Plus Achtergrond

Creatief met afval: recycle-design van Amsterdammers

Beeld Tolhuijs Design

Een interieur dat mens en milieu ontziet, en vooral ook mooi is – deze drie Amsterdamse ondernemers zien het als hun missie. Dit weekend tonen zij hun producten op de eerste Duurzame Woonbeurs. 

Bastiaan Tolhuijs (32)

Bedrijf: Tolhuijs Design
Maakt: interieurproducten van afvalmateriaal, geproduceerd in sociale werkplaatsen en gevangenissen.
Standplaats: Da Vinci Creatieve Ruimtes, Amsterdam-West.

Als Delftse student industrieel ontwerp liep Bastiaan Tolhuijs stage bij Heras, een grote hekwerkfabrikant. Hij werkte daar aan het ontwerp van het ‘hek van de toekomst’ en zag hoe in de fabriek dagelijks duizend kilo restafval in een grote container verdween. Tolhuijs: “Uit die container haalde ik allerlei dingen, onder andere een haspel waar lasdraad omheen had gezeten. Die zwierf een jaar lang door mijn huis, tot ik bedacht dat ik er een lamp van kon maken. In de kern paste precies een fitting en om de spoel kon ik mooi oude lamellen wikkelen. Het was alsof het er speciaal voor was gemaakt.”

Dat was 2013. Nu is de Spool, zoals de lamp heet, in ­verschillende varianten vanaf 129,95 euro verkrijgbaar in de webshop van Tolhuijs Design, maar ook op platforms als Fonq en VT Wonen. De Fencywandrekken (à 75 euro) zijn tegenwoordig zijn bestverkopende product: een hip opbergsysteem met een raster uit het afval van Heras en plankjes van afgedankte pallets.

Tolhuijs laat zijn ontwerpen produceren in sociale werkplaatsen en gevangenissen in Amsterdam. “Ik vind het ­sowieso beter om iets lokaal te laten maken dan in een lagelonenland, met een hoop transport tot gevolg.”

Deze manier van werken heeft zijn voor- en nadelen. “Aan de ene kant kost het me meer tijd dan wanneer ik ­gewoon een order zou plaatsen bij een fabriek. Je moet accepteren dat een proces soms wat langer duurt. Aan de andere kant kan ik heel specifieke opdrachten geven die voor een reguliere producent te tijdrovend zouden zijn. Bovendien geeft het me voldoening: zij helpen mij en ik help hen.”

De afgelopen jaren heeft Tolhuijs de markt zien veranderen. Eerder kon hij makkelijk een bedrijf ­bellen om hun ‘afval’ op te komen halen, nu schrijft ProRail een prijsvraag uit wie het leukste idee heeft om iets met hun afgedankte rails, wisselgeleiders en stoplichten te doen. Een prijsvraag waarop wel 70 mensen reageerden. “Dat is niet slecht denk ik, het geeft aan dat veel mensen hier mee bezig zijn, maar je moet als ontwerper tegenwoordig wel iets meer je best doen.”

tolhuijs.nl

Beeld Cartoni Design

Marijn Muller (41)

Bedrijf: Cartoni Design
Maakt: designproducten zonder nieuwe materialen te gebruiken.
Standplaats: Circl, Amsterdam Zuidas.

Het kan snel gaan met de publieke opinie. Marijn Muller van Cartoni Design weet nog hoe hij drie jaar geleden zijn merk lanceerde op de designbeurs Salon del Mobile in ­Milaan. “Mensen vonden het sympathiek dat we met gerecyclede materialen werkten, maar vooral raar. En moet je nu eens zien: elk merk is bezig met dit onderwerp. Het is essentieel geworden voor het imago van je bedrijf.”

Muller verwacht dat duurzaam en circulair produceren snel de norm zal zijn. Voor zijn bedrijf is het dat in elk geval. Met Cartoni Design verkoopt hij tafels, lampen en dressoirs – negen ontwerpen heeft hij nu in zijn collectie – gemaakt van materialen die anders weggegooid zouden worden. Bijvoorbeeld de Cartoni 900, een tafellamp van karton (450 euro). Toch is duurzaamheid niet het uitgangspunt in de ontwerpen van Cartoni Design: dat is de esthetiek. “Klanten zoeken vooral naar een mooi product. Dat er een goed verhaal achter zit, is de bonus.”

Muller is verantwoordelijk voor het binnenhalen van het duurzame materiaal en zoekt vervolgens een ontwerper die daar een mooi product van maakt. Zo hoorde hij van een houtbedrijf dat in opdracht van een grote woning­corporatie een groot aantal voordeuren ging vervangen. “Met dat oude hout hebben we tweeduizend tafelbladen kunnen maken. Die deuren zouden anders zijn verbrand.”

Muller is ook in gesprek met de Bijenkorf, waar klanten elke week veertig kilo aan cadeaukaarten inleveren. “Die kaarten hebben nul waarde meer voor de Bijenkorf, maar wij kunnen er nog een mooi product van maken. Een vaas bijvoorbeeld.”

Bedrijven weten Muller steeds vaker te vinden als ­bestemming voor dit soort restmaterialen. “Daar ben ik blij om. Zo kunnen we steeds beter ons doel realiseren: laagwaardig materiaal op een hoogwaardige manier inzetten.”

cartonidesign.com

Shiran Gort (38)

Beeld Fourleaves

Bedrijf: Four Leaves
Maakt: duurzaam beddengoed en handdoeken. Voor elk verkocht product doneert het bedrijf een slaapzak of handdoek aan een weeshuis in Sri Lanka.
Standplaats: Stadhouderskade, Amsterdam-Zuid.

Shiran Gort staarde op een avond naar een afbeelding van de Sri Lankaanse vlag op zijn laptop. Opeens zag hij het. Die rechthoek met die vier blaadjes in de hoeken, die staan voor de vier kernwaarden van het boeddhisme, leek net een kussen. Van een kussensloop verplaatsten zijn gedachten zich razendsnel naar beddengoed, fijne en goede stoffen en de foto van zijn adoptieouders die bij zijn wiegje staan in het klooster in Sri Lanka waar hij geboren is. “Ik stapte om drie uur ’s nachts mijn bed in en zei tegen mijn vrouw: ik weet wat ik ga doen. Een eigen beddengoedmerk beginnen.”

In juni dit jaar was het zo ver: na een jaar voorbereiding lanceerde hij Four Leaves, de plek voor duurzaam beddengoed en handdoeken. Daarvoor werkte Shiran Gort jarenlang bij modemerk Scotch & Soda, waar hij medeverantwoordelijk was voor de ontwikkeling van de nieuwe collecties.

Die achtergrond zie je terug in de uitstraling van Four Leaves: het ziet er allemaal strak en professioneel uit. Van de productfoto’s van het luxueuze beddengoed, tot de documentaire waarin hij naar Sri Lanka gaat om zichzelf beter te leren kennen en kennis te maken met de fabrieken waarmee hij gaat samenwerken. Een tweepersoons dekbedovertrek is er vanaf 189 euro, de handdoeken kosten 69,95 voor twee stuks.

Alles is duurzaam en biologisch geproduceerd. Best een zoektocht voor Gort. “Je wilt alles zo goed mogelijk doen, maar dat kan niet altijd.”

Hij vertelt dat het gelukt is een andere verpakking te bedenken voor het beddengoed: geen pvc, maar een herbruikbare tas, gemaakt van gere­cyclede petflessen. Aan de andere kant moest hij zeven keer in een jaar naar Sri Lanka vliegen om de productie in de gaten te houden. “Dat heb ik onderschat, ik dacht dat twee keer genoeg zou zijn. Gelukkig was dat alleen in de opstartfase.”

Het sociale component aan zijn merk, de donaties van de slaapzakken en de handdoeken, vindt Gort niet meer dan logisch. “Ik ben geboren in Sri Lanka en mijn soul searching is een groot onderdeel van dit bedrijf. Dan vind ik het fijn om iets voor het land terug te kunnen doen.”

Meer informatie: four-leaves.com

Inspiratie voor duurzaam wonen 

Zaterdag en zondag is de eerste editie van de Duurzame Woonbeurs in de Kromhouthal in Amsterdam-Noord. De beurs, met 40 grote en kleine deelnemers, is een initiatief van Machteld Rijnten, die met haar bedrijf Sirkulèr ontwerpadvies geeft over duurzaam wonen. Met de beurs wil ze laten zien welke opties er zijn om op een duurzame manier te wonen of te verbouwen.

Openingstijden: 10.00-17.30 uur. ­Toegang: €15 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden