dat ik bij de Soos ben, doet het een beetje pijn, zo’n lege dansvloer heeft iets unheimisch. We zijn nu al zo lang gesloten dat ik me bijna niet meer kan voorstellen hoe het ooit was, een club vol mensen. We hebben een heel trouw publiek: hippe, jonge kids die hier komen voor het Cheers-gevoel. Het is een plek waar iedereen elkaar kent en dé manier om gelijkgestemden te ontmoeten. Het nachtleven is de maatschappij in het klein. In de club ontstaan nieuwe vriendschappen en liefdes, maar ook creatieve ideeën, trends. Het belang van dat alles wordt zwaar onderschat.”

Chicago Social ClubBeeld Joram Blomkwist

“Samen met Pim Evers van de Koninklijke Horeca Nederland en eigenaar van onder andere Disco Dolly, en Rob de Jong van de NYX, hebben we in het begin van de crisis de basis van een protocol opgesteld: hoe konden de clubs weer op een verantwoorde manier opengaan? Dat hebben we met andere clubeigenaren gefinetuned en aangeboden bij de Tweede Kamer. Helaas is daar tot nu toe nog helemaal niets mee gedaan.”

“Door corona heb ik geleerd om met tegenslagen om te gaan en om alles, hoe erg ook, te relativeren. 2020 startte voor ons met een brand, op 1 januari. Dat was een vreselijke optater, en toen kwamen corona en de lockdown daar nog eens overheen. Ik ben een ondernemer, ik hoef geen subsidie. Maar het voelt wel wrang dat gesubsidieerde podia nu nog meer geld krijgen en dat clubs zelf hun broek moeten blijven ophouden.”

“Het zou mooi zijn als er nu sneltesten komen. Dan zouden clubs de deuren rond maart 2021 weer kunnen openen, in ieder geval voor mensen die negatief getest zijn.”

Radio RadioBeeld Joram Blomkwist
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden