PlusInterview

Charlène Favier over speelfilmdebuut Slalom: ‘Dit is te groot en zwaar om stil te houden’

Met Slalom vertelt Charlène Favier een verhaal dat raakt aan haar eigen verleden. Een jong skitalent wordt hierin slachtoffer van seksueel misbruik door haar coach. ‘Het gaat me niet om de dader, maar om het feit dat er niemand is om haar te beschermen.’

In Slalom krijgt de 15-jarige Lyz (Noée Abita) op een prestigieuze skischool te maken met onacceptabel gedrag van haar skitrainer. Beeld
In Slalom krijgt de 15-jarige Lyz (Noée Abita) op een prestigieuze skischool te maken met onacceptabel gedrag van haar skitrainer.

Charlène Favier windt er geen doekjes om als haar wordt gevraagd of haar speelfilmdebuut Slalom werd ingegeven door recente berichtgeving over seksueel misbruik in de sportwereld. “Ik maak geen films over dingen die ik lees, maar over dingen die ik heb geleefd.”

Slalom draait om de vijftienjarige Lyz, een skibelofte die onder de hoede van oud-kampioen Fred wordt klaar­gestoomd voor een olympische carrière – totdat Fred zich aan haar vergrijpt. “Het is niet precies mijn eigen verhaal,” verduidelijkt Favier in een zoomgesprek met een klein groepje journalisten. “Ik heb wel competitief geskied, maar het misbruik overkwam me bij een andere sport. Toch ligt veel in de film dicht bij dingen die ik zelf op mijn vijftiende heb meegemaakt.”

Inmiddels benoemt Favier het onomwonden, maar lange tijd ging ze het onderwerp uit de weg – ook voor zichzelf. “Het heeft heel lang geduurd voor ik zelf begreep wat ik aan het schrijven was,” vertelt ze. “Ik was al twee jaar met het project bezig, toen mijn producent op een gegeven moment tegen me zei: ‘Charlène, het gaat over seksueel misbruik.’ Mijn eerste impuls was ermee te stoppen, ervan weg te lopen. Maar hij overtuigde me ervan dat ik dit verhaal onder ogen moest zien. Het werd een vijf jaar durend, therapeutisch artistiek proces. Nu ik de film gemaakt heb, begrijp ik beter hoe wat ik toen heb meegemaakt me ­heeft gevormd tot wie ik nu ben.”

Slalom is niet alleen in zijn onderwerp een zeer persoonlijke film voor Favier. Hij werd gedraaid in het skigebied rond Val-d’Isère, waar zij zelf ook opgroeide, op en langs de pistes waar ze een groot deel van haar tienerjaren doorbracht. “De flat in de film was mijn flat, het landschap is mijn landschap.”

Adrenaline

Favier had al eerder in het gebied willen filmen, maar bij de korte films die ze tot nu toe maakte was dat nooit een optie. “Filmen in de bergen is te duur en tijdrovend voor een korte film,” zegt ze. “Toen ik begon na te denken over mijn eerste speelfilm, realiseerde ik me: nu kan ik wél ­terug. Hoewel de film een realistische stijl heeft, moest het ook iets fantasmagorisch hebben, iets onwerkelijks. ­Omdat ik de wereld zo beleefde toen ik vijftien was; mijn fantasie kon echt op hol slaan, ik had soms het gevoel dat de bergen en de sneeuw tot me spraken.”

Het past bij Faviers keuze de film geheel vanuit het perspectief van Lyz te vertellen. “Dat hebben we echt radicaal doorgevoerd,” zegt ze. “Je ziet de bergen niet zoals ze zijn, maar zoals zij ze ziet. En ik filmde de skiscènes hetzelfde als de seksscènes, omdat ze voor Lyz hetzelfde voelen – hoogtevrees, adrenaline, opwinding, angst. We willen de toeschouwer meenemen in haar ziel.”

Slalom. Beeld
Slalom.

Favier had overigens niet per se heimwee naar het dorpsleven, zegt ze lachend. “Dat soort plaatsjes… Het is een beetje als in een western: dorpjes die bestaan uit één straat, en iedereen weet alles van iedereen, maar er wordt nergens over gepraat.”

Geen verantwoordelijkheid

Tijdens de opnamen op locatie was ze er niet altijd ­happig op het onderwerp van de film expliciet te benoemen tegen mensen van wie ze toestemming nodig had. “Ik was bang dat we geweigerd zouden worden, dus hield ik het vaag – ik beschreef het als een liefdesverhaal tussen een skister en haar trainer. Toch bleken mensen maar al te goed te begrijpen waar het om ging – steeds opnieuw ­reageerden mensen met verhalen over meisjes die dit echt hadden meegemaakt. Daardoor besefte ik dat er een grote noodzaak is om hierover te praten – het is te zwaar, te groot, om stil te houden.”

Dat Favier vertelde dat Slalom ‘gewoon’ een liefdesverhaal was, was in feite niet helemaal gelogen. Favier maakt van Fred geen verdorven monster, en van Lyz geen willoos slachtoffer. Desondanks blijft glashelder hoe scheef de machtsverhouding is, zelfs als wat er tussen de twee ontstaat in eerste instantie wederzijds lijkt.

“Ik was niet geïnteresseerd in een simplistisch verhaal over een serieverkrachter en zijn arme, zielige slacht­offer,” zegt Favier. “Omdat dat niet de realiteit is – het was in ieder geval niet mijn realiteit. Het was belangrijk voor me duidelijk te maken dat het de eerste keer is dat Fred over de schreef gaat. Het gaat me dan ook niet om hem, maar om het hele systeem en om het feit dat er niemand is om Lyz te beschermen – haar ouders zijn ver weg, en er is geen psycholoog voor deze jonge sporters.”

De verhalen die de afgelopen jaren bovenkomen in de sportwereld, lijken op de onthullingen in de filmwereld na #MeToo, observeert een collega. Favier ziet ook over­eenkomsten tussen de twee. “Waar het mis gaat, is in beide gevallen een gebrek aan intieme relaties, en een gebrek aan grenzen. Zowel de profsport als de cinema zijn ­werelden waar mensen volledig in op gaan. Dat creëert een situatie waarin men geen verantwoordelijkheid meer voelt, en waarin wordt vergeten dat kinderen nog steeds kinderen zijn.”

Charlène Favier: ‘Het gaat me niet om de dader, maar om het feit dat er niemand is om Lyz te beschermen.’ Beeld Hollandse Hoogte / AFP
Charlène Favier: ‘Het gaat me niet om de dader, maar om het feit dat er niemand is om Lyz te beschermen.’Beeld Hollandse Hoogte / AFP

Als het vijftienjarige skitalent

Lyz wordt toegelaten op een pres­tigieuze skischool waar de ­ambitieuze trainer Fred zijn studenten klaarstoomt om ooit te schitteren op de Olympische Spelen, blijkt het al snel een eenzaam bestaan. Dus als Fred haar steeds duidelijker als zijn favoriet gaat behandelen, vindt ze dat in eerste instantie vooral fijn, ook al betekent het extra trainingen en streng toezicht. Maar al snel overschrijdt Freds aandacht voor Lyz allerlei grenzen.

Het is helaas geen nieuw verhaal dat Charlène Favier in haar speelfilmdebuut Slalom vertelt, maar daarmee is het des te urgenter. En Favier vertelt het met bewonderenswaardige subtiliteit – niet voor niets schopte de film het in 2020 tot de selectie van het filmfestival van Cannes (al werd het festival uiteindelijk geannuleerd).

Jérémie Renier speelt Fred niet als monster, maar als een man die zelf ook worstelt met zijn daden, en er toch niet mee stopt. Dat is des te knapper omdat de film hem bekijkt vanuit het perspectief van Lyz, ingetogen neergezet door Noée Abita, die in 2017 wervelend debuteerde in de titelrol van Ava en zich hier bewijst als talent om te blijven volgen.

Slalom is te zien in Filmhallen, Het Ketelhuis, Studio/K

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden