PlusPortretten

Amsterdamse houtstokers over mogelijk verbod: ‘Dit voelt als symboolpolitiek’

De gemeente overweegt een verbod op houtkachels en open haarden: ze veroorzaken te veel fijnstof en overlast. Wat vinden Amsterdamse houtstokers daarvan? ‘De open haard was ons huwelijkscadeau.’

Frank Hylkema. Beeld Ivo van der Bent
Frank Hylkema.Beeld Ivo van der Bent

Eerder dit jaar publiceerde het RIVM een studie, waaruit blijkt dat 23 procent van de Nederlandse fijnstofuitstoot te wijten is aan houtstook. In het dichtbevolkte Amsterdam is er tevens het probleem van overlast: longpatiënten hebben last van de luchtvervuiling door houtkachels. Wethouder Egbert de Vries (Luchtkwaliteit) heeft opdracht gegeven tot een inventarisatie van wat de gemeente Amsterdam zelf zou kunnen doen tegen houtkachels. Een verbod, bijvoorbeeld.

Frank Hylkema (50 jaar), uit de Houthavens, heeft een Bullerjan houtkachel

“Ik ben een heel bewuste stoker, een verbod zie ik niet zitten. We wonen op een duurzaam woonschip en zijn voorzien van zonnepanelen, een zonneboiler en een warmtepompinstallatie. We leven milieubewust en hebben daar ook veel geld in geïnvesteerd.

De houtkachel zorgt voor wat bijverwarming, maar is er vooral voor de gezelligheid. Het is een goede kachel met een hoog rendement. Dan verbruik je minder hout en stoot je minder schadelijke stoffen uit. Ook gebruik ik ­uitsluitend ovengedroogd hout, dat is beter. En de boot ligt op open water: we stoken niet in een drukke woonwijk.

Als ik mijn schip schoonmaak, kan ik de dag erna weer de smurrie van het dek poetsen. Dat is de uitstoot van het Westelijk Havengebied, die hier zo de wijk binnen komt dwarrelen. Het voelt wel een beetje als symboolpolitiek om dan die paar kacheltjes op woonboten te verbieden.

Tuurlijk, houtstook zorgt voor fijnstof en vervuiling. Maar ik zie liever dat de gemeente andere maatregelen neemt. Het maakt uit of je een hogerendementskachel hebt of niet, of je nat hout of droog hout stookt. Er zijn veel technische mogelijkheden om het fijnstof te verlagen, zoals een fijnstoffilter. Een verbod is een paardenmiddel, terwijl er andere opties zijn.”

Rivka Bax (53 jaar), uit Amsteldorp, heeft een open haard

Rivka Bax. Beeld Ivo van der Bent
Rivka Bax.Beeld Ivo van der Bent

“We hebben een open haard sinds 2008. Het was een ­huwelijkscadeau: we hebben onze gasten speciaal geld gevraagd om hem te laten bouwen. Een verbod zou heel teleurstellend zijn, dan kunnen we ons cadeau niet meer gebruiken.

Een open haard is prettig en voegt zoveel sfeer toe. Ik vind het echt belangrijk, het verhoogt het plezier in de winters. Als het koud en grauw is, heb je in elk geval nog je haardvuur. Die van ons is vooral voor de sier, we hebben gewoon een cv-ketel. Maar hij zorgt natuurlijk ook voor wat extra warmte, hij is ook functioneel.

Ik ben me ervan bewust dat fijnstof niet goed is voor het milieu. Maar we stoken niet vaak, alleen in weekenden en niet eens elke week. Klachten hebben we nooit ontvangen. Als ik zelf door de stad loop en ik een open haard ruik, vind ik dat lekker. En in een stad is de luchtkwaliteit sowieso slechter, dat hoort er een beetje bij.

We zijn allemaal verantwoordelijk voor het milieu en ik snap heus dat hout stoken overlast kan veroorzaken, ook wat betreft gezondheid. Maar ik hoop wel dat de gemeente milieuvriendelijke alternatieven biedt en nadenkt over subsidies. Ik zou bijvoorbeeld best een open haard op gas overwegen, maar dat kost weer veel geld.”

Marc Droog (49 jaar), uit Noord, heeft een Jotul houtkachel

Marc Droog. Beeld Ivo van der Bent
Marc Droog.Beeld Ivo van der Bent

“Ik heb deze houtkachel vijf jaar geleden gekocht. Niet uit praktische overwegingen, maar omdat ik het mooi en gezellig vind. Het is fijn om naar een vuurtje te kijken en het staat leuk in het interieur. Ik heb er ook een mooie hout-wall bij, die wil ik graag behouden.

Amsterdam is dichtbevolkt, dus het is niet gek dat sommige dingen op een gegeven moment niet meer kunnen. Maar ik vind het raar om gelijk over een verbod op houtstook te spreken. Ik ga erg bewust met mijn kachel om en kijk altijd op Stookalert (stookadvies van het RIVM, red.) of ik wel of niet kan stoken. Dat hangt af van de wind en het smoggehalte in de lucht. Ik stook alleen ’s winters, als de deuren en ramen dicht zijn en het weer er naar staat. Als de buurman op een windstille zomerdag barbecuet, lijkt dat me veel schadelijker.

Een verbod is een te snelle maatregel. Het is een logische eerste stap om mensen te informeren en ze op de hoogte te stellen van de fijnstof en overlast. De gemeente kan filters verplicht stellen of het bouwen van rookkanalen in nieuwe huizen verbieden. Burgers ontmoedigen lijkt me een goed idee.

Ik overwoog een houtkachel in de tuin, maar daar zie ik nu vanaf. Ik snap het probleem en wil meewerken, maar meteen verbieden vind ik een brug te ver.”

Effecten van fijnstof in houtrook

Houtkachels, allesbranders of een open haard, naar schatting staan er rond de 1 miljoen van in Nederland. Ze zijn sfeerverhogend maar ook vies, omdat de meeste kachels niet voorzien zijn van een filter. De rookgassen zorgen voor de bekende rooklucht, maar het is vooral het fijnstof in de rook die voor overlast kan zorgen. ­Inmiddels is volgens het RIVM zo’n 23 procent van de Nederlandse fijnstofuitstoot terug te leiden tot kachels en open haarden. Dit aandeel groeit, omdat andere bronnen van fijnstof, zoals verkeer en industrie, door regulering steeds minder fijnstof de lucht in sturen.

Kachels of open haarden zijn te voorzien van een filter, dat de deeltjes uit de rook filtert. Dat vergt wel een forse investering en onderhoud aan het filter. En dan blijft het dilemma bestaan of een barbecue op houtskool wel toegestaan mag worden. Feit is dat veel mensen met longklachten, zoals COPD of astma, grote hinder en zelfs gezondheidsklachten kunnen ervaren door de uitstoot van hout­kachels. De GGD Amsterdam werkt momenteel mee aan een grootschalig onderzoek over de precieze effecten van fijnstof in houtrook.

Ruben Koops

 
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden