PlusDe wandeling

Bedoelde en onbedoelde kunst langs de oevers van het IJ

Goede vrienden Floor van Spaendonck en Gijs Stork houden van de stad en haar verhalen. Elke week wandelen ze volgens een ander thema, zo pik je ook nog eens wat op. Deze keer lopen ze langs het IJ naar de NDSM-werf, met veel kunst en cultuur aan de oevers.

Een van de kunstwerken voor de ingang van het huidige Shellkantoor. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Een van de kunstwerken voor de ingang van het huidige Shellkantoor.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

A.

Vanaf het Centraal Station nemen we de pont naar de Buiksloterweg. Vanaf de pont passeren we de Tolhuistuin, de voormalige bedrijfskantine van Shell, in 1970 ontworpen door Arthur Staal. Nu zijn er, behalve horeca, verschillende poppodia in gevestigd.

B.

Net over de brug zie je de kunst van BreiwerkWest uit 2014, ook bekend als ‘gebreide graffiti’. Rechts staat voor het voormalige Shelllab een ­uitvergroot vogelhuisje met namen van vreemde vogels erop, van kunstenaar Fredie Beckmans. Het kunstwerk heet Vreemde vogels en is een monument voor verdraagzaamheid, met name richting de lhbtq-gemeenschap.

Eye Filmmuseum. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Eye Filmmuseum.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

C.

Voor onze neus schittert het Eye Filmmuseum, naar het geweldige ontwerp van de Oostenrijkse architecten Roman Delugan en Elke Delugan-Meissl (2012). Hier ervaar je naast de filmprogrammering en ­exposities ook het geweten van de film, dankzij het nationale archief. Ook worden hier Oscarinzendingen en filmeducatie georganiseerd. In de lockdowns deden de overdekte ­buitenruimtes dienst als skatestudio’s.

We flaneren langs de IJpromenade en gaan rechts de Bundlaan op, langs de nieuwe Shellgebouwen, met overal kunstwerken in de tuin. Dat kunst onbedoeld functioneel kan zijn zagen we op 10 november 2020, toen activisten in de kunstwerken klommen als protest naar aanleiding van het overlijden van negen Nigeriaanse Shellmedewerkers.

De knoop. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
De knoop.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

D.

We vervolgen onze route langs de Grasweg naar een bedoeld kunstwerk van André Volten. ‘Hier sta ik / stalen stilte / schepen praaien / mijn voeten / half in het land / sta ik / doodstil,’ schreef dichter Bert Schierbeek in 1996 bij het beeld op verzoek van de kunstenaar. Over deze staalconstructie zei Volten: “Een teken aan de grens van Amsterdam-Noord en de rest van de wereld, twee pijlers – één in het water en één op de grond, de twee schakels die elkaar omarmen, dat is toch een stukje verbondenheid van Noord en de andere kant van het IJ.” Niet gek dat het werk De knoop wordt genoemd.

Micha Schneijderberg, directeur van het MOK. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Micha Schneijderberg, directeur van het MOK.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

E.

Door de nieuwbouw van Buiksloterham lopen we naar Van Dijk & Ko en Neef Louis aan Papaverweg 46, die sinds jaar en dag Amsterdam voorzien van brocante en unieke objecten. Wij drinken een limonade bij de minisupermarkt Waargenoegen, die ook op het terrein is gevestigd. En we lopen door naar de NDSM-werf, waar links en rechts woningen uit de grond worden gestampt.

Super Nurse. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Super Nurse.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

F.

Bij aankomst op de werf passeren we aan onze linkerhand de wereldberoemde mural Super Nurse van ­kunstenaar Fake, die vorig jaar viral ging. Het beeld werd wereldwijd ­gebruikt als eerbetoon aan het ­ziekenhuispersoneel. Het werd zelfs op een ziekenhuis in New York ­geprojecteerd.

G.

We lopen door naar het MOK (Museum voor Onbedoelde Kunst): hier wordt de ultieme uitleg gegeven over onbedoelde kunst in de omgeving. Micha Schneijderberg leidt je langs onbedoelde kunstwerken. We volgen hem langs de MOK-route met als ­eerste kunstwerk Box van Franka Martinez, een uit 846 delen bestaand werk over de paradox van het menselijk zijn. Een hoogtepunt van het MOK is het werk van Chiang-Han (Taipei, 1943) Sunset upside down uit 2019, waarbij te zien is hoe de zee in de zon zakt. We komen dichtbij en ­ervaren de golfbeweging van het kunstwerk optimaal.

We eindigen de MOK-tour bij het Uitroepteken (2019) van Freddy McJanssen (Roskilde, 1975). Het is een aanklacht tegen de groeiende cancel culture. Veel Amsterdammers zullen deze weken op ­deze plek komen voor een vaccinatie. Om bij te komen van de prik, wellicht een idee om een rondje over het terrein te ­maken?

H.

We pauzeren in het museumcafé bij uitstek: Pllek, dat het mooiste uitzicht geeft op de Houthavens en de Graansilo van architectenbureau MVRDV. We lopen langs de voormalige locatie van Sexyland en denken aan de geweldige cultuurprogrammering die gelukkig verderop aan het IJ doorgaat, in het voormalige Wilhelmina Dok tegenover het Centraal Station.

Een van de kunstwerken in Nieuw Dakota. Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork
Een van de kunstwerken in Nieuw Dakota.Beeld Floor van Spaendonck en Gijs Stork

I.

Tot slot een blik op bedoelde kunst in Nieuw Dakota. We zien de tentoonstelling The unknown Mine Zone van Arjen Bangma en Imre Ruigrok (Transnatural Institute) over nieuwe materialen.

J.

We nemen de NDSM-pont terug naar het Centraal Station, Deze lange gratis boottocht ervaren we altijd als een cadeautje van het GVB.

Floor van Spaendonck en Gijs Stork, ­Amsterdam door! Gijs & Floor – ­wandelen met een frisse blik op de stad, ­Uitgeverij Fjord, €22,50.

De wandeling van 8 juni. Beeld Jet de Nies
De wandeling van 8 juni.Beeld Jet de Nies

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden