PlusReportage

Collectief Stadslicht.nu maakt de tijd zichtbaar met lichtgevende coronawoorden

Beeld René Dingelstad

Zonder werk, maar met zeeën van tijd. Om bezig te blijven probeert het gelegenheidscollectief Stadslicht.nu deze periode met beelden te vangen. 

Het begon uit ­verveling, toen bleek het eigenlijk heel leuk te zijn en inmiddels lijken ze er een beetje aan verslaafd. Zo ging de wekker van René Dingelstad (58) vanochtend al om vier uur, omdat hij wilde kijken hoe het licht in de vroege ochtend bij het AMC was. Het was vast een goede plek voor een woord. Misschien curve? iPad-zuster? Isolatiepak?

Het was echter bewolkt en het verlichte logo van het ziekenhuis bleek al snel na zonsopkomst uit te gaan, wat het tijdsframe voor een goede foto zou beperken.

Nu ziet alles er beter uit. Het is even na negen uur ’s avonds en Dingelstad staat samen met Klaas Witsen Elias (50) en Coen Meerman (32) bij de pontaanlanding op de Distelweg in Noord. Aan de overkant van het water torent de Pontsteiger boven alles uit, tegen een achtergrond van een opengebroken wolkendek met een oranje, soms roze gloed. Iets meer naar het westen is de zon aan zijn laatste uur van de dag begonnen, voordat hij het Noordzeekanaal in zakt.

Beeld René Dingelstad

“Heb je er nu nóg meer nodig?” had de verkoper in de doe-het-zelfzaak aan de Jan Pieter Heijestraat gezegd, toen Dingelstad weer een zak tiewraps kwam kopen. Maar reken maar uit. Lockdown. Protocol. Covid. Quarantaine. Zoom. Huidhonger. Vitaal belang. Vaccins. Een coronawoord bestaat meestal uit een letter of acht. Voor iedere letter heb je minstens vier lampen nodig. En iedere lamp wordt aan het hek gebonden met minstens drie tiewraps.

Ze zijn er inmiddels bedreven in. In rap tempo binden Witsen Elias en Meerman de lampen aan het bouwhek, dat geplaatst is om een van de pontaanlandingen af te sluiten.

“Waar ben ik nu? Bij de N, hè?” vraagt Dingelstad aan Witsen Elias, die op een afstand staat. Dat is namelijk weleens ­verkeerd gegaan. Was hij de R vergeten. Stond er ‘nu veder’.

“Ja, gaat goed,” antwoordt Witsen Elias. Het woord dat ze vanavond in het stadsbeeld willen vastleggen is coronials. “De nieuwe millennial. Die worden straks geboren,” zegt Witsen Elias.

Licht in bizarre tijden

Dingelstad is een gaffer: op filmsets en bij commercials is hij verantwoordelijk voor het licht. Tot er een paar maanden geleden opeens niets meer uit te lichten viel. “Als je nu een film kijkt, is het bizar. Liefdesscènes, vechtscènes of een shot in een restaurant: je ziet allemaal dingen die op dit moment niet gedraaid kunnen worden. Alles ligt stil.”

Beeld René Dingelstad

Zoals zoveel zelfstandigen in de creatie­ve sector kwam Dingelstad zonder werk, maar met zeeën van tijd te zitten. Hij begon eerst maar eens met het opruimen van zijn spullen, zoals zijn helios tubes en titan tubes – de ledbuizen die hij op de filmset gebruikt. Ze werken op accu’s, ­kunnen elke denkbare kleur aannemen en zijn vanaf een afstand met een tablet aan te sturen. “Als gaffer ben ik gewend om met licht emoties neer te zetten. Ik dacht: misschien kan ik met licht ook wel deze bizarre tijd in een beeld vangen.”

Hij belde vrienden en collega’s, die ook wel zin hadden in een project. Zo ontstond creatief collectief Stadslicht.nu. ‘Beeldchroniqueurs’ noemen ze zichzelf, met als missie: de tijd zichtbaar maken. Inmiddels hebben ze al meer dan dertig beelden gemaakt, waarin kenmerkende woorden die rondzingen in de stad worden vastgepind op locaties in de stad – uiteraard bij het best denkbare licht. Dat betekent dat ze soms laat, zoals nu, en soms vroeg op pad gaan.

Dingelstad en Witsen Elias – die als tentoonstellingscoördinator in de Kunsthal in Rotterdam werkt – zijn er iedere keer bij, aangevuld met wisselende mensen uit een groepje van acht. Zo heeft vandaag Meerman zich aangesloten, die ook in de filmindustrie werkt. Die extra man is vooral handig bij het verplaatsen van de hekken. De aanblik van de Pontsteiger is namelijk mooi, maar de ondergaande zon zorgt ook voor spectaculaire reflecties in het IJ. “Als het straks openbreekt weet je niet wat je ziet, dat kan echt fantastisch worden,” zegt Dingelstad.

Beeld René Dingelstad

Met zijn drieën verplaatsen ze de bouwhekken, zodat nu de NDSM-werf op de achtergrond staat. Dat ze vaak een beetje met de hekken moeten slepen is de reden dat ze felgele en -oranje hesjes dragen: ze hebben ontdekt dat iedereen het dan normaal vindt dat ze de omheining van een bouwplaats even verwijderen.

“Als je erop gaat letten, word je trouwens gek,” zegt Dingelstad.

“De stad staat echt vol met hekken,” zegt Witsen Elias. “Overal zie je ze.”

Coronapropaganda

Terwijl de groep experimenteert met verschillende kleuren begint het wachten tot het helemaal donker is, in de hoop dat er nog wat bijzonders in de lucht gebeurt. “Dat zijn we gewend,” zegt

Dingelstad. “Op een filmset ben je alleen maar aan het wachten.”

“Blijft dit altijd zo? Want ik kijk erop uit,” zegt een jonge vrouw die is komen aanlopen– een voorloper van de coronial – en ze wijst op het pand waar ze antikraak woont.

“Nee, het is vanavond weer weg. We zijn alleen het tijdsbeeld aan het vastleggen,” zegt Witsen Elias.

Ze luistert niet echt. “Want het is echt schandalig dat het hele coronagebeuren zo wordt uitgemolken. Het is corona hier, corona daar.”

Beeld René Dingelstad

Ze maakt even een foto – “Gewoon wel cool. O, dat woord, oh my god” – en draait zich om. “Volgen jullie Maurice de Hond?” zegt ze nog. “Die anderhalve meter is volgens hem nergens voor nodig. Het is allemaal corona­propaganda.”

Coronapropaganda. Het zou zomaar een woord kunnen zijn voor dit project. Zoals de afgelopen maanden een heel coronawoordenboek is ontstaan. Coronahoester. Triage. Voucher. Irma-effect. ­Quarantainekilo. Swab. Superbesmetter.

Beeld René Dingelstad

Zo zou het collectief nog maanden vooruit kunnen met dit project, of misschien wel voor altijd. Er zullen namelijk woorden blijven komen die zich hechten aan een bepaalde gebeurtenis, of het nu over de pandemie gaat of iets anders.

Beeld René Dingelstad

Uitstekende avond

Stadslicht.nu wil er in elk geval nog even mee doorgaan. Want ook al gebeurt er in de lucht vanavond niets spectaculairs meer en was – zoals zo vaak– de allereerste foto eigenlijk de beste: ze hebben een uitstekende avond gehad.

“Nu staan we in een uithoek,” zegt ­Dinkelstad, “maar als je in de binnenstad bezig bent, komen mensen echt voort­durend vragen wat we aan het doen zijn. Het is heel leuk om te zien hoe mensen hierop reageren. Dat heb ik normaal niet bij mijn werk. Bij een film is het licht meestal goed als het niet opvalt. Je hoort nooit iemand die naar een comedy is geweest zeggen: wat heb ik gelachen om dat licht.” 

Beeld Rene Dingelstad
Beeld Rene Dingelstad
Beeld Rene Dingelstad
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden