PlusReportage

Afgedankte coronahuisdieren: dierenasiel DOA vangt ze allemaal op

Honden, katten en konijnen: in dierenasiel DOA worden dagelijks afgedankte huisdieren binnengebracht die soelaas moesten bieden in coronatijd. ‘Deze puppy was bang voor alles, maar kijk: helemaal opgebloeid.’

Verzorger Esther Balfoort met Oostblok-honden Lina (links) en Fos.  Beeld Ivo van der Bent
Verzorger Esther Balfoort met Oostblok-honden Lina (links) en Fos.Beeld Ivo van der Bent

Kan een hond z’n hart breken? Als het kan, dan hier: in ­dierenasiel DOA (Dierenopvang Amsterdam) in Nieuw-West. Daar zitten ze, de bannelingen. Niet alleen honden trouwens, ook katten en konijnen. Maar het hondenhartenzeer is misschien wel het meest schrijnend. “Honden ­leven voor hun baasje,” zegt verzorger Esther Balfoort (28). “Die is alles voor ze. Hun hele leven en geluk hangt vast aan die persoon. Dan is het nogal wat, als die wegvalt.”

Vorige week stond in deze krant een pijnlijke constatering: Amsterdamse asiels zien een toename van terug­gebrachte dieren. Het zijn coronahuisdieren, aangeschaft in tijden van lockdown, gedwongen thuiszitten en alle tijd voor een kat, konijn of hond. Maar nu de wereld langzaam weer opengaat, is die tijd er niet meer. Of de prioriteit.

Weg ermee

Tegenwoordig staat er dagelijks wel een doos met een ­konijn bij DOA voor de deur. Wekelijks komen er honden en katten terug: bedankt voor bewezen dienst tijdens de ­geïsoleerde coronamaanden, maar nu niet meer nodig. Momenteel wordt 75 procent van de maximale capaciteit bij DOA gebruikt, en de komende maanden worden nog meer coronadieren verwacht, zegt woordvoerder Jeanine Kornmann. “Mensen kunnen er weer op uit, mogen weer naar kantoor. Huisdieren verdwijnen uit beeld. En dan is het: weg ermee.”

Peppie en Kokkie bijvoorbeeld, twee snoezige konijntjes, onlangs gevonden in een mandje in de Sam van Houtenstraat in Geuzenveld. Ze waren er redelijk aan toe, en nog samen. Dat is fijn: konijnen zijn groepsdieren, en zo hadden ze een beetje steun aan elkaar. Maar de shock was groot voor ze. Ze zijn er nog steeds van het bijkomen in hun eigen hok. Naast elkaar, met tralies ertussen, want Peppie is een mannetje en Kokkie een vrouwtje en u weet: konijnen staan over het algemeen potent in het leven. Daarom wacht ze nu eerst castratie respectievelijk sterilisatie voordat ze opnieuw aan elkaar worden gekoppeld, maar dan met ingedaalde hormonen en de conclusie dat ze ­elkaar toch meer als vrienden zien.

Konijnen Peppie en Kokkie werden gevonden in Geuzenveld. Beeld Ivo van der Bent
Konijnen Peppie en Kokkie werden gevonden in Geuzenveld.Beeld Ivo van der Bent

Impulsaankoop

“We willen hier geen slutty summer,” zegt Noor van Gennep (25), die zich bij DOA ontfermt over de konijnen en de katten. “Kijk,” zegt ze: “Dit is Bart.” Ze wijst naar een volgend konijnenhok en daar zit ie: een lieve lobbes, mager en met kale poten waar de overblijfselen van een rare wond op zitten. “Hij stond hier voor de deur, achtergelaten in een doos met een krop sla. Die krop sla was vast goedbedoeld, maar konijnen eten geen sla. Andijvie is beter. Hij was er niet best aan toe, maar is in goede handen. Eerst eens flink aankomen, dan kijken we verder.”

Bart knabbelt intussen een tak peterselie weg en vooruit, zijn onderbuurman krijgt ook wat. Aansterken moeten ze, fysiek en mentaal. Vaak zijn de coronahuisdieren er slecht aan toe. Impulsaankopen, zonder kennis van wat er bij de verzorging van een kat of konijn komt kijken. Dat laat niet alleen fysieke sporen na: veel van de binnengebrachte beestjes zijn angstig of hebben andere gedragsproblemen.

Dat geldt niet voor Yxon, een oude rode kater die zich in allerlei bochten wringt om Van Gennep kopjes te geven. “Dit is een enorme knuffelbeer,” zegt Van Gennep. “Maar ook weer een tragisch verhaal. Zijn baasje werd opgenomen met corona en mensen wisten niet dat hij twee katten thuis had zitten. Die zijn toen uiteindelijk ernstig verwaarloosd hier binnengekomen. Zijn maatje hebben we moeten laten inslapen en Yxon heeft allerlei nierproblemen. Hem lappen we nu op met een speciaal dieet. Of niet, ­Yxon?” De kater geeft een kopje, en nog een.

De reacties op het nieuws van vorige week – over de toename van coronadieren in de asielen – waren fel. Op sociale media was de teneur eensgezind: opknopen aan de hoogste boom, die mensen die zo met dieren omgaan.

Noor van Gennep met kater Yxon: ‘Een enorme knuffelbeer.’ Beeld Ivo van der Bent
Noor van Gennep met kater Yxon: ‘Een enorme knuffelbeer.’Beeld Ivo van der Bent

Van Gennep probeert milder te zijn: niet te snel oordelen. “Ik heb hiervoor in de ggz gewerkt, in de hulpverlening. Daardoor kan ik me nog wel verplaatsen in de mensen om wie dat vaak gaat. Misschien hielden ze wel ontzettend van hun huisdier, maar lukte het ze gewoon niet. Er kunnen allerlei problemen spelen, van verslaving tot schulden. Ik probeer me hier op de dieren te richten, niet op de mensen. Maar een dier zomaar ergens dumpen, dat is natuurlijk nooit goed te praten.”

Esther Balfoort: “Ik blijf zeggen: de meeste ­mensen hebben een goed hart. Vaak hoor je niet het hele verhaal, vaak is het onwetendheid. Neem Stip, een jonge jack russell. Die kwam terecht bij een man van 84, die door de coronasituatie helemaal vereenzaamd was. Die wilde gewoon een maatje. Hij kon hem alleen niet aan. Stip bleef dus hele dagen binnen, kreeg veel te weinig prikkels en had veel te veel energie. Nu zijn we hem hier langzaam weer aan het klaarmaken voor mensen.”

Broodfokkers

Dat de woekerende eenzaamheid in de maatschappij het afgelopen jaar voor een flink toegenomen vraag naar huisdieren heeft gezorgd, is geen goede zaak, zegt Balfoort. “We merkten bijvoorbeeld dat honden steeds duurder werden. Daar viel dus geld mee te verdienen, en dat werkt broodfokkers in de hand. Dat is écht een probleem: ontregelde puppy’s die uit het Oostblok hiernaartoe worden gehaald, vaak niet of niet genoeg worden ingeënt en gedragsproblemen hebben vanwege een rommelige start van hun leven. Deze twee, bijvoorbeeld.”

Ze wijst naar Fos en Lina, allebei product van de broodfok en afkomstig uit het Oostblok. Ze mogen even loslopen in een van de zanderige buitenruimtes van het asiel, waar elke hond een eigen hok heeft. Vrijwilligers laten ze regelmatig uit in de naastgelegen weilanden.

Eerst Fos. Die lijkt het recept voor geluk alweer gevonden te hebben, rollend in het zand, af en toe een sprintje trekkend en steeds die tong uit z’n bek: blij. Toch heeft hij een behoorlijk rugzakje. Gefokt in Hongarije, via België in Nederland beland bij een gezin dat in coronatijd een hond zocht als speelmaatje voor hun zoontje van zes. Nooit honden gehad, het kind was er in een week wel op uitgekeken en z’n moeder vond het eigenlijk maar vies. Na een paar dagen brachten ze hem al hierheen. Afgeleverd in de hal en nooit meer omgekeken.

Balfoort: “Dit is waarom we in coronatijd strenger zijn geworden met intakes. Die zijn uitgebreider nu, met lange vragenlijsten, en we kijken nog beter of het een goede match is met het dier en het eventuele nieuwe baasje. Fos was bang voor alles toen hij hier kwam, maar kijk nu: helemaal opgebloeid. Ik hoop dat we dat straks ook van z’n maatje ­Lina kunnen zeggen.”

Die loopt ook los in de zandbak, maar blijft zitten waar ze zit. Ze ziet Fos wel dartelen, maar doet niet mee. Bang nog, zoals ze ook bang was voor de tram, de prikkels van de stad, alles eigenlijk. Omdat er in coronatijd ook geen hondentraining werd gegeven, kwam het baasje er niet uit met haar. Nu went ze hier langzaam aan prikkels. Veel wandelen, veel aandacht. En veel kijken nog, naar vriend Fos. Balfoort: “Hierom doen we dit. We willen van elk tragisch verhaal een succesverhaal maken.”

Het is duidelijk: de dieren zijn hier in goede handen. Liefdevolle handen ook, kundige handen. Maar het blijft plan B. Van konijn tot labrador, ze zitten hier tijdelijk. Op weg naar een nieuw plan A. Zoals de beste remedie voor een gebroken hart: een nieuwe liefde. Voor een hond is dat een nieuw baasje om voor te leven, voor katten een nieuw baasje dat voor hén leeft, coronatijd of niet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden