Illustratie uit prentenboek Alles leeft.

PlusInterview

Artis de Partis-bedenker Christian Borstlap: ‘Op de kunstacademie was het meteen ruzie’

Illustratie uit prentenboek Alles leeft.Beeld Christian Borstlap

Hij is de geestelijk vader van dierentuinmascotte Artis de Partis, maar Christian Borstlap (50) maakte ook films voor Dior en Louis Vuitton en muziekinstallaties voor het Louvre. Deze maand komt zijn prentenboek Alles leeft uit. ‘Als ik de vrije hand krijg, is er paniek.’

Kim van der Meulen

De boom die pontificaal voor het hoge raam staat, het uitzicht op de gaaien en zelfs de bonte plafondschildering met ­wolken, struisvogels en apen: Christian Borstlap zal zijn werkruimte aan de ­Keizersgracht straks best missen. De afgelopen zeven jaar was dit de thuisbasis van zijn driekoppige creatief bureau Part of a Bigger Plan – en hoewel hij al veel spullen heeft opgeruimd of op Marktplaats heeft verkocht, is dat nog duidelijk te zien. ­Stapels kunstboeken liggen op de schouw, op de grond ligt een bal die eruitziet als een groot oog, in een vitrinekast staan de houten blokken die Borstlap maakte voor de Artiswinkel – je kunt er elk dier uit de dierentuin mee bouwen. In mei verhuist zijn bedrijf naar de Silodam in het westelijk havengebied, naar een beter geïsoleerd pand. “Het is wat verder weg van mijn huis in Oud-West, maar ik hou van fietsen door Amsterdam,” zegt hij. “Soms is het tijd voor iets nieuws.”

Enge kantines

Bij Borstlap – artdirector, vormgever, filmmaker en illustrator – lijkt het altíjd tijd voor iets nieuws. Hij begon als illustrator, onder meer voor Adidas, Wallpaper* Magazine en het Londense warenhuis Selfridges, en was in een vorig leven ­reclamecreatief bij KesselsKramer. Een mooie tijd. Maar zijn werk bestond meer uit bedenken dan uit uitvoeren, en Borstlap wilde allebei. Dus begon hij in 2010 zijn eigen studio – toen nog in de Kerkstraat, later aan de Amstel en nu dus nog even hier. Bijkomend voordeel: geen eindeloze vergaderingen meer. “Ik bewonder mensen die erin kunnen werken, maar ik vind die kantoorcultuur moeilijk,” zegt hij. “Met mensen die heel belangrijk doen over superinefficiënte meetings waar uiteindelijk niks uitkomt.” Een harde lach: “En ik vind kantines eng.”

null Beeld ALEX HEACKEL
Beeld ALEX HEACKEL

Vanuit die eigen studio ontwierp en bedacht hij de octopuscampagne voor de G-Star-collectie van Pharrell Williams en werkte hij voor grote luxemerken als Dior en Tiffany & Co. “Ik denk dat die voor mij kozen omdat ik geen insider ben. Ik vind mode interessant, maar neem het allemaal niet te serieus.” Hoe die klanten zijn studio wisten te vinden? “Dat gebeurde niet op dag één,” zegt hij. “Het was hard werken aan mooie opdrachten, en dat is het nog. Maar het hielp dat ik een jaar in Londen heb gewoond. Daar had ik wat contacten. Geen supernetwerk hoor, maar daardoor kon ik wel vrij snel internationaal werken. Via mijn werk voor Nowness, een onlineplatform van LVMH over mode, kunst en muziek, kwamen Louis Vuitton en Dior bijvoorbeeld op mijn pad. Dat was mazzel. Nu werk ik aan drie films over de geschiedenis van Estée Lauder en een campagne voor 1stDibs, een beursgenoteerd platform voor antiek, moderne kunst, mode en ­sieraden. Toch leuk dat die de weg naar Amsterdam weten te vinden.”

Borstlap is in Amsterdam misschien wel het bekendst als geestelijk vader van Artis de Partis, de mascotte van de dierentuin waarvoor hij twintig jaar, met enkele tussenpozen, populaire campagnes maakte. Maar aan die samenwerking kwam vorig jaar een einde. “Ze gingen met andere partijen werken, dus daarmee hield ons werk op,” zegt hij. “Jammer, want ik hou van Artis, ik ben ermee opgegroeid. Artis de Partis heeft mijn vriendin en mij zelfs samengebracht.” Borstlap wijst naar een zwarte piano in de hoek van de ruimte, waarop twee ingelijste foto’s van de bekende sokpop staan. “Ze is fotograaf en maakte de campagnefoto’s. Zo is mijn privéleven ook verweven met Artis. We namen onze zoon Toon, die nu 16 is, als kind vaak mee naar de dierentuin. De mensen van Artis wezen dan naar Artis de Partis en zeiden: ‘Kijk, je broer!’ Artis de Partis was er namelijk eerst, daarna kwam hij. En als er minder budget was voor klussen, ruilde ik mijn werk weleens tegen een paar nachten met mijn gezin in het huisje tegenover de panters. Alsof je wakker wordt in het ­panterverblijf.”

Artis de Partis, figurerend in de ledenwerfcampagne (2019). Beeld Bianca PIlet
Artis de Partis, figurerend in de ledenwerfcampagne (2019).Beeld Bianca PIlet

Borstlap kijkt trots op zijn werk terug. “Als je in twintig jaar tijd niet een paar heel goede dingen hebt gemaakt, ben je een pannenkoek.” Grijnzend: “De lat ligt nu behoorlijk hoog.”

Konijntje had honger

Gelukkig komen er genoeg mooie projecten voor in de plaats. Zo verschijnt deze maand de Nederlandse uitgave van Alles leeft, zijn ‘totaal incomplete prentenboek over het leven’ vol eigenzinnige en grappige tekeningen. De hoofdvraag: waar gaat het leven eigenlijk over? “Omdat daar geen zinnig antwoord op te geven is, vliegt het boek alle kanten op. Het is een chaotische mix van feitjes over het leven, weetjes uit de natuur en de psychologie. Dat vind ik wel goed werken.”

Borstlap maakte het boek al een paar jaar geleden al, in het Frans. “Ik had voor Artis een filmpje gemaakt over het leven – een soort abstractie van het leven, zonder bestaande wezens. Dat werd over de hele wereld goed bekeken. Een Canadese uitgever die het zag, stelde voor er een boek van te maken. Heel leuk. Daarna is het verkocht aan meer dan dertig landen, van Frankrijk tot Korea. Terwijl het toch best een atypisch boek is: het heeft geen narratief, geen ‘konijntje had honger en ging een wortel zoeken’. Toen uitgeverij Overamstel me benaderde voor een Nederlandse editie, had dat boek al een hele wereldtournee gemaakt.”

null Beeld Christian Borstlap
Beeld Christian Borstlap

En dan zijn er nog talloze museumklussen. Voor onder meer het Louvre, het Metropolitan Museum of Art en het Rijksmuseum bouwde Borstlap al video-installaties en tentoonstellingsruimtes. Nu is hij in gesprek met het Centraal Museum in Utrecht over het ontwerp van een permanente tentoonstelling, maakt hij een tentoonstellingsontwerp voor De Lakenhal in Leiden en werkt hij aan een campagne voor de Vermeerexpositie in het Rijksmuseum. “Het is elke keer weer alsof ik een gratis cursus kunstgeschiedenis bij mijn werk krijg.”

Hij had zich net wat meer gericht op die museumhoek toen de coronapandemie begon. “Dat alles ineens stopte, voelde heel raar. Gelukkig had ik mijn commerciële werk nog, maar als een tentoonstelling wordt geopend en je werk daar ineens stáát: daar haal ik toch een heel groot deel van mijn werkplezier uit. Het verhaal achter een tentoonstelling vertellen is heel fijn, ook omdat heel duidelijk is wat gedaan moet worden. Als ik de vrije hand krijg, is er paniek. Ik heb een kader nodig. Dan kan ik makkelijk zeggen: dit kan wel, dit niet, en dit is de beste oplossing.”

Campagnebeeld ‘Allemaal Artis’ (2017). Beeld Christian Borstlap
Campagnebeeld ‘Allemaal Artis’ (2017).Beeld Christian Borstlap

Zo’n oplossing bedenkt hij vaak ’s nachts. “Ik dacht altijd: overdag ben je scherp en ’s nachts heb je een wirwar aan gedachten. Maar ik krijg steeds vaker bruikbare ideeën terwijl mijn hersenen maar deels functioneren. Raar is dat. Of misschien ben ik zo afgezakt dat ik nu die ideeën maar gebruik, haha.”

Een idee bedenken is trouwens niet zo moeilijk, zegt hij: “Ik doe geen superingewikkeld werk, het is allemaal wel te overzien. Iedereen meekrijgen en ervoor zorgen dat iets wordt uitgevoerd zoals het moet zijn, dat is het meeste werk.” En ja, die ideeën zijn er gewoon. “Die zitten altijd in mijn hoofd. Ik ben sowieso erg verweven met mijn werk, het is toch een beetje wie ik ben. Daar heb ik de afgelopen twee jaar veel over nagedacht. Ik lees, luister en kijk ook graag naar van alles. Nu alles weer open is, realiseer ik me hoe erg ik musea en concerten heb gemist. Zonder die ­dingen is het kaal, leeg en saaier. Voor een opdracht voor het Concertgebouworkest mocht ik naar een aantal concerten. Die maakten veel indruk, na twee jaar binnenzitten.”

Afgewezen

Dat Borstlap iets creatiefs wilde doen, wist hij al jong. “Het zit wel een beetje in mijn familie: een oom schildert en is academiedocent en mijn neef Michiel is natuurlijk pianist. Ik speel ook piano, met mijn zoon op de gitaar erbij, en maak weleens muziek bij mijn filmpjes. Maar ik kom niet per se uit een creatief gezin: mijn moeder is ­lerares, mijn vader wetenschapper.”

Hij bladert door een ander prentenboek, dat hij naar aanleiding van een Artis-Micropia-campagne maakte: de Franse versie van Is er leven op je neus?, dat binnenkort ook in het Nederlands verschijnt. “Ik heb eraan gewerkt met mijn vader, die microbioloog is. Ik maak een ingewikkeld onderwerp wat toegankelijker, hij legt achterin het boek precies uit hoe het zit. De wetenschappelijke verantwoording, zeg maar.”

Tekenen doet hij al zolang hij zich kan herinneren. Toch werd hij op bijna alle kunstacademies afgewezen – eentje liet hem maar toe, en dat werd niks. “Ik heb er nog geen jaar op gezeten,” zegt Borstlap. “Het was meteen ruzie. De man die me heeft weggestuurd woont hier vlakbij; nu kunnen we erom lachen. Ik denk dat er een te groot gat was tussen conceptuele kunst en wat ik wilde: toegepast werk maken. Ik wist op de middelbare school al dat ik reclamecreatief wilde worden.”

De octopuscampagne met Pharrell Williams voor G-Star Raw (2015). Beeld Christian Borstlap
De octopuscampagne met Pharrell Williams voor G-Star Raw (2015).Beeld Christian Borstlap

Dat werd hij, na de Heao. “Een prima opleiding, waarbij ik ook reclamepsychologie kreeg. Wel makkelijk in mijn werk – daardoor snap ik klanten beter, denk ik.” Het creatieve werk leerde hij in de praktijk. “Ik studeerde in de zorgeloze jaren negentig. Toen zeiden bureaus nog: neem hem maar aan, ook al kan hij niks. Je kreeg sneller een kans. Ken je Ilse nog, van die zoekmachine? Die heb ik getekend, een klein hoogtepunt. Ik moest nog een beetje zoeken naar mijn vorm. Achteraf is het allemaal goed gekomen.”

Al blijft er altijd iets te wensen over, zegt Borstlap. Hij maakt zich ‘veel zorgen over de wereld’ – misschien kan hij daar in zijn werk iets aan bijdragen. “Ik zou me graag meer bezighouden met communicatiecampagnes voor een schonere planeet, om te beginnen bij de Reinigingsdienst Amsterdam. Wat er met ons vuil gebeurt, is te veel een black box, terwijl iedereen onderdeel is van dat probleem. Die campagnes kunnen dan mooi in plaats van die decadente Postbus 51-spotjes. Die stammen uit de jaren negentig, toen alles nog koek en ei leek.”

Maar nu eerst: verhuizen. En nee, dat betekent niet dat Part of a Bigger Plan straks een groot, internationaal bedrijf wordt. “Het klinkt klef, maar ik vind het belangrijker om me creatief te kunnen ontwikkelen. Bovendien: hoe groter je bedrijf wordt, hoe groter de groep mensen die zich ermee bemoeit en hoe moeilijker om iets voor elkaar te krijgen.”

Campagnebeeld voor luxemerk Tiffany & Co (2020). Beeld Christian Borstlap
Campagnebeeld voor luxemerk Tiffany & Co (2020).Beeld Christian Borstlap
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden