PlusExclusief

Alex, 20 jaar later: ‘In Amsterdam is het helemaal misgegaan’

Alex in 2021. Beeld Raimond Wouda
Alex in 2021.Beeld Raimond Wouda

Twintig jaar geleden stelde Hans van der Beek grote vragen aan 18-jarige Amsterdammers. De zin van het leven, liefde en seks, God en de dood, vaders en moeders. Tien jaar later vroeg hij hen weer. En nu weer. Aflevering 1: Alex, destijds dakloos, en zijn leven bleef moeilijk.

Anne-Alexander was dakloos. Daarom heet hij Alex. Op straat heet niemand Anne-Alexander. Na een jeugd van internaten en de jeugdgevangenis kwam hij in Amsterdam op straat terecht. Je moest gewoon niet aan Alex’ kop zeuren en toch deden een hoop mensen dat. Daarna ging het beter met hem. Tien jaar geleden had hij een eigen huisje in Noord en, nog belangrijker, een hond. Als die hond het maar goed had, dan had Alex het ook goed. Daarna ging het toch weer mis. Hij heeft nu wel weer een eigen huisje, sinds kort dan. Maar vraag niet naar zijn hond.

Het leven

18: “Ik ben hyperactief. Niet luisteren, hè. Druk. Alleen maar stennis zoeken, met iedereen. Weet je, ik ben snel in de verleiding te brengen, ik. En ik wil altijd de ergste zijn, baas boven baas. Als iemand tegen een auto schopt, loop ik eroverheen. En als iemand eroverheen loopt, ga ik erin. Snap je?”

“Mijn toekomst is: een mooi huisje, een mooi vrouwtje, kinderen en een goede baan. En contact met mijn ouders, weer. Dat is mijn toekomst. Maar dan moet ik wel knokken. Zeker weten.”

28: “Ik heb wel nog een paar keer vastgezeten. Vechtpartijen, bedreigingen, verzet bij arrestatie. Ik heb moeite met gezag. Ik ben vroeger psychisch en fysiek mishandeld. Een kussen op je hoofd, slaan, dreigen, medicatie, seksueel misbruik - ach, dat is lang geleden.”

“Ik ben niet extreemrechts meer. Vroeger had ik een tattoo van een hakenkruis in mijn nek. Maar dat werkt toch niet zo goed in Amsterdam op straat, een hakenkruis in je nek, dus daar heb ik een roos overheen laten tatoeëren. Maar ik stem wel PVV. Weet je, in de gevangenis is al het eten halal! Kijk, als ik iets verkeerds doe, vind ik het prima als ik straf krijg, maar ik wil wel een lekker varkenslapje op mijn bord. Spruitjes, doppertjes, een speklappie.”

“Ik ben arbeidsongeschikt. Ik heb emotioneel een problematiek, met name met kerst, dan krijg ik altijd een depressie. Mensen eten met elkaar, knuffelen. Dat vind ik moeilijk, als ik dat zie.”

“Daarom heb ik ook een hond, dat houdt me op de been. Klik heet hij. Hij slaapt op twéé dekbedden, ik wou dat ik een hond was, man.”

38: “Het is helemaal misgegaan in Amsterdam, dus ja. Het ging gewoon niet tussen mij en de gemeente en de politie. Ook mede door mezelf, doordat ik de weg kwijtraakte. Ik begon heel veel te drinken, psychoses kreeg ik. Ik zat op een gegeven moment op daken met dakpannen te gooien ’s nachts. Ik dronk toen twaalf, dertien halve liters in een tijdsbestek van twee, drie uurtjes. Dan raakte ik gek natuurlijk.”

“En 30.000 keer meegenomen worden door de politie. De ggz, niemand doet wat, ik kreeg geen gepaste hulp. Toen vonden ze het nodig om met een arrestatieteam in mijn huis te komen, en toen hebben ze mijn honden naar het asiel gebracht en ben ik dakloos geraakt.”

“Ik had drie honden, ik moet er niet te veel aan denken, hoor, want het doet zo veel pijn. Ik weet niet waar ze zijn, of ze nog leven, ik heb geen idee. Sinds kort heb ik weer een huis, maar er komen geen nieuwe honden, dat kan ik niet. Dan kijk ik naar een foto op Facebook van ze, en dan kan ik niet hier gezellig gaan doen: hé, een nieuwe hond. Ik ga wel binnenkort twee kittens uitzoeken. Voor mezelf: verantwoordelijkheid hebben. Maar ook lekker tederheid hebben ’s avonds. Het gevoel om toch iets om je heen te hebben, hè. Ik heb ook vissen.”

“Ik heb nog een tijd bij mijn zus gewoond, maar dat ging ook niet goed natuurlijk, met het gezin van mijn zus, wat problemen met de buurt, dus toen ben ik naar de omgeving Breda gegaan, waar mijn moeder woonde. Hier heeft de kerk me ontzettend goed opgevangen, moet ik zeggen, en de gemeente heeft me echt heel snel deze woning gegeven. Ik had alleen gehoopt hier het contact met mijn moeder wat op te bouwen, maar dat ging ook niet helemaal. Het verleden is het verleden natuurlijk. Je blijft elkaar wantrouwen.”

Alex in 2011. Beeld Raimond Wouda
Alex in 2011.Beeld Raimond Wouda

Familie

18: “Mijn vader is de belangrijkste persoon in mijn leven. Ik zie hem bijna nooit meer. We hebben veel ruzie gehad, en vechtpartijen. Mijn moeder heeft niet veel voor me gedaan. Het is mijn biologische moeder, maar het gevoel dat ze mijn moeder is, heb ik niet. Ik zie haar af en toe. En dan niks.”

“Ik denk niet dat mijn familie blij is met me. Maar voor mijn twintigste wil ik dat mijn vader zegt: jij bent mijn zoon. Nu zegt hij: was hij maar dood. Nou ja, hij heeft gelijk als hij dat zegt.”

28: “Ik heb effetjes contact met mijn vader gehad, maar dat is toen misgegaan. Weer ruzie en toen heeft een politiehond in mijn been gebeten. Dat is toen wel uit de hand gelopen. Ik heb een lichtelijk vergrijp gedaan tegen mijn stiefmoeder. Ze hebben me toen nog aangeklaagd wegens poging tot doodslag, zware mishandeling en wapenbezit, maar dat is allemaal teruggebracht tot lichtelijke mishandeling van haar. Ik heb er uiteindelijk een taakstrafje aan overgehouden. En twee littekens tot op het bot, van die hond, hier, kijk maar. Nu heb ik al bijna drie jaar geen contact meer met mijn vader.

“Met mijn moeder gaat het nu goed. We bellen af en toe. Ik heb respect voor haar, ze heeft me negen maanden gedragen, maar een mama, dat woord, dat heb ik niet. Ik ben gewoon opgegroeid zonder liefde van haar. Ik probeer het wel, maar het blijft moeilijk.”

38: “Zeker in mijn jeugd heb ik mijn moeder ontzettend gemist. Ik had gehoopt dat zij mijn reddende engel zou zijn, dat ze me weg zou halen bij mijn vader en zijn nieuwe vrouw. Maar we hebben elkaar vergeven. Het zal nooit moeder en zoon-hechte band zijn. Ik merk wel dat mijn moeder is veranderd, in positieve zin. Ik ben natuurlijk ook ouder en wijzer geworden, dat geeft ze zelf ook aan. Het is mooi zo.”

“Mijn vader is 24 oktober 2014 overleden, 59 geworden. Helaas. Nooit wat uit kunnen praten. Hij is gestorven aan slokdarmkanker. Twee dagen voor zijn dood kon ik hem zien in het ziekenhuis, met veel druk van familieleden. Heel angstig natuurlijk, ik had hem jaren niet gesproken. Ik heb hem een kaartje overhandigd: ‘Pa, ik heb nooit slecht over je gepraat, nooit, ik heb altijd van je blijven houden.’ Hij stak alleen zijn duim op, hij kon niet meer goed praten.”

“Dus we hebben nooit dingen kunnen uitspreken, als vader en zoon. Ik heb het geprobeerd, hoor, ook via de politie, maar hij stond daar niet voor open. Later hoorde ik via via dat ik zijn zoon niet meer was en dat ik moet lijden en hij wilde dat als hij stierf, ik daar de rest van mijn leven moeite mee zou hebben, zulke verhalen.”

“Toen hij was overleden, mocht ik van mijn eigen zussen het huis niet in. Toen heb ik nog 24 uur vastgezeten, maar ik moet zeggen, de politie heeft me toen goed behandeld, hoor, ze begrepen de situatie ook. Mijn familie heeft in één dag dat hele huis leeggetrokken, ik heb er niks van terug gezien. Volgens mijn zus was dat de wens van mijn vader.”

“Ik ben niet meer boos, ik heb ze vergeven. Vroeger kon ik echt driftig zijn, maar ik ben een nieuw leven ingestapt met mijn geloof.”

Alex in 2001. Beeld Raimond Wouda
Alex in 2001.Beeld Raimond Wouda

God

18: “Ja, daar ben ik hard mee bezig. Ik probeer het wel, maar ik begrijp het nog niet echt. Er zal wel iets zijn, tuurlijk, maar ja – wat? Dat is de vraag. En daar kom je nooit achter. Op straat kwam ik in aanraking met een christelijk hotel, de Shelter, bij de Nieuwmarkt. Ik mocht daar slapen, gratis en voor niks. Die mensen geven je liefde. En dat geeft je toch een raar gevoel, weet je: mensen die om je geven.”

28: “Ik geloof zeker in God. Dankzij de kracht van God kan ik bepaalde dingen aan. Als mijn verleden weer aan mijn deur komt hangen, weet ik dat er iemand is die me niet meer geeft dan ik aankan. Ik geloof in God, maar op mijn eigen manier. Ik geloof in een God van kracht en liefde, maar tegelijkertijd ook in een God van hardheid, rechtvaardigheid en strijd. Een soort van – kijk maar, deze tattoo op mijn arm: een Scandinavisch gebeuren, een soort Thor. God strijdt tegen het kwaad, om zijn tuin van Eden te beschermen.”

38: “Ikzelf, als persoon, ben gewoon doelloos in het leven. Zeker met alle dingen die spelen uit het verleden, dingen waar ik niet uitkom, pijn en verdriet. Maar doordat ik geloof, merk ik dat ik weer een zin heb in het leven. Bij de Ichthuskerk beoordelen ze je niet hoe je eruitziet, of wat je hebt gedaan. Zij zijn er om jou vanuit hun geloof liefde te geven. Want dat is alles wat we willen, liefde.”

“Zodra je gelooft in de kracht van de liefde van de Heer, wordt het echt een battle. Het betekent niet dat dan je leven helemaal halleluja gaat, het gaat alleen maar slechter, want je wordt dan ook expres aangevallen door de Satan. Die gaat je zwakke punten gebruiken om je weer weg te halen van God. Je krijgt dingen op je pad waar je al moeite mee had, maar dat wordt dan vergroot. Ik ben heel veel gevallen.”

De liefde

18: “Wat is dat? Liefde, liefde... Liefde is iemand die je accepteert. Ja, ik heb weleens iets met iemand gehad, effetjes, ik was een jaar of zestien, zeventien, maar het duurde niet lang. Wat seks betreft: in de situatie waarin ik nu zit, denk ik er geeneens aan. Weet je: seks – het is niet zo belangrijk als voetbal. Nee serieus, ik word meer opgewonden als ik voetbal dan wanneer ik in bed lig.”

28: “Ik heb wel relaties gehad, maar dat is wel een probleem. Het gaat vaak mis bij mij. Niet dat ik gewelddadig ben, maar ik blokkeer mezelf. Ken je dat spreekwoord? Wat het dichtst bij je staat, doe je het meeste pijn. Dat doe ik. Ik hou afstand, laat niks meer van me horen. Ik ben niet op zoek naar een relatie, maar ik sta er wel open voor. Ik zoek een vrouw die mij aankan en die is moeilijk te vinden.”

“En dat voetbal belangrijker is dan seks, dat was natuurlijk een uitspraak van likmevestje. Ik was een ukkie, ik was net achttien, man. Kijk, liefde, qua seks dan, en je doet het met passie, en niet alleen d’r in en d’r uit, maar dat je haar ook passie geeft, met kaarsjes en alles en voorspel erbij – dat is lekker. Het geeft ontspanning, maar het kan ook je relatie versterken. Omdat je je dan opeens openstelt, snap je.”

“Maar voetbal komt op de tweede plaats.”

38: “Zoals zo vaak vind ik het moeilijk om mijn hart te geven en te binden. Ik heb daar zo’n angst voor, en dat is ook misgegaan. Mijn laatste relatie heeft me zo veel pijn gedaan, dat ik tot de dag van vandaag geen nieuwe relatie aan kan gaan. Zij was de eerste die ik echt toeliet, ik heb haar zelfs meegenomen naar mijn behandelaar voor mijn PTSS-behandeling. Om haar te laten zien: dit is mijn leven. En als zij dan zegt: ik blijf altijd bij, ik steun je erin, en we begonnen al over trouwen en kinderen en dat ik een goede vader zou zijn, en als je dan ziet hoe snel iemand kan switchen en je belazert en niks meer met je te maken wil hebben. Ik was een tijdelijke invulling voor haar, zo beleef ik het nu ook.”

“En nogmaals, wat ik daarna heb gedaan, is ook niet goed te praten. Kijk, ik ben niet zoals mijn vader, ik sla geen vrouwen. Maar ik kan wel heel grof uit mijn mond komen. En ik heb twee autobanden doorgeprikt, maar daarna voelde ik me zo schuldig, dat ik dat ook meteen gezegd heb.”

“Ik had mijn verdriet moeten nemen, maar liefdesverdriet geeft je zo’n leeg gevoel. Ik heb zelfs mijn polsen doorgesneden, toen ik voor de deur stond. Zo erg was het. Maar goed, het is alweer twee jaar geleden en dat zijn ook wijze lessen in het leven.”

“Omdat ik gelovig ben, probeer ik geen losse relatie aan te gaan, puur omdat het lust is. Ik zeg niet dat het altijd lukt, want mijn vlees is zwak, maar ik probeer nu wel te wachten op de juiste, die God op mijn pad stuurt. Ik probeer die lust langzaam uit mijn lichaam te verbannen. Het is wel moeilijk.”

De ideale dag

18: “Ik ga naar Rotterdam en ik mag in de kleedkamer met al die Feyenoorders persoonlijk contact hebben en daarna speel ik een partijtje mee in een volle Kuip. Maar anders: dat het die dag gewoon een beetje meezit, en dat ik die dag ook iemand tegenkom, een vriendin of zo. De ideale dag is een dag met zo min mogelijk problemen. En contact met mijn vader.”

28: “Ik word wakker en in de brievenbus zit een brief en daarin staat dat ik schuldenvrij ben. Dan word ik gebeld door mijn familie. We komen allemaal bij elkaar voor een groot eetfeest. Mijn opa is er ook. Mijn opa leeft niet meer. Die man mis ik zo erg, hij veroordeelde me nooit, bleef altijd in me geloven. Daarna ga ik met een goed gevoel weer naar huis. Dat zou echt de ultieme droom zijn.”

“Weet je, zo’n eetfeest hoeft maar één keer. Gewoon, je hoeft niet te praten, gewoon eten met zijn allen, één keertje maar, dat is toch niet zo veel gevraagd?”

38: “Dat is moeilijk, wat is een ideale dag? Gewoon, dat er geen stress meer is, dat mijn schulden voorbij zijn, dat er geen wrok meer zit naar het verleden, dat ik een leuke, oprechte vriendin heb, en dat ik veel andere mensen mag helpen die dat nodig hebben. Dat is mijn ideaal. Rust. Een goed leven waar we niks tekortkomen. Een eigen plekkie.”

“Ik heb de vorige keren steeds Feyenoord genoemd, hè. Feyenoord blijft altijd, ik heb het niet voor niets op mijn arm laten tatoeëren. Ik ben nog wel fanatiek, maar niet meer zoals jaren terug, van: we gaan een tegenstander opzoeken en vechten, dat niet. Het is iets wat alleen Feyenoorders begrijpen. De spreuk: sterker door strijd. Precies dat is van toepassing op mij. Het gaat om vechtlust. Dan zijn resultaten mogelijk.”

“Maar het gaat niet altijd even makkelijk natuurlijk. Dat is precies zoals mijn leven draait.”

18-28-38

Ook voor journalist Hans van der Beek is de serie bijzonder. “Een project als dit kun je maar één keer doen.” Lees hier het hele interview.

De komende weken verschijnt er elke dinsdag een nieuwe aflevering.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden