Plus

Balletgezelschap laat moderne kant zien in Amsterdam 1 & 2

Op duizelingwekkende toonwatervallen creëert choreograaf Juanjo Arques een wereld waarin de speelsheid regeert. Made in Amsterdam 1 & 2 krijgt terecht een overweldigend applaus.

Het Nationale Ballet in Moving rooms van Krzysztof Pastor Beeld Hans Gerritsen

Schommelen in de Stopera? Waarom ook niet. Vanaf het zijtoneel komen vijf dansers het toneel over geslingerd, op schommels aan metershoge kabels. Een beeld dat uitstekend past bij een ballet met de titel Homo ludens: de spelende mens.

Eenmaal geland krijgen de vijf dansparen om beurten bezoek van solist Young Gyu Choi. Daardoor ontstaan op wisselende plekken tijdelijk trio's - met Choi als enige constante.

Op duizelingwekkende toonwatervallen van fluitiste Sarah Ouakrat creëert choreograaf Juanjo Arques een wereld waarin de speelsheid regeert. Het is een mooi geconstrueerd ballet met heldere lijnen, en Choi danst met verve de rol van spelmaker.

Toch is het af en toe alsof de technische beheersing van de klassiek geschoolde dansers een echt vrije uitvoering in de weg staat. Deze spelende mensen zouden best wat meer uit de band mogen springen.

Homo ludens is de eerste van drie wereldpremières in het dubbel­programma Made in Amsterdam. De nieuwe stukken zijn gemaakt voor Het Nationale Ballet (HNB), evenals de reprises van Ton Simons, Hans van Manen, Christopher Wheeldon en Krzysztof Pastor.

Die oudere stukken vormen samen een mooie staalkaart van de wat modernere kant van het Amsterdamse topgezelschap. Imposant is vooral de herneming van Pastors Moving rooms, waarin dans en licht net zo strak gesneden zijn als de voortstuwende muziek van Alfred Schnittke en Henryk Gorécki.

Hectiek
Jakkerende tonen klinken ook bij Ernst Meisners premièrestuk, gezet op In transit van de jonge componist Joey Roukens. In dit stuk voor strijkkwartet en percussionist wemelt het van de herhalende patronen, syncopen en onregelmatige maatsoorten, die de muziek een uitgesproken jachtig karakter geven.

Made in Amsterdam 1 & 2

Door Het Nationale Ballet en Het Balletorkest
Gezien 11 en 12/2, Nationale Opera & Ballet
Te zien t/m 4/3, aldaar
****

Meisner vertaalt die jachtigheid effectief naar het podium, waar de dansers stevig doorstappend én hollend de gedaante aannemen van twee tegengestelde stromen forenzen.

Heel even wordt de hectiek doorbroken als enkele danseressen het podium worden opgedragen in een volmaakt horizontale plankhouding.

Tegenover de krioelende dansersmenigte in Meisners onderhoudende doorreisballet plaatst David Dawson in Citizen Nowhere één mannelijke solist. En wat voor een! Omringd door twee diagonaal geplaatste filmschermen draait Edo Wijnen zich vele slagen in de rondte.

Verward of moedeloos
Terwijl projecties van dartelende cijfers en letters op onnavolgbare wijze opgaan in digitale wolkenformaties zien we in Wijnen een eenzame figuur die zich bewust wordt van het bestaan van een groter geheel. Soms leidt dat tot euforie, bijvoorbeeld als de in rood licht badende danseres Sasha Mukh­mamedov op het doek verschijnt en haar bewegingen zich razendsnel vermenigvuldigen, totdat we tientallen kopieën van haar zien dansen.

Maar er zijn ook talloze momenten waarop die dansende figuur geheel op zichzelf lijkt teruggeworpen: verward of zelfs moedeloos. Dawson baseerde Citizen Nowhere op het (door mij niet gelezen) jeugdboek De kleine prins, van Antoine de Saint-Exupéry. Tekstflarden uit het boek worden tussen de prikkelende filmbeelden van voormalig HNB-danser Altin Kaftira geprojecteerd.

Wellicht roepen kenners van het boek opgetogen 'aha!', maar voor de oningewijde voegt het slechts geforceerde hipheid toe. Dat is meteen ook het enige kritiekpunt op deze ijzersterke combinatie van dans, film en animatie. Het overweldigende applaus voor Wijnen en Dawson was geheel verdiend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden