PlusInterview

Adviseur club Soho House: ‘De aandacht voor racisme verslapt’

Kapi Alem (36), adviseur bij club Soho House, lanceert binnenkort de stichting Alem. Hiermee wil hij jongeren inspireren en hen de pijn uit zijn jeugd besparen. ‘Ik ben altijd mijn geluk blijven najagen.’ 

Ze moeten van een succesvol persoon horen dat hij op zijn twintigste ook nog niet wist wat hij deed.Beeld Nosh Neneh

Kapi Alem toont een tatoeage op zijn onderarm: ‘A candle loses nothing by lighting another candle’. Vrij vertaald: als een kaars andere kaarsen aansteekt, wordt het warmer en lichter in een ruimte, maar verliest de kaars zelf geen kracht. Het citaat van priester James Keller staat ook op een muur bij Alem thuis. Met dit mantra in gedachte bouwt Alem community’s, eerst in de modewereld en de laatste twee jaar als ledenmanager van de club ­Soho House, waar het interview plaatsvindt.

Het bolwerk aan de Spuistraat wordt door niet-leden ­verguisd – te exclusief, te elitair – maar Alem zegt dat er juist mensen van diverse pluimage rondlopen. “Van modelabel Daily Paper tot het Rijksmuseum en van de grachtengordel tot Osdorp. Diversiteit en inclusiviteit zijn voor mij geen hokjes die ik afvink. Het zijn waarden waarnaar ik leef.” Met zijn vlotte babbel en jongensachtige glimlach brengt Alem verschillende werelden samen. “Dan stel ik twee uiteenlopende mensen aan elkaar voor, benoem bijvoorbeeld dat ze dezelfde sneakers dragen en zoek naar andere raakvlakken om over door te praten.”

Alem is een meesternetwerker, die alle grote spelers in de Amsterdamse creatieve industrie kent. Dat netwerk wil hij nu inzetten om de volgende generatie te inspireren. ­Binnenkort lanceert hij de stichting Alem – ‘wereldleider’ in het Arabisch – met enkele grote investeerders. Hij wil scholieren van 12 tot 18 jaar in contact brengen met kunstenaars en ontwerpers, via lezingen en workshops, ook online. “Het systeem heeft mij geen eerlijke kans gegeven. Toch blijf ik doorzetten. Dat vuur wil ik bij kids aanwakkeren, zodat ze zien wat er allemaal mogelijk is.”

U wilt jongeren de rolmodellen bieden die u zelf niet had?

“Ja, en hen de pijn besparen die ik in mijn jeugd heb ervaren. Ik was drie jaar en acht maanden toen ik uit Eritrea naar Nederland kwam, met mijn moeder, broertje en zusje. Mijn vader zou ons achterna reizen, maar dat is nooit gebeurd. Ik had een fijne jeugd in Langedijk, met veel vriendjes. Maar ik zag ook dat zij een betere band met hun vader hadden dan ik, en hun eerste scheermesjes met hem gingen kopen. Waarom had ik dat niet? Ik kreeg slechts eens in de drie jaar een berichtje van mijn vader.

Ik ben niet boos op hem, maar dat sporadische contact kostte me te veel energie. Daarom heb ik sinds mijn negentiende geen contact meer met hem.”

Hoe werd er in Langedijk naar uw afkomst gekeken?

“Al op jonge leeftijd werd ik uitgescholden voor Zwarte Piet, kankeraap en het n-woord. Toen ik vier was, heb ik geprobeerd mijn zwarte huidskleur eraf te wassen. Ik wilde niet anders zijn, maar erbij horen. Toch kreeg ik vaak opmerkingen op school, tijdens voetbal of uitgaan. Dan zeiden ze dat ik hier niet thuishoorde. In het verleden ging ik dan weleens vechten. Maar daardoor kwam ik juist slechter over op mensen. Ik probeer daarom niet meer vanuit mijn emoties te reageren.”

Het lijkt me moeilijk om constant op je tong te moeten bijten.

“Als iemand op een verjaardag riep dat alle Marokkanen kut zijn, wilde ik daar wel over praten. Ik ben opgegroeid in een gezin met veel liefde, voor alle culturen, dus hoe kun je zoiets zeggen? Maar als ik over discriminatie begon, werd dat weggewuifd: nu even niet, laten we het gezellig houden. Omdat vrienden vroeger niet wilden luisteren, ben ik mijn best gaan doen mensen samen te brengen, om ­wederzijds respect en bewustzijn te creëren. Gelukkig spreken steeds meer mensen zich uit.”

Wat merkt u van Black Lives Matter in uw eigen omgeving?

“Na de moord op George Floyd stond mijn telefoon roodgloeiend. Bedrijven benaderden me omdat ze wel be­seften dat ze diverser moesten worden, maar niet echt wilden veranderen. Sommigen vroegen me zelfs om een lijst met zwarte stagiairs om uit te kiezen. Dat deed veel pijn. Als ik dan kalm maar duidelijk antwoordde dat we samen aan een duurzamere oplossing moeten werken, kreeg ik te ­horen dat ik niet zo emotioneel moest reageren. Ik wil bedrijven wel helpen te veranderen, maar dan moeten ze wel geholpen willen worden en hun huiswerk doen. Dat betekent ook dat ze ruimte moeten maken voor mensen van kleur in een bestuur met tien witte mannen.”

In de linkse, activistische hoek wordt racisme nu uitvoerig besproken. Maar hoe bereik je het grote, stille midden, zodat er ook daadwerkelijk iets veranderd voor zwarte mensen?

“Daar heb ik geen eenduidig antwoord op. Ik merk dat de aandacht verslapt, het racismedebat duurt sommigen te lang – ook al is racisme geen debat, het is er, punt. Waar zijn die mensen precies klaar mee? Dat ze nu een maand of twee met racisme worden geconfronteerd? Ik ben al 36 jaar zwart en me daar 32 jaar van bewust. Maar er zijn ook steeds meer mensen die erkennen dat het systeem waarin we leven racistisch is en we samen een nieuwe ­wereld moeten creëren. We hebben dus verschillende bruggenbouwers nodig. Mensen als Akwasi, die zich altijd hebben ingehouden en nu hun pijn en littekens tonen. Maar het is minstens zo belangrijk dat witte mensen de strijd tegen ­racisme aangaan, zoals Emma Waslander, die haar positie in de kunst- en cultuurcommissie van Pride Amsterdam beschikbaar stelde aan iemand van kleur. En dat witte mensen zich ook uitspreken op verjaardagen of in de voetbalkantine als iemand een racistische opmerking maakt.”

Is het niet vermoeiend om steeds weer bruggen te bouwen?

“Alles wat ik deed was altijd voor anderen. Mijn moeder kwam naar Nederland om ons een beter leven te geven, dus ik wilde carrière maken, mooi wonen en een dik hor­loge dragen. Ik werkte vaak met vervelende types, omdat het goed was voor mijn cv. Ik was constant mensen te pleasen, maar zette mezelf daardoor op de laatste plek.

Ik pleegde ook roofbouw op mijn lichaam, tot ik niet meer kon. Ik ben toen hulp gaan zoeken en leerde eerst van mezelf te houden. Juist door voor mezelf te zorgen, kan ik anderen beter helpen. Mensen bij elkaar brengen was altijd al mijn passie, maar nu doe ik het echt vanuit mijn hart. Daar is deze stichting ook uit voortgekomen.”

Het zoveelste diversiteitsclubje, zullen sceptici zeggen.

“Die hebben recht op hun mening, maar ik wil er geen stoffige stichting van maken. Geloof me, ik weet hoe ik een merk moet bouwen waar je graag bij wil horen. Ik wil meerdere activiteiten per maand organiseren, waarbij jongeren leren hoe je sneakers ontwerpt, filmt bij een dansvoorstelling of ontdekt hoe cool het is om gezond te eten. Maar ze moeten ook van een succesvol persoon horen dat hij op zijn twintigste ook nog niet wist wat hij deed, jaren fruit plukte in Australië en toen pas een bedrijf opzette. Dit wordt een duurzame stichting voor de toekomst. Ik werk alleen met investeerders die dezelfde waarden delen en niet in Saint-Tropez willen pochen dat ze 20.000 euro in een diversiteitsproject steken.”

Welke levensles wilt u jongeren meegeven?

“Dat ze hun hart moeten volgen, hoe moeilijk dat ook is. Als ledenmanager van Soho House heb ik een mannetje of duizend gesproken over hun ambities. Sommigen hebben een papiertje, anderen maakten hun school niet af, maar ze volgen allemaal hun hart. Ik ben een vluchteling uit Eritrea, maar ben altijd mijn geluk blijven najagen. Er zijn zo veel winnaars met toffe beroepen, die zien er allemaal anders uit. Dus ook het referentiekader van ouders moet worden vergroot. Als zij weten wie architect Samir Bantal is, zullen ze het niet meer zo raar vinden dat kleine Mo de hele dag zit te tekenen.”

Rolmodellen

De stichting Alem wil scholieren van 12 tot 18 jaar in contact brengen met rolmodellen uit de creatieve industrie, via lezingen en workshops. Oprichter Kapi Alem werkte de afgelopen twee jaar als ledenmanager bij Soho House in Amsterdam; hij hoopt dat veel prominente leden mentor willen worden, al is Alem een onafhankelijke stichting en staat zijn project los van Soho House. Deelnemers hoeven ook geen lidmaatschap te betalen: alle activiteiten van Alem worden gratis aangeboden. Geïnteresseerden kunnen zich alvast aanmelden voor de nieuwsbrief: worldofalem.com.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden