Erik Voermans. Beeld Linda Stulic
Erik Voermans.Beeld Linda Stulic

De geestverruimende muziek van Olivier Messiaen

PlusEerste hulp bij klassieke muziek

Erik Voermans

Als we de net zo krankzinnige als fascinerende scheppingen van Kaikhosru Shapurji Sorabji buiten beschouwing laten en ook The Road van Frederic Rzewski, The Well-Tuned Piano van La Monte Young, Inner Cities van Alvin Curran en The History of Photography in Sound van Michael Finnissy even terzijde schuiven, mogen we de monumentaalste composities voor piano solo van de laatste honderd jaar toeschrijven aan Olivier Messiaen.

Messiaen was na Debussy en Ravel de belangrijkste Franse componist van de twintigste eeuw. Zijn muziek is populair. Althans, niet zo populair als Bad Bunny of Billie Eilish, maar in de wereld van de moderne klassieke muziek is hij een veel uitgevoerde componist. Naast zijn werken voor orkest en groot ensemble staan vooral zijn pianowerken met grote regelmaat op het programma. Dat spreekt niet vanzelf, want de stukken stellen hoge eisen aan de technische vaardigheden van de pianist. Messiaen had bij het componeren namelijk de vingers van Yvonne Loriod in gedachten, met wie hij in 1961 in het huwelijk trad.

Voor haar schreef hij de twintigdelige pianocyclus Vingt regards sur l’Enfant-Jésus, waarin hij zich op indrukwekkende wijze ‘de grootste excentriciteiten’ kon veroorloven, omdat hij wist dat Loriod ‘alles’ kon spelen.

Twee uur duurt het stuk. Vergeleken met de pianowerken van Sorabji en alle andere componisten uit de eerste alinea is dat een tussendoortje, want die nemen zes uur of meer in beslag. Totaal onpraktisch natuurlijk. Ook om die reden hoor je hun stukken nooit op concerten en die van Messiaen wel.

In Vingt regards hoor je alles wat Messiaen bezighield: rijke, kleurrijke harmonieën, hoekige ritmische figuren, gamelan-achtige timbres, gestileerde vogelzang en pianistische vernieuwingen zoals vertragen in de ene hand en versnellen in de andere. Geestverruimende muziek waar je niet eens paddo’s voor hoeft te nemen.

Erik Voermans

Pierre-Laurent Aimard speelt Vingt regards sur l’Enfant-Jésus van Messiaen op 30 januari 20.15 uur in het Concertgebouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden