PlusInterview

Anne+-makers Maud Wiemeijer en Valerie Bisscheroux: ‘Queer-zijn is iets waarmee je constant bezig bent’

Hanna van Vliet en Thorn de Vries in Anne+.
 Beeld Dutch Filmworks
Hanna van Vliet en Thorn de Vries in Anne+.Beeld Dutch Filmworks

De speelfilm Anne+ viert het queer-zijn van hoofdpersoon Anne. Regisseur Valerie Bisscheroux (27) en scenarioschrijver Maud Wiemeijer (28) zeggen: ‘Queer-zijn is óók anders.’

Na twee seizoenen van de serie Anne+ is er nu de speelfilm Anne+. Die is meteen groots aangepakt: met een bioscooprelease door het land en een internationale ­release op Netflix volgend jaar. “Dit was waar we altijd al op hoopten en wat we ergens stiekem misschien zelfs dachten,” zegt Maud Wiemeijer in de bar van theater Tuschinski, een locatie die ook een kleine rol speelt in de film. “Maar dat het nu zo ver is gekomen, voelt een beetje onwerkelijk.”

Anne+ ontstond als een project van regisseur Valerie Bisscheroux, scenarioschrijver Maud Wiemeijer en hoofdrolspeler Hanna van Vliet, naar het idee van Wiemeijer. Dat de film een gezamenlijke expeditie is, komt duidelijk naar voren in het gesprek met Bisscheroux en Wiemeijer. Hoewel de taken van de makers onderling verdeeld zijn, spreken ze over de film met één mond: ze vullen elkaar vaak aan en maken soms elkaars zinnen af.

Regisseur Valerie Bisscheroux. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Regisseur Valerie Bisscheroux.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Waar het eerste seizoen van de serie, die bestond uit korte afleveringen van enkele minuten, eerst op YouTube te zien was, is de film straks overal te streamen. ­Behelst dat een andere aanpak? “Voor de film hebben we heel bewust gekozen om wat meer unapologetically queer te zijn,” zegt Bisscheroux. “Dus de queer expressie juist meer ruimte te geven.”

Andere bril

Dat klinkt misschien vreemd bij een project dat altijd al ging over de relaties van een uitgesproken queer hoofdpersoon. Al werd in de serie een verhaallijn gewijd aan het verbergen van seksualiteit en waren iconische Amsterdamse queer plekken vaak de locatie voor het liefdesleven van hoofdpersoon Anne, eigenlijk ging de serie over een gewone twintiger die, bijna toevallig, met vrouwen op date gaat.

In de film staat queer vreugde juist centraal. Drag kings, gesprekken over persoonlijke voornaamwoorden, strap-ons — het is duidelijk dat Bisscheroux en Wiemeijer het queer-zijn van Anne en haar vrienden en relaties naar de voorgrond hebben gehaald.

“De eerste twee seizoenen ­waren we vooral bezig met laten zien hoe universeel de ervaringen van een queer persoon zijn,” zegt Bisscheroux. “Eigenlijk dachten we gaandeweg: maar queer-zijn is óók anders. Tuurlijk gaat de film in de kern nog steeds over relaties en ruzies en ­gesprekken en dates. Universele dingen, die heel herkenbaar kunnen zijn. Maar queer-zijn is nu eenmaal met een andere bril naar de wereld kijken. Dat wilden we vieren in de film.”

Wiemeijer: “Zoals jij het al zei: we wilden unapologetic zijn. We wilden het niet sugarcoaten, zachter ­maken dan het is. Dat is ook een stukje monoloog van Anne, dat ze zegt: ‘Eigenlijk is queer-zijn zo’n groot deel van mijn leven. Dat wil ik laten zien.’ De film was een kans voor ons om dat uit te vergroten.”

Op slot geraakt

In Anne+ worstelt Anne vooral met het communiceren van haar wensen, waardoor ze zichzelf uit het oog verliest. “Het verhaal is universeel, maar het heeft denk ik wel met haar queer-zijn te maken,” zegt Bisscheroux. “Dat ze daardoor op slot is geraakt. Omdat ze zich in haar tienerjaren heeft moeten inhouden en dus heeft geleerd om niet het achterste van haar tong te laten zien. Omdat je als queer persoon – en als vrouw – toch het gevoel hebt dat je niet ­alle ruimte mag innemen.”

Wiemeijer voegt toe: “Dat laat zien hoe wij als maker, en als persoon, zijn gegroeid. ­Anne+ heeft daar zó aan bij gedragen. We zijn samen met Anne+ volwassener geworden en comfortabeler geworden met onze queer identiteit.”

Scenarioschrijver Maud Wiemeijer. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Scenarioschrijver Maud Wiemeijer.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

“Dat wilden we er ook in stoppen,” aldus Bisscheroux. “Je denkt ergens te zijn als je uit de kast bent gekomen – dat is eigenlijk een stomme term – als je meer op je gemak bent met je identiteit. Toch kom je er gaandeweg achter – dat herken ik zelf in ieder geval – dat je toch nog steeds in jezelf dingen hebt die je tegenhouden. Veel geïnternaliseerde homofobie, eigenlijk. Ik denk dat die verder verstopt zit dan je denkt. Ik kan best goed praten met mijn ouders tegenwoordig, maar het blijft spannend om alles te delen over queer-zijn.”

Het praten over queer identiteit met cisgender, heteroseksuele personen ligt soms dus lastig. Wiemeijer: “Je komt uit de kast of je bent openlijk queer. Je hebt het tegen je ­ouders gezegd en dat is moeilijk of juist niet. Een heel proces, maar daarna heb je het er niet meer over. Dan hangt het in de lucht, maar het wordt nooit meer besproken. Terwijl het juist een ongoing ding is, queer-zijn. Iets wat steeds weer verandert en waarmee je constant bezig bent.”

In een scène tegen het eind van de film neemt Anne haar vader mee naar een lesbisch kostuumdrama – een soort pastiche van de lesbische films die er bestaan. Het lijkt misschien een onbenullige stap, maar door de film samen te bekijken nodigt ze haar vader uit in haar wereld. Anne+ de film is zelf ook een uitnodiging aan een breed publiek om mee te worden genomen in het uitgesproken queer perspectief van Anne.

Anne+

In de speelfilm Anne+ moet twintiger Anne zichzelf hervinden nadat de eerste versie van haar boek wordt afgewezen en ze twijfels krijgt over haar langeafstandsrelatie. Net zoals de hoofdpersoon was de serie zoekend, met relatief korte afleveringen die stuk voor stuk over een andere relatie gingen. De plus in de titel staat voor het idee dat mensen in het bijzijn van andere mensen zelf vaak ook anders zijn. Dat onze identiteit dus voor een groot deel afhangt van de mensen met wie we omgaan. Maar wie is Anne zonder haar relaties? Wat wil ze eigenlijk zelf? Terwijl Anne dit uitzoekt, focust de speelfilm Anne+ voor het eerst ook alleen op Anne.

Want, zoals we gaandeweg ontdekken, Anne verbergt haar wensen met humor. Als iemand de vinger op de zere plek legt, maakt ze een grapje om de confrontatie uit de weg te gaan. De serie deed dat in zekere zin ook, met afleveringen die vaak een zijpad insloegen. De film kijkt bewust niet weg wanneer het moeilijk wordt voor Anne. Dat wil niet zeggen dat Anne+ pleit voor eenzaamheid. Want, zoals Anne zelf ook ontdekt, ze zich voelt het meest compleet wanneer ze in het bijzijn is van haar vrienden. Anne+ is daarmee een ode aan vriendschap, aan alle plusjes die gezamenlijk Anne maken.

Anne+ is te zien in o.a. Pathé, Het Ketelhuis en Cinecenter

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden