PlusBeeldspraak

De doodstraf voor een smartphone in de zaal, is dat een goed idee?

In Florida schoot een gepensioneerde politieman een appende bioscoopbezoeker dood. De broer van Bill Murray deed het ook in God Bless America.

Bart van der Put
Frank (Joel Murray) en Roxy (Tara Lynne Barr) stellen orde op zaken in God Bless America. Beeld Alamy
Frank (Joel Murray) en Roxy (Tara Lynne Barr) stellen orde op zaken in God Bless America.Beeld Alamy

In de zaak State of Florida vs Curtis Reeves buigen een rechter en zes juryleden zich deze weken over een opmerkelijk halsmisdrijf. Het gebeurde op maandag 13 januari 2014. In het Cobb Theater in Wesley Chapel, Florida, draait die middag de oorlogsfilm Lone Survivor, waarin een marinier (Mark Wahlberg) op het slagveld van Afghanistan voor zijn leven vecht. Voordat de op feiten gebaseerde film begint, worden trailers vertoond. De 43-jarige Chad Oulsen zit naast zijn vrouw Nicole en gebruikt zijn smartphone om contact op te nemen met het kinderdagverblijf, waar ze hun driejarige dochter die middag hebben ondergebracht.

In de rij achter het koppel zit een ouder echtpaar, Curtis en Vivian Reeves. De 71-jarige Curtis Reeves is een veteraan van de Amerikaanse marine en een gepensioneerde politiekapitein, die na zijn dienstjaren ook nog als beveiliger en burgerwacht actief was. Reeves ergert zich in de bioscoop aan het smartphonegebruik van de man die voor hem zit en zegt er wat van. De klacht valt niet in goede aarde. Reeves verlaat de zaal om bij een suppoost zijn beklag te doen. Het is vergeefse moeite: er wordt niets ondernomen.

Reeves keert boos terug in de zaal en spreekt zijn ergernis opnieuw uit. Chad Oulsen staat op en draait zich om, waarna een hoogoplopende woordenwisseling volgt en Oulsen popcorn naar het hoofd van Reeves gooit. Reeves trekt een pistool uit zijn jaszak en schiet Oulsen in de borststreek. De smartphonegebruiker overleeft de schotwond niet. De gepensioneerde politiekapitein heeft een moord gepleegd, terwijl de trailer van de nieuwe RoboCop op het bioscoopscherm werd geprojecteerd. Lone Survivor wordt op 13 januari 2014 niet meer vertoond.

Hardnekkige plaag

Momenteel staat Curtis Reeves opnieuw voor de rechter. Hij is inmiddels 79 jaar. Hij deed in een eerdere rechtszaak een beroep op zelfverdediging en zat vervolgens acht jaar met een enkelband in huisarrest. Intussen werd hij beroemd. Want er zijn mensen die smartphones uit de bioscoop willen verbannen omdat ze ongestoord naar een film willen kijken.

Oudere cinefielen koesteren warme herinneringen aan het tijdperk waarin niemand met een beeldscherm of een telefoon een voorstelling kon verpesten. Wat begon met een incidentele ergernis werd een hardnekkige plaag. Curtis Reeves had er genoeg van en trok zijn pistool. Net als de broer van Bill Murray in God Bless America (2011).

In deze inktzwarte satire wordt de door Joel Murray vertolkte Frank danig op de proef gesteld. De gescheiden veertigplusser raakt zijn kantoorbaan kwijt, worstelt met asociale buren en krijgt een doodvonnis van een grinnikende arts. Maar hij richt zijn woede op de uitwassen van de populaire Amerikaanse cultuur, waarin alles wat schandalig, wreed of extreem genoemd wordt het gesprek van de dag is. Waarin het bespotten van kwetsbare kandidaten van talentenjachten op de televisie een nationale volkssport wordt. Waarin een verruwing van de omgangsvormen wordt toegejuicht zolang er een publiek voor is.

Weerbarstige satire

Veteraan Frank heeft er genoeg van en gaat op pad met zijn oude dienstpistool. Hij maakt slachtoffers omdat hij wil dat de mensen weer aardig voor elkaar zijn. Filmmaker Bobcat Goldthwait is niet blind voor de paradox en onderstreept die voortdurend.

Voordat hij films maakte, was Goldthwait als stand-upcomedian berucht omdat hij zijn publiek tartte: hij wisselde satirisch venijn af met grillige inktzwarte terzijdes die de lach deden verstommen. Die neiging tot zelfsabotage maakt God Bless America tot een weerbarstige satire, die met één been door de nachtmerrie van Taxidriver strompelt en met het andere vrolijk door de satire van South Park huppelt.

Het is daarom vanzelfsprekend dat Frank met zijn minderjarige fan annex hulpje Roxy (Tara Lynne Barr) een bioscoop bezoekt om ook daar orde op zaken te stellen. Wie tijdens de voorstelling telefoneert, moet dat met de dood bekopen. Goldthwait verzuimt niet om de gebruikelijke reflex van rechtse commentatoren bij Amerikaanse nieuwsmedia te benoemen: het lag niet aan het pistool, de vertoonde film was te gewelddadig. Allicht, het was een documentaire over de oorlog in Vietnam.

Een paar jaar na de marginale bioscooprelease van God Bless America werd de halsmisdaad van Curtis Reeves niet toegeschreven aan het gewelddadige karakter van Lone Survivor of aan het precedent in Goldthwaits satire. Zou het kunnen dat veel mensen de ergernis van de fictieve Frank en de aangeklaagde Curtis delen? Natuurlijk! Een oplichtend schermpje in de duisternis van een bioscoopzaal verstoort de concentratie van filmkijkers en kan een voorstelling verpesten.

Het gaat wat ver om overtreders standrechtelijk te executeren, maar een bioscoopverbod lijkt mij alleszins redelijk.

God Bless America is op dvd en blu-ray verschenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden