PlusFotoserie

De kleurrijke Ian laat zien hoe het is om te leven met autisme

Fotograaf Ernst Coppejans (45) maakte een halfjaar tweewekelijks foto’s van zijn autistische buurjongen. Het werd een intiem portret van de kleurrijke Ian, binnen de veilige context van zijn woning. 

Fotograaf Ernst Coppejans: ‘Op zijn dertiende kreeg hij vrijstelling van school, sindsdien zit hij thuis.’ Beeld Ernst Coppejans

Geconcentreerd aan het gamen, in een trainingspak kijkend uit het raam, in foetushouding op de bank. Het zouden zomaar foto’s van een doorsnee puber kunnen zijn. Maar dan loopt een buurvrouw langs en plakt de 21-jarige Ian zich ­geschrokken tegen de muur van het trappenhuis. Hij ligt op de bank omdat hij een chronisch slaaptekort heeft, uit het raam kijkt hij eigenlijk nooit. “Het leek me leuk voor de foto”.

Coppejans kende Ians moeder al jaren, maar wist nooit dat zij een zoon had. Ian verlaat zelden de kleine woning in Oud-West waar hij met zijn moeder woont. Onbegrip van buren en op meerdere scholen zorgde ­ervoor dat hij zijn huis verkoos boven de buitenwereld. Binnen vermijdt hij zoveel mogelijk de prikkels die hem stress ­opleveren, en maakt hij tekeningen van een wereld waarin iedereen vrij is. “Toen ik hoorde van haar zoon dacht ik: hem wil ik ontmoeten.”

Twee jaar geleden begon Coppejans al met het fotograferen van Ian. Dat stopte na twee sessies. Er kwam vaak iets tussen en Ian werd snel moe.

Toen Coppejans vorig jaar de Paul Peters Fotoprijs voor geëngageerde fotografie won, kwam het idee weer op om Ian vast te leggen. Onderdeel van die prijs was ruimte voor een nieuwe fotoserie bij de uitreiking van de Zilveren Camera. Coppejans nam Ian en zijn moeder mee uit lunchen om Ian te vragen of hij mee wilde werken.

Was Ian meteen enthousiast?

“Hij at eerst drie clubsandwiches, twee stukken taart en dronk vier koppen warme chocolademelk met slagroom, maar hij werkte graag mee. Hij wil mensen laten zien hoe het is om te leven met autisme. Veel kinderen die speciaal onderwijs nodig hebben, vallen tussen wal en schip. Er is nergens plek voor Ian. Op zijn dertiende kreeg hij vrijstelling van school, sindsdien zit hij thuis.”

Hoe zag u dat terug in uw tijd met hem?

“We maakten heel duidelijke afspraken. Hij doet niet vaak de deur open, alleen als hij weet dat ik kom. Het is onvoorstelbaar dat deze jongen al jaren binnen zit. Het is helemaal niet moeilijk met hem te communiceren, hij is heel vlot en intelligent. Ik vond het eerst moeilijk te ­bedenken waar ik hem moest volgen, maar het was raar geweest als ik hem ergens anders was gaan fotograferen dan thuis, dat is zijn wereld. Zo kwam ook de naam Ian’s World tot stand.”

Toen er een buurvrouw via de trap naar beneden kwam plakte Ian zichzelf geschrokken tegen de muur.Beeld Ernst Coppejans

Hoe zag een gemiddelde fotosessie eruit?

“Ik wilde hem graag bij het hele proces betrekken, dat het iets van ons samen werd. Voor iemand die weinig buiten komt, heeft hij een authentiek gevoel voor styling en ­mode. Hij had vaak al bedacht wat hij wilde gaan doen, dus dan kletsten we wat en gingen daarna kleding en een achtergrond uitzoeken. Elke sessie duurde wel een paar uur, we zochten altijd naar beeld met een verhaal erachter. Zo is de foto met Ian in de kimono bijvoorbeeld ontstaan. Hij is ervan overtuigd dat hij in een vorig leven Chinees was en rioolsystemen ontwierp.”

Hoe verhoudt deze serie zich tot uw andere werk?

“Het past goed bij wat ik het liefst doe: de kracht van de underdog in de maatschappij laten zien. Ik wil de levens of de problemen belichten waar mensen niet bij stilstaan. Er zijn wel 15.000 kinderen die speciaal onderwijs ­nodig hebben maar bij wie dat niet lukt. Ik hoop met deze serie aandacht voor die verhalen te vragen.”

De fotoserie Ian’s World en 88 van Ians tekeningen zijn van 2 februari tot en met 22 maart te zien in Museum Hilversum, Kerkbrink 6, Hilversum.

Ian: 'Kimono's vind ik dus echt prachtig en ze passen echt bij me. Als kind dacht ik al dat ik in een vorig leven Chinees was, ik was de ontwerper van een riool systeem.’Beeld Ernst Coppejans
Fotograaf Coppejans: 'Als de herrie van buiten hem teveel wordt kruipt Ian het liefst weg onder zijn dekbed om zich van de wereld af te sluiten.’ Beeld Ernst Coppejans
Fotograaf Coppejans: ‘Voor de foto wachtten we tot hij echt in het computerspel zat. Zijn voeten meebewegend met wat er op het scherm gebeurde.’Beeld Ernst Coppejans
Ian met zijn moeder.Beeld Ernst Coppejans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden