Sieradenmaker Cristel Ball op haar werkplek in Hoorn.

Plus Interview

Cristel Sijmons maakt sieraden van botten en as

Sieradenmaker Cristel Ball op haar werkplek in Hoorn. Beeld Ivo van der Bent

Cristel Sijmons (26), die sieraden met onder andere botten en as ontwerpt, maakte een medaille ter ere van de nieuwe olympische sport skateboarden.

Armbanden rinkelen wanneer Cristel Sijmons de deur van haar woning in de Oosterparkbuurt opent. Er hangen acht zilveren exemplaren om haar pols. Een gangbaar materiaal als je bedenkt dat de sieradenontwerper sieraden van zilver, goud en brons maakt, maar ook van ­natuurlijke materialen uit de hele wereld. Een handgemaakte ketting, armband, oorbel of ring van verstands­kiezen, botten of paardenhaar? Ze maakt het allemaal. Dat doet ze in zowel een gedeeld atelier aan de Sumatrakade als een atelier in Hoorn – vanwege haar kat Tyger, die maar wat graag spullen molesteert, was haar werktafel thuis geen veilig station – en onder de artiestennaam Cristel Ball. “Daar zit geen spectaculair verhaal achter, hoor. Een lokale krant noemde me eens zo en mijn vrienden namen dat over.”

Navelstreng per post

Jaren geleden experimenteerde Sijmons al met het gebruiken van opgezette dieren in testbuisjes en kristallen voor oorbellen. De natuur en straatobjecten leiden tot ideeën voor een ontwerp – in haar werk kan zomaar een kristal uit Zuid-Afrika of het skelet van een vogel voorbijkomen. Sijmons: “Ik heb veel sieraden met botten gemaakt. Die vind ik op Marktplaats en soms krijg ik ze van bekenden.” De dood vindt ze spannend, zegt ze, en achter sieraden die van botten en schedels zijn gemaakt, zit altijd een geschiedenis.

Naar dierlijke overblijfselen zoekt Sijmons actief, maar op kristallen wil ze liever per toeval stuiten. “Heel zweverig, maar ik geloof dat kristallen jou vinden en niet andersom. Ze kunnen je kracht geven.” Hoe ze aan de kristallen kwam die ze in haar sieraden verwerkte? Gevonden tijdens een strandwandeling in Portugal, een bezoek aan Zuid-Afrika of een middag rondlopen in Australische grotten, om maar wat te noemen. “Een steen die ver hiervandaan is ­gevonden, is een steen met een verhaal.”

Veel mensen kloppen bij Sijmons aan met de vraag om een sieraad te maken met materiaal van dierbaren. “Soms krijg ik wel gekke verzoeken – of ik moedermelk in een sieraad kan verwerken, bijvoorbeeld. Laatst kreeg ik nog een navelstreng uit Duitsland opgestuurd.” Zulke ­intieme verzendingen leveren overigens niet altijd een sieraad op: “Ik zeg niet altijd ja.” De ontwerper vist een zakje met as van een hond uit haar tas. “Ik maak steeds vaker rouw­sieraden met tandjes of as van honden en katten. Misschien omdat we huisdieren meer als een kind gaan beschouwen.”

As van overleden mensen komt haar woonkamer daarentegen niet in. “Ik vind het toch een gek idee om een dood iemand die ik niet heb gekend in mijn huis te hebben. Mensen gaan trouwens best grappig met het as van hun dierbare om, heb ik gemerkt. Laatst kreeg ik nog iemands as in boterhamzakje door mijn brievenbus.”

Goud, zilver en brons

Het werk van Sijmons is niet ­onopgemerkt gebleven in de stad: deze maand lanceert ze een samenwerking met het Amsterdamse skatemerk Pop Trading Company en kunstenaar Piet Parra. Sijmons heeft medailles aan een ketting ontworpen naar aanleiding van de Olympische ­Spelen in 2020, waar skateboarden voor het eerst een olympische sport zal zijn. “Veel skaters vinden dat skaten daar niet thuishoort. Ze vinden het geen professionele sport, maar een levensstijl, iets wat je met je vrienden doet. De medailles zijn daar een knipoog naar.”

Sijmons drukte met een stempel een illustratie van Parra in de medaille. “Daar werk ik vaak mee. Met een stempel van een tekening of illustratie wordt een sieraad persoonlijker.” As of botten vind je trouwens niet terug in de medailles: ze zijn gemaakt van goud, zilver of brons. “Die materialen gebruik ik het liefst in de puurste vorm. Soms wil ik best sieraden voor iemand vergulden, maar zo’n dun laagje goud slijt snel.”

Haar vakkennis deed Sijmons in de praktijk op; een ­opleiding heeft ze niet gevolgd. “Daar komen namelijk heel wat uren zagen bij kijken en daar had ik geen zin in. Ik wist precies wat ik wilde maken.” Ze ging in de leer bij beeldend kunstenaar Marianne van der Kooij, waar ze mallen van rubber leerde maken. “In zo’n mal goot ik epoxy. Zo heb ik mijn eerste kettingen gemaakt, met grote stenen als hanger.” Bij het smeden gebruikt Sijmons het liefst de Delftse gietmethode. “Ik maak dan een mal van een soort aarde. Daar moet je heel wat geduld voor opbrengen, want er mag geen zandkorrel tussen zitten.” In die aarde wordt een voorwerp gedrukt, een ring bijvoorbeeld, en in de afdruk die dat achterlaat wordt vloeibaar metaal gegoten.

“Het blijft met deze techniek altijd weer de vraag of het sieraad gelukt is. Zo niet, dan begin je opnieuw. Bij smeden kun je het sowieso op het laatste moment verprutsen, bijvoorbeeld wanneer je een te hete vlam op het goud zet. Dan smelt de boel.” De uren werk die in zo’n medaille zitten, zijn al genoeg reden om ’m trots om je nek te hangen.

De hangers met medailles van Cristel Ball zijn vanaf 31/8 te koop bij Pop Trading Company (Sint Annendwarsstraat 3 en online) en bij winkels wereldwijd. 

‘Skaters vinden dat skaten niet op de Spelen hoort, want het is een levensstijl. De medailles zijn daar een knipoog naar,' aldus Cristel Ball.

Wekelijks een overzicht van de nieuwste hotspots, uitgaanstips, films en restaurants in je mailbox? Schrijf je dan nu in voor de Uit-nieuwsbrief van Het Parool.

Ook de moeite waard: volg @hetparool op Instagram.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden