Erik Voermans. Beeld Linda Stulic
Erik Voermans.Beeld Linda Stulic

Bosmans was een van de beste 20ste-eeuwse componisten van Nederland

PlusEerste hulp bij klassieke muziek

Erik Voermans

‘Ik weet echt niets ... het is allemaal stom geluk als het gaat.’

Aldus een van de beste 20ste-eeuwse componisten van Nederland.

Quizvraag.

Is bovenstaand citaat van een man of een vrouw?

Inderdaad. Een man zou zoiets nooit zeggen en zeker niet in 1951, toen Henriëtte Bosmans, want zij was het, deze zielsbekentenis deed in een brief aan Matthijs Vermeulen.

Vermeulen was in de vorige eeuw een zeer bekende componist en criticus, al zijn er tegenwoordig nog maar twaalf mensen wier ogen beginnen te glinsteren bij het horen van zijn naam. (Ik ken ze alle twaalf.)

De naam Vermeulen staat niet op een cartouche in het Concertgebouw. Bosmans trouwens ook niet. Wel op zo’n cartouche: Cornelis Dopper, bij wie Bosmans aan het begin van haar carrière instrumentatielessen volgde.

Ik las even wat ruimte in voor hoongelach.

Als we zijn uitgelachen, kom ik maar meteen met de conclusie: rechtvaardigheid bestaat niet in de muziekgeschiedenis. Beroemd word je als componist alleen als je wieg in het juiste land staat, als je je gesteund weet door een grote uitgever en nog wat absurde factoren, bijvoorbeeld betreffende geslacht en huidskleur. Als je vervolgens heel, héél goede noten schrijft, word je misschien ook nog onsterfelijk, maar die kans is vrijwel nihil – en voor een componist uit Nederland nog kleiner.

Neem Bosmans, die ondanks haar griezelige bescheidenheid prachtige muziek heeft voorgebracht. Ze was ook een heel goede pianiste, die met het Concertgebouworkest onder beroemde dirigenten als Mengelberg, Monteux en Van Beinum optrad.

In een andere brief aan Vermeulen is te lezen dat haar lot haar allerminst verbaasde. ‘(...) het beste in de Hollandse kunstenaar gaat ten gronde, als hij in Holland blijft, waar men hem de mogelijkheden onthoudt, waar men hem zo veel mogelijk verloochent, waar men het publiek tracht wijs te maken, dat hij niet bestaat.’

Allemachtig.

Concertgebouworkest o.l.v. Santtu-Matias Rouvali met werken van Bosmans (Concertstuk voor viool en orkest, Sibelius (Finlandi) en Sjostakovitsj (Symfonie nr. 12), 3, 4 en 6 maart, Concertgebouw.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden