Plus Reportage

Buurtbingo in het azc: ‘Als je bezig bent, vergeet je je zorgen’

Asielzoekers in het azc op de Willinklaan in Nieuw-West runnen een koffietent die ook voor buurtbewoners toegankelijk is. De bingoavond is een van de populairste activiteiten.

Dilara (links) en Arshida laten hun bingokaart zien aan Nathan Ririhena van welzijnsorganisatie Eigenwijks. Beeld Jakob van Vliet

Halverwege de Willinklaan in Nieuw-West, een straat ­ingesloten door sportvelden, parkeerplaatsen en braakliggend terrein, staat een asielzoekerscentrum (azc). Het huist in het voormalige pand van de Academie voor Lichamelijke Opvoeding (ALO) en ligt in niemandsland, ver verwijderd van de twee dichtstbijzijnde woonwijken: Geuzenveld in het westen en Osdorp in het oosten. Op een gevel boven het voorgebouw, ooit de kantine van de ALO, staat in oranje, doffe letters: ‘5, the coffee connect’.

Dat is de naam van de koffietent die bij het azc hoort, ­gerund door asielzoekers en vrijwilligers van maatschappelijke organisaties. Buurtbewoners kunnen er een kop koffie of thee drinken, maar ook meedoen aan allerlei sociale activiteiten.

Vanavond is de spanning te snijden, want de maandelijkse bingo is in volle gang. Azc-bewoner Mustapha (27) en Nathan Ririhena (34) van welzijnsorganisatie Eigenwijks staan achter de bar. Een paar uur eerder draaiden de koffiemolens nog op volle toeren, nu is het de beurt aan de bingomolen.

Vier talen in tien seconden

Dat gaat zo: Ririhena draait, pakt het balletje eruit en leest het nummer voor. Eerst in het Nederlands en dan in het Engels. Mustapha herhaalt vervolgens het nummer in het Farsi en Pakistaans. Dat zijn vier talen in tien seconden. Je hoort eerst het gekras, gesteun en gejuich van de aanwezigen die Nederlands of Engels spreken, kort daarna volgt de rest.

Het is nog vroeg op de avond, maar er is al een winnaar. Ergens achter in de zaal roept Arshida (11), een frêle meisje uit Irak, zachtjes ‘bingo’. Met een brede grijns loopt ze naar de bar en laat haar bingokaart zien. Ririhena overhandigt haar de prijs: een zeeppomp van de Hema. Gekreun en ­gezucht klinkt vanuit de andere tafels. Meer mensen aasden op de pomp. Maar niet getreurd, de avond is nog lang.

De gemeente heeft drie organisaties (Eigenwijks, Combiwel en Refugee Company) opdracht gegeven om bewoners van het azc in contact te brengen met de buurt. Dat loopt lekker, zegt Ririhena van Eigenwijks. “Het is druk in de koffietent. Er is een vaste kern buurtbewoners die regelmatig binnenloopt voor koffie of thee en ik zie er elke week nieuwe gezichten bijkomen. Een azc roept vaak weerstand in de buurt op, maar wat hier gebeurt, is heel mooi. Buurtbewoners doneren ontzettend veel cadeaus aan de kinderen. We moeten zelfs zeggen: stuur de cadeautjes maar naar een ander azc, want hier raken ze verwend.”

Wat misschien nog wel belangrijker is: de koffietent fungeert als dagbesteding voor mensen uit het azc. Ririhena: “In een azc is weinig te doen. Mensen vervelen zich. Hier staan ze achter de bar of in de keuken of helpen ze als vrijwilliger bij sociale activiteiten. Dat geeft een gevoel van ­eigenwaarde.”

Arshida loopt met de gewonnen zeeppomp terug naar haar vader, Mohamed Ali Azimipour Alamdary (50). Hij gaat regelmatig naar de bingo met zijn vrouw en twee kinderen, Arshida en haar broertje Arshan (12). Het haalt ze voor even uit de sleur van het dagelijkse leven in het azc. Al moet gezegd: de kinderen vermaken zich overdag wel, ze gaan al drie jaar naar een basisschool in de buurt.

Het zijn de laatste loodjes, want het Iraakse gezin heeft een verblijfsvergunning gekregen en verhuist over twee maanden naar een woning in West. Arshida: “Daar heb ik kapot veel zin in.” Alamdary: “Ik ga het hier wel missen. Ik heb hier veel vrienden gemaakt, mensen leren kennen, contact met de buurt. We blijven langskomen voor een bak koffie. En een potje bingo, natuurlijk. Ho, daar gaan we weer. Nummer 36! Arshida, let je op?”

Een waterpistool

Een tafel daarnaast zitten Thea de Boer (56) en Samira Benzirar (51) met haar dochter Dilara (10). Ze hebben al meerdere prijzen gewonnen vanavond, onder andere een waterpistool voor Dilara, een kaarsenhouder van de ­Action en een wandkapstok. Niet gek, ze spelen met drie bingokaarten tegelijk, te koop aan de bar voor een ­euro per stuk. In hoog tempo markeren ze de voorgelezen nummers op hun kaarten, soms kunnen ze het nauwelijks bijhouden. Ze hebben ­berekend: als we drie kaarten per ronde kopen, maken we waarschijnlijk wel winst. De Boer: “Ik stond al twee maanden droog. Vandaag gaat het lekker. Dat is het spel: soms heb je geluk, soms niet.”

De vrouwen wonen in de buurt en missen nooit een bingoavond. “Het is hier heel gezellig,” zegt Benzirar. “Ik kom niet alleen voor de bingo. Vaak eet ik een hapje mee, barbecueën kost maar een euro. Ik praat weleens met bewoners van het azc, maar ik stap er zelf niet op af. Je weet van tevoren niet wie Nederlands spreekt.”

Er worden vanavond vier rondes bingo gespeeld, na elke ronde is er tien minuten pauze. Ririhena moet buiten even een sigaretje roken om bij te komen, want het gaat er binnen fanatiek aan toe. Na elk voorgelezen nummer ­gejuich, geschreeuw en enkele kreten als: ahhh, oehhh, jajaja en nee! Veelgehoorde teksten: ‘nog eentje’, ‘nu gaat ie komen’ en ‘weer niet’. 

En dan zijn er nog de valse bingo’s. Ririhena wordt er moedeloos van. Hij gebaart dan met zijn handen een kruis. “Niet horizontaal, niet verticaal. Alleen een kruis telt. Zoals we nu al een jaar lang doen.” Ririhena: “Ik vind het natuurlijk hartstikke leuk, maar eens per maand bingoën is echt genoeg.”

Onder de mensen

Mooie bijkomstigheid van de bingoavonden – en andere activiteiten in de koffietent – is dat ze veel buurtbewoners trekken die eenzaam zijn, zegt Ririhena. Wijken als ­Osdorp en Geuzenveld kampen met zeer hoge eenzaamheidscijfers. Zo’n 23 procent van de inwoners zegt zich erg eenzaam te voelen.

Dat is ook de reden dat Ronald van den Heuvel (61) meespeelt. De bingoavond ziet hij als kans om ­onder de mensen te zijn. “Inmiddels heb ik hier een klein sociaal netwerk opgebouwd. Ik ben fanatiek, de vorige keer won ik een theedoos en een rek waarin je frisdrank kunt bewaren. Maar nog meer doe ik mee voor de gezelligheid.” Van den Heuvel komt overdag geregeld koffiedrinken in het café of gaat kijken naar zaalvoetbalwedstrijden tussen azc-bewoners. “Ik ben dan een van de weinige toeschouwers.”

Farhad Mohammedi (37) uit Irak doet met zijn vriendin Zamila Hosseini (28) en hun zoontje Amir van bijna twee mee aan de bingo. Ze zitten al drie jaar in het azc, wachtend op een verblijfsvergunning. De afgelopen jaren ­waren zwaar, zegt Mohammedi. “Je doet de hele dag niets, gaat daardoor veel nadenken. Ik raakte depressief en eenzaam. Nu werk ik drie dagen per week in de koffietent als barista en gaat het beter met me. Ik heb ook gitaarles genomen. Wanneer je bezig bent, vergeet je je zorgen.”

De laatste bingoronde is intussen bezig, het loopt tegen tienen. De Boer en Benzirar, die de bingokaart van de ­zojuist naar huis vertrokken Van den Heuvel aan hun verzameling hebben toegevoegd, strijden weer om de prijzen. Dan slaakt De Boer een vreugdekreet. Bingo, ze wint een staafmixer.

Verderop aan tafel zitten Ilias (13) en Safouan (12) met hun handen in het haar. Alweer geen prijs. Ze wonen in de buurt en zijn naar het azc gekomen om een prijs te pakken. Net wanneer Safouan theatraal in elkaar zakt, tikt De Boer hem op zijn schouder. Ze geeft hem de staafmixer. “Hier maak je je moeder vast heel blij mee.”

Tijdelijke locatie

Het azc op de Willinklaan is een tijdelijke opvanglocatie, totdat de nieuwe locatie aan de Houthaven wordt ­geopend, naar verwachting begin 2021. Er is plaats voor 512 personen. De populatie is wisselend, de meeste mensen zitten er twee maanden. ­

Momenteel zitten er veel gezinnen met jonge kinderen, maar ook mannen die alleen naar Nederland zijn gekomen. Het is onduidelijk hoelang het azc open blijft. Het is een tussenlocatie, maar het zou kunnen dat ­Nederland de komende jaren meer asielzoekers gaat opvangen. Dan blijft het azc op de Willinklaan nog maximaal tien jaar open.

Het idee van de koffietent ‘5, the coffee connect’ is als volgt: buurt­bewoners kunnen in- en uitlopen om mensen uit het azc te ontmoeten.

Dat is uniek in Nederland, er is geen andere azc waar het onderlinge contact op zo’n manier wordt gestimuleerd. In de koffietent worden vele ­sociale activiteiten georganiseerd, zoals een filmavond, kinderdisco, barbecue, debatavond, tafelvoetbaltoernooi of een kledingmarkt.

Buurtbewoonster Nella Groen (66) in de koffietent van het azc. Beeld Jakob van Vliet
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden