PlusPortretten

‘Ben ik straks die enige rare met een mondkapje op?’ Hoe ervaar je de versoepelingen als je een kwetsbare gezondheid hebt?

Hoe ziet het leven eruit als corona extra gevaarlijk voor je is, vroegen we twee keer eerder aan deze mensen met een kwetsbare gezondheid. Nu vrijwel alle maatregelen worden losgelaten, spreken we ze weer. Wat betekenen de versoepelingen voor hen?

Juliët Boogaard
Maya Dommisse: ‘Ik ben niet gevaccineerd, mijn lichaam is daar te kwetsbaar voor.’ Beeld Sophie Saddington
Maya Dommisse: ‘Ik ben niet gevaccineerd, mijn lichaam is daar te kwetsbaar voor.’Beeld Sophie Saddington

Maya Dommisse (59) heeft hersenziekte ME: ‘Als mensen staan te hoesten en niezen, loop ik gewoon weg’

“Ik ben blij met de versoepelingen. Als ik daar zin in heb, kan ik nu weer wat leuks doen. En ik kan nog altijd zelf de keus maken dat níet te doen of mijn mondkapje op te zetten. Want dat moeten we niet vergeten: versoepelingen ontheffen ons niet van onze eigen verantwoordelijkheid. Ik vind dat dat niet meer van bovenaf moet komen met strenge maatregelen. Vooral voor jongere mensen is dit een tijd om zoveel mogelijk te ondernemen en ontdekken.

Ik ben niet gevaccineerd, mijn lichaam is daar te kwetsbaar voor. Daarom kijk ik uit naar de komst van de coronapil, die mag ik wel. Zolang die er niet is gaan we door zoals we dat al twee jaar doen – in al die tijd ben ik nog steeds niet besmet geweest. Het is een kwestie van uitzitten, die pandemie, dat heb ik altijd al gezegd. Dingen waar je niets aan kan veranderen, daar moet je je geen seconde aan ergeren.

Ook als de coronapil er wel is, trouwens, blijf ik mijn eigen verantwoordelijkheid nemen. Ik ben niet bang om ziek te worden, maar waarom zou ik het niet proberen te voorkomen? Omikron overleef ik wel, denk ik, maar waarom zou ik het mezelf aandoen ziek te worden ten gunste van een uurtje onbeschermd op een drukke plek zijn? Niet dat ik heel voorbereid de deur uitga, maar als ergens mensen staan te hoesten en niezen, loop ik gewoon weg. En ik heb altijd een mondkapje bij de hand.

Ik heb ME ontwikkeld na een virusinfectie, dus ik ben blij dat er met long covid nu meer aandacht komt voor mensen die nooit meer beter worden na een virusinfectie. Sommige mensen zitten al twee jaar thuis. Dat is precies hoe het mij toen verging: je hebt een virus gehad en wordt maar niet beter. Ik ben bang dat het voor veel longcovidpatiënten ook chronisch wordt.”

Hayat Afkyr: ‘Wij behoren óók tot deze samenleving.’

 Beeld Nina Schollaardt
Hayat Afkyr: ‘Wij behoren óók tot deze samenleving.’Beeld Nina Schollaardt

Hayat Afkyr (39) heeft spierziekte SMA: ‘Naar kantoor gaan vind ik nog niet veilig genoeg’

“Ik heb nog niet echt tijd gehad om het loslaten van alle maatregelen te verwerken. Tot nu toe heb ik nog geen corona gehad, omdat ik voor mezelf een veilige omgeving heb gecreëerd. Daar heb ik een prijs voor moeten betalen: ik was de afgelopen twee jaar veel meer alleen dan ik gewend was. Maar ik achtte het nodig, het was mijn keus. Nu heb ik het gevoel er minder controle over te hebben, alsof het voor mij besloten wordt. Iedereen denkt: we kunnen weer lekker normaal doen. Maar wat betekent dat voor mij?

Ik ben afhankelijk van mijn zorgverleners. Komen die hier straks zonder mondkapje over de vloer? Op sociaal vlak heb ik zelf de keus weinig contact met mensen te hebben, voor mijn medische zorg niet. Het was fijn geweest als de overheid had gezegd: blijf rekening houden met kwetsbare groepen. Omdat het niet benoemd wordt, heb ik het gevoel dat we weer vergeten worden. Wij behoren óók tot deze samenleving.

Van de week stuurde ik een uitnodiging voor werkoverleg, de reactie daarop was: ‘Zie ik je op kantoor?’ Nou, eigenlijk niet. Dat vind ik nog niet veilig genoeg. Mensen kiezen er straks weer voor wel naar kantoor te gaan, en dat is prima. Maar dat betekent niet vanzelfsprekend dat ik ook weer ga. Ik ben volwassen genoeg om dat te zeggen, maar het zegt wel iets over de verwachtingen van dit teruggaan naar ‘normaal’. Ik zou willen dat er niet alleen vanuit de massa wordt gedacht.

Ik ga straks ook wel mijn grenzen opzoeken, denk ik, en ik moet daarin zelf ervaren wat ik wel en niet durf. Blijf ik wel mijn mondkapje opdoen, ben ik dan die enige rare met mondkapje op? Ik voel me een soort vreemde eend in de bijt, die nog niet zo ver is als de rest. Het wordt een hele nieuwe zoektocht, die nu gaat beginnen.”

Els van Mook: ‘Jezelf opsluiten om te voorkomen dat je ziek wordt, terwijl je al ziek bent, daar schiet je niks mee op.’ Beeld Nina Schollaardt
Els van Mook: ‘Jezelf opsluiten om te voorkomen dat je ziek wordt, terwijl je al ziek bent, daar schiet je niks mee op.’Beeld Nina Schollaardt

Els van Mook (58) heeft de spierziekte van Steinert: ‘Heerlijk, de spontaniteit komt terug in het leven’

“De wereld is weer klaar voor knuffels! We gaan weer normaal doen en ik vind het heerlijk. Ik ben erg blij met de versoepelingen. De spontaniteit komt terug in het leven. Door mijn ziekte voel ik me de ene dag beter dan de andere. Dan is het lastig vooruit te plannen. Nu kan ik per dag weer bekijken: ik voel me vandaag goed en ga lekker het terras op.

Ik ga ook voor mezelf geen maatregelen aanhouden, zoals mondkapjes. Ik ben juist erg blij dat we daar van af zijn. Het is maar moeilijk ademhalen met zo’n ding op. Er zijn mensen met mijn ziekte die de komende tijd erg spannend vinden, ik heb dat niet. De nieuwste variant is milder en ik ben geboosterd.

Als ik het krijg, is het hopelijk een griepje en ga ik gewoon een paar dagen onder de wol. Mocht het toch dramatisch verlopen, heb ik al heel duidelijk aangegeven dat ik níet naar de ic wil en niet beademd wil worden. Daar zal ik vanwege mijn ziekte niet goed uitkomen, waardoor ik niet meer zou kunnen leven zoals ik dat wil.

In mijn privésfeer is er het afgelopen jaar veel gebeurd waardoor ik me niet zo bezighield met het hele coronagebeuren. De vader van mijn zoon kreeg kanker, ik heb hem een halfjaar verzorgd. Hij is recent overleden. Dan ga je wel relativeren. Jezelf opsluiten om te voorkomen dat je ziek wordt, terwijl je al ziek bent, daar schiet je niks mee op. Kwaliteit van leven is stukken belangrijker dan hoelang het allemaal gaat duren.

Ik heb een vast vriendengroepje, wij knuffelen elkaar gewoon. In het allereerste begin hielden we afstand, maar dat hebben we snel losgelaten. We blijven sociale wezens en hebben dat gewoon nodig. Althans, dat is mijn mening – voor iedereen kan dat anders zijn. Maar ik ga op deze manier verder.”

Esther Anholt: ‘Mensenmassa’s blijf ik vermijden.’ Beeld Sophie Saddington
Esther Anholt: ‘Mensenmassa’s blijf ik vermijden.’Beeld Sophie Saddington

Esther Anholt (60) heeft longziekte COPD: ‘Ik blijf voorzichtig, dat mondkapje doe ik niet af’

“Het wordt voor mij weer het Wilde Westen, nu alles wordt losgelaten. Ik werk nu nog thuis, dat vind ik erg prettig. Als ik zo weer naar kantoor moet, kom ik in aanraking met mensen die ook weer uitgaan. Dat moeten ze zeker doen, maar ik blijf dan liever thuis.

Ik blijf voorzichtig. Dat mondkapje doe ik niet af. Mensenmassa’s blijf ik vermijden. Iedereen gaat een keertje dood, maar ik ben het voorlopig nog niet van plan. Ik hoop dat ik het virus kan blijven ontlopen, zoals dat tot nu toe is gelukt.

Af en toe heb ik wel wat dingen gedaan, hoor, biertjes gedronken met vriendinnen. Het werd op een gegeven moment wel erg rustig, daar word je zo simpel van. Daar kon ik slecht tegen. Alsof je twee jaar van je leven weggooit, zo voelt het.

Ik pas nu ook regelmatig op mijn kleindochter van drie. Sinds ik gevaccineerd ben – inmiddels drie keer – durf ik dat weer, dat is zo fijn. Voor de jeugd ben ik heel blij met de versoepelingen: mijn kleindochter is nog nooit in een pretpark geweest. Mijn zoon is 19 en woont bij mij, waardoor hij al die tijd heel voorzichtig is geweest. Maar nu moet hij van het studentenleven gaan genieten, dat heb ik ook tegen hem gezegd.

Zodra het kan zit ik wel weer op het terras, veilig in de buitenlucht. Ik zou ook heel graag willen dansen, maar dat durf ik dan weer niet aan. Iedereen pakt het oude leven op, maar ik moet blijven oppassen. Ik snap dat de maatschappij er genoeg van heeft en dat we daarom stoppen met de maatregelen, maar het virus is daardoor niet opeens weg.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden