Plus

Betoverende Parsifal: Je moet het horen om het te geloven

Parsifal, de laatste opera van Richard Wagner, behoort tot de stukken waarover je je eeuwig blijft verbazen.

Günther Groissböck (graalridder Gurnemanz) en Christopher Ventris (Parsifal)Beeld Ruth Walz

Niet zozeer vanwege het verhaal - dat is te beschouwen als een panreligieus sprookje met zware katholieke accenten, dat wil zeggen Wagners persoonlijke Auseinandersetzung met de thema's schuld, epifanie, verlossing, liefde en dood - maar vanwege de onvoorstelbaar prachtige muziek.

Tristan und Isolde geldt als het invloedrijkste werk van de negentiende eeuw, maar moet dat niet eigenlijk Parsifal zijn, vanwaar het nog maar een kleine stap is naar de werelden van Debussy, Mahler, Berg en Rihm, of naar de filmmuziek van Hollywood?

De Parsifal bij De Nationale Opera ging in 2012 in de regie van Pierre ­Audi in première, toen met het Concertgebouworkest onder Ivan Fischer in de bak. Bij de reprise, die nog de hele maand te horen is in Nationale Opera & Ballet, krijgt de muziek het volle pond.

Gul en opwindend
Dirigent Marc Albrecht en zijn Nederlands Philharmonisch Orkest bewijzen voor de zoveelste keer dat ze in Duitse laatromantische opera's amper te overtreffen zijn.

De intieme, terughoudende kamermuzikale behandeling van ­Fischer had plaatsgemaakt voor de extraverte, gulle, opwindende, klankerotische visie van Albrecht. Het resultaat werd naarmate de lange avond vorderde (de voorstelling duurt ruim vijf uur) steeds betoverender.

Albrechts van de grote Stokowski afgekeken fascinatie voor een alternatieve streekvoering, het zogeheten free bowing, waarbij de strijkers onafhankelijk van elkaar een opstreek en een afstreek maken, werkt vooral in deze Parsifal wonderwel.

De strijkerstutti leken te zweven en kregen een ongrijpbare kwaliteit die naadloos aansluit bij de oneindige ruimtelijkheid van Wagners ultratrage klankstromen. Je moet het horen om het te geloven.

Adembenemend
Vooral in de derde akte, waarin het personage Parsifal zich ontpopt als de redder van de tobberige graalgemeenschap, stegen Albrecht en de zijnen tot grote hoogten, niet licht geholpen door de adembenemend mooi zingende Oostenrijkse bas Günther Groissböck in de rol van graalridder Gurnemanz.

Parsifal (Richard Wagner)

Door De Nationale Opera, NedPho en Koor van DNO o.l.v. Marc Albrecht, regie Pierre Audi
Gehoord 6/12, Nationale Opera & Ballet
Nog te zien 9, 12, 15, 18, 21, 25, 29/12, aldaar

Groissböcks drie kwartier durende monoloog, die bij mindere zangers nog weleens tot geknikkebol in de zaal wil leiden, benaderde de absolute perfectie.

Allemachtig, wat een zanger. Hij komt volgend seizoen nog één keer terug, als koning Marke in de Tristan, maar daarna zal hij voor Nederland voorgoed onbetaalbaar zijn geworden.

Zeer goed was ook Petra Lang in de rol van Kundry, de vrouw die lachte toen ze Christus aan het kruis zag hangen en die sindsdien ahasverisch vervloekt door het leven gaat, totdat Parsifal (betrouwbaar gezongen door Christopher Ventris) haar van de vloek bevrijdt.

Iets minder op dreef waren Ryan McKinny als Amfortas (hij moet even opzoeken hoe je het woord Tod ook alweer uitspreekt; niets als 'teut' in elk geval) en Bastiaan Everink als Klingsor.

Anish Kapoor
Onverminderd fraai was ook de grote ronde bolle spiegel van Anish Kapoor, die in de tweede akte voor hallucinerende lichtreflecties zorgt, alsmede voor malle incidentele klankreflecties.

Alleen in de eerste akte is het voor de toehoorder en toeschouwer even doorbijten. Pierre ­Audi laat de zangers acteren in slowmotion, wat al snel tergend saai wordt.

Sterk is wel het beeldrijm met wit en bloed, dat culmineert in een consecratie, waarbij Amfortas, gehuld in witte lendendoek, even in Jezus Christus verandert.

Advies: gaan!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden