PlusInterview

Acteur Lykele Muus over het co-ouderschap: ‘Het hoéft niet, dat bij elkaar blijven’

null Beeld Rahi Rezvani
Beeld Rahi Rezvani

Hij is nu drie jaar single en het bevalt hem: hij is ‘een leukere versie’ van zichzelf. En een leukere vader. Acteur Lykele Muus (33) schetst in zijn boek Zo kan het dus ook een opgetogen beeld van het co-ouderschap. ‘Het is helemaal niet erg om egocentrisch te zijn.’

Lykele Muus serveert espresso met stukjes chocoladeletter. Overblijfselen van een vergeten Sinterklaaserfstuk van zijn dochter. “Deze kunnen we wel opeten,” zegt hij. “Die letter herinnert ze zich niet meer. Da’s ook een van de voordelen van co-ouderschap. Sommige dingen vervagen in haar hoofd weer als ze hier drie dagen niet is geweest.”

In de benedenwoning van de acteur en schrijver wijst alleen een beschreven A4’tje op de toiletdeur op de aanwezigheid van een jong huisgenootje: ‘Voor dames en menirren’. Uiteraard, Nine heeft haar eigen slaapkamer met hippe hoogslaper, maar de kleine woonkamer oogt opgeruimd en dankzij een kaarsje op tafel ook huiselijk. Muus’ 7-jarige dochter is vandaag bij haar moeder.

Het geeft hem wat tijd verder te schrijven aan het tweede seizoen van de serie Dertigers, waarin Muus (33) afgelopen jaar zelf een van de hoofdrollen speelde. Hij haalde er de selectie voor de Televizier-Ring voor beste tv-acteur mee. De combinatie van schrijven en acteren wil hij vasthouden. “Ik heb nu beter door waar ik goed in ben. Met theater ben ik sinds een paar jaar wel echt gestopt. Ik vond het niet leuk genoeg, en ik vond mezelf niet goed genoeg voor de rollen die ik wel graag wilde spelen. Nu ik me meer op televisie richt, zien mensen me in m’n kracht en gaan er meer deuren open.’’

Als gevolg van de lockdown is in huize Muus de kerstvakantie vroeg begonnen. Aan de eettafel heeft de acteur, afgelopen jaar ook als piloot te zien in de tv-serie Vliegende Hollanders, eerst een schoolles ‘verhaal­tjes schrijven’ begeleid. Nu resteert een lege planning voor als ze overmorgen weer terugkomt. “Naar het zwembad, het museum of skateboardles. Niets van onze vaste uitjes gaat door. Dat wordt improviseren.”

Dat is, zo constateert hij, ongeveer dezelfde instelling waarmee hij drie jaar geleden begon aan zijn bestaan als alleenstaande ouder, nadat de relatie met zijn vriendin, de actrice Melissa Drost, tot een einde kwam. “We moesten het toen ook allemaal zelf ontdekken.”

Nine woont sindsdien in twee huizen, op fietsafstand van elkaar. Over zijn ervaring als alleenstaande ouder schreef hij het boek Zo kan het dus ook. Over het verdelen van de opvoeding, over een solovakantie op de gezinscamping, maar vooral ook over de voordelen van het gedeelde ouderschap.

null Beeld Rahi Rezvani
Beeld Rahi Rezvani

U schrijft: ‘Iedereen moet weten wat voor een verademing co-ouderschap ook kan zijn.’

“Dat vind ik echt, ja. Ten eerste omdat er nog steeds heel veel mensen niet blijken te weten wat zo’n constructie nou precies behelst. Toen Melissa en ik uit elkaar gingen, had iedereen in onze omgeving er vragen over. Sommigen waren bezorgd. Hoe dachten we dat te gaan doen? Hoe verdeel je de dagen? Wordt jullie dochter niet de dupe? Hoe doen jullie dat met de kerst? Het verbaasde me echt hoeveel mensen wilden weten. Terwijl er zo ontzettend veel alleenstaande ouders of meer­oudergezinnen bestaan. Het traditionele plaatje is al zo lang niet meer echt traditioneel. En toch weten mensen amper iets van andere gezinsvormen af.”

U grapt in het boek dat u sommige koppels echt van harte kunt aanraden om uit elkaar te gaan. Is het leven nu leuker dan het was?

“Misschien weegt onze vorm niet altijd op tegen een gezin met gelukkige, stapelverliefde ouders, maar het is echt meer dan een second best. Alle aspecten van mijn leven vind ik nu beter gaan. Op de dagen dat ik werk heb ik daar meer rust en aandacht voor. Omdat ik meer tijd heb om te sporten en te slapen, kan ik beter voor mijn lichaam zorgen.”

“En ik heb, corona even niet meegerekend, zelfs de mogelijkheid iets impulsiefs te doen, ongepland met m’n vrienden de kroeg in te duiken. Voor mij werkt het co-ouderschap vele malen beter dan het gezin. En daarover hoef ik me, heb ik inmiddels geleerd, niet schuldig te voelen. Het is helemaal niet erg om egocentrisch te zijn. Ik ben een leukere versie van mezelf en dus ook een leukere vader. Mocht ik ooit weer een relatie krijgen, weet ik nu dat het niet erg is om ook je eigen tijd op te eisen. Je hoeft niet altijd water bij de wijn te doen. Je kunt soms ook gewoon wijn drinken.”

null Beeld Rahi Rezvani
Beeld Rahi Rezvani

Was u wel aan de relatie begonnen met het idee dat het voor eeuwig zou zijn?

“Nou, eeuwig. Voor onbepaalde tijd is beter. Dat eeuwige is precies zo’n ideaalbeeld waaraan je niets hebt. Bij elkaar blijven tot de dood ons scheidt; dat wordt als droomrelatie gezien. Maar wat levert die motivatie in de praktijk op? Heel veel krampachtigheid. Maar natuurlijk, toen we een huis kochten, dachten wij ook nog vele, vele jaren gelukkig samen te zijn.”

Jullie ontmoetten elkaar in 2011 op de set van de musical Soldaat van Oranje.

“Melissa was stagiair en kreeg later een rol in de tweede cast. Ik kwam er toen ook bij. Had al gehoord dat er een uitzonderlijk meisje rond zou lopen. Toen ik binnenkwam, wist ik meteen dat zij dat moest zijn. Ze droeg, net als ik, een T-shirt van Star Wars. We hadden meteen veel te bepraten. Omdat we in dezelfde buurt woonden, reisden we al snel elke dag samen van Amsterdam naar het theater in Katwijk. Om de beurt namen we cd’tjes mee voor onderweg. Bon Iver, Ray LaMontagne. We wilden rustig aan doen, maar binnen een jaar woonden we al samen. En weer een jaar later was ze zwanger. Het voelde allemaal heel vanzelfsprekend.”

Melissa omschrijft jullie als ‘de mannelijke en vrouwelijke versie van elkaar’.

“We lijken inderdaad nogal op elkaar. Zelfde humor, zelfde interesses, zelfde kunstsmaak, zelfde beroep. We waren het eigenlijk altijd met elkaar eens. We groeiden tijdens onze relatie zover naar elkaar toe dat we bijna één persoon werden. Supergezellig, maar na zes jaar merk je dat je ook wrijving nodig hebt voor glans. Helemaal omdat we allebei ook nog eens conflictvermijdend zijn.”

Dit zijn ook de redenen waarom het stukliep?

“Ja, die zijn gek genoeg dezelfde als waarom we bij elkaar kwamen. Ik vond het heerlijk iemand te hebben die helemaal snapte wat ik voelde en waar dat vandaan kwam. Maar langzaamaan verlangden we allebei ook naar iemand die een keer flink tegengas gaf.”

Melissa sprak aan de telefoon over ‘een gevoel van falen’.

“O, dat verbaast me ergens wel. Want volgens mij hebben we juist geconcludeerd dat er van falen geen sprake is. Ik heb dat althans nooit zo gevoeld. Die terminologie van mislukking wordt mensen aangepraat, vind ik. Alsof er maar één manier bestaat om een relatie tot een goed einde te brengen. Het is inderdaad anders gelopen dan ik vooraf had gehoopt, maar ik heb geen moment een gevoel van mislukking ervaren. Onze relatie is juist supergoed gelukt. We hebben zes hele leuke jaren gehad, hebben een prachtig kind. De relatie was alleen eindig. Als Nine er last van had gehad, pas dán hadden we gefaald.”

U heeft geen moment gevreesd de veilige haven van uw kind af te pakken door het gezin op te breken.

“Anders hadden we het ook niet gedaan, nee. Melissa en ik hadden vertrouwen dat we het voor elkaar zouden krijgen. Toch was ik ook wel bang dat alleenstaand ouderschap zwaar en eenzaam zou zijn. Dat ik Nine heel erg zou gaan missen. En ik zag op tegen het praktische regelwerk.”

Jeugdfoto Lykele Muus Beeld -
Jeugdfoto Lykele MuusBeeld -

Waardoor was die angst dan ontstaan?

“Omdat ik er niets van wist. Ik had alleen het voorbeeld van mijn eigen ouders. Die hadden, zie ik nu, een paar jaar eerder uit elkaar moeten gaan. Ze hielden te lang vast aan iets dat niet meer werkte. Toen ze eenmaal scheidden, waren ze allebei zo moe en in de war dat het voor hen niet eenvoudig was om een nieuwe basis op te bouwen. Ze hadden toen best een boek als dit kunnen gebruiken. En ik zelf trouwens ook. Toen ik voor dezelfde beslissing stond, dacht ik: o kut, ben ik straks ook een paar maanden niet aanspreekbaar? Ga ik straks ook overcompenseren bij mijn dochter? Zo is het niet gegaan gelukkig. Ik denk inmiddels dat het besef dat een relatie ook best eindig kan zijn, uiteindelijk zorgt voor minder druk. Het hoéft niet, dat bij elkaar blijven. Je vindt wel weer een nieuwe weg.”

Hoe vertel je dat verhaal vervolgens aan een meisje van 4?

“Dat wisten wij ook niet. We hebben vooral nagedacht over wat je wel en niet zegt. Ik wil heel graag eerlijk zijn tegen mijn kind. Maar, zo adviseerde Nines kleuterjuf, geef ook geen antwoord op vragen die ze niet stelt. Dat was een gouden tip. Een verhaal over voorbijgegane verliefdheid zou ook aan haar voorbij zijn gegaan. Dat was iets voor als ze ouder zou zijn.”

“Op een dag heb ik gewoon gezegd: ‘Ik heb een nieuw huis. Ga je mee kijken?’ Dat wilde ze wel. Ze vond het mooi hier en vroeg wie er dan gingen wonen. ‘Nou, wij.’ Dat werkte veel beter dan als ik enigszins dramatisch had aangekondigd dat ik op den duur weg zou gaan en dat zij op die nog onbekende plek ook een kamer zou krijgen. Of erger: dat ik plotsklaps zou vertrekken. Dat zou alleen maar verwarring geven. Ik heb haar gevraagd of ze mee wilde naar de bouwmarkt om verf voor de muur te gaan kiezen. Dat werd een heel leuke middag.”

null Beeld Rahi Rezvani
Beeld Rahi Rezvani

Was u niet bang uw dochter te missen als ze niet bij u was?

“Ik vreesde het gemis, ja. Was bang daardoor niet meer te weten wat ik met mezelf zou aanmoeten. Het leek me zo treurig om alleen te moeten opstaan en dan in je eentje koffie te drinken. Maar toen het eenmaal zo ver was, bleken die dingen juist heerlijk. Ik ging lekker op mijn eigen tempo aan de slag. En natuurlijk, ik miste Nine soms. Maar de momenten dat ze er wel is, voelen vollediger.”

“Missen is ook vaak een verlangen naar echt goed contact. Als je kind altijd bij je in huis woont, kun je door drukte of stress ’s avonds in je eigen bed ook denken: wat zou ik graag in alle rust iets leuks doen met mijn kind. Ik kan nu altijd teren op de dagen waarop ik er met alle aandacht voor haar was. Ik zit niet mailend of bellend in de speeltuin, zorg dat mijn werk zich concentreert in de dagen dat ze niet bij me is. Missen leidt bij mij vaker tot het gevoel van: leuk, straks is ze er weer.”

Een enigszins droevig beeld in het boek: u maakt een kinderontbijt, maar beseft na het smeren van de boterham dat uw dochter bij haar moeder is.

“Ik was het gewoon helemaal vergeten, dacht dat ze nog sliep en deed extra zachtjes in de keuken. Is maar één keer gebeurd, hoor. Wel sluip ik ’s nachts vaak door de gang naar de wc. Door de slaap ben ik dan even kwijt dat ik helemaal niet stil hoef te doen.”

U schrijft dat u tijdens uw eerste vakantie met uw dochter werd overvallen door een gevoel van compleet anders dan de rest te zijn.

“Dat kwam vooral doordat we naar een Franse camping gingen waar een overvloed aan stelletjes met kinderen bleek te kamperen. Voor mijn gevoel was ik de enige alleenstaande. We waren toen net een half jaar uit elkaar en ik dacht: ik ben de enige hier die niet aan het standaardplaatje voldoet. Ze hebben vast medelijden met me. Als campinggasten me met iets kleins wilde helpen, sloeg ik dat af. Ik wilde niet dat ze zouden denken dat ik het niet alleen kon. Maar als ik terugkijk, was het gewoon mijn onervarenheid met een nieuwe wereld. Die mensen waren natuurlijk veel minder met mij bezig dan ik dacht. Die wilden ook rustig een boekje lezen.”

Jeugdfoto Lykele Muus Beeld -
Jeugdfoto Lykele MuusBeeld -

In de tragikomische serie Dertigers speelt u Bart, ook 33 jaar. Hij is vader van twee kinderen en zijn huwelijk bloedt langzaam dood. Hoort het opstarten van een co-oudergezin tot de echte dertigersdilemma’s?

“Dit soort thema’s komt in de serie wel terug, ja. Ik ben nu aan het meeschrijven aan het tweede seizoen. Daarin zit straks ook een stel dat een kind heeft en uit elkaar gaat. Die verhaallijn gaat over het verschil tussen het ouderschap als deel van een gezin en als alleenstaande ouder. Daar zitten veel raakvlakken in met mijn eigen leven, ja.”

Bart is een enorme flirt. Zelf schrijft u in het boek dat u voorlopig liever alleen wilt blijven.

“Ik heb niet de behoefte meer mijn leven te delen zoals ik met Melissa heb gedaan, zie me niet meer samenwonen. Aan de andere kant mis ik tijdens deze lockdown het intieme contact wel echt. Niet per se seks, maar ook iemand om je hart bij te luchten.’’

Op Twitter reageerde u op een nieuwsbericht over singles die tijdens de coronatijd minder seks hebben: ‘Hoeveel is minder dan niks?’

“Ik heb het afgelopen jaar inderdaad weinig seks gehad, ja. Het aantal keren is op één hand te tellen. Maar dat is op zich niet zo erg. Ik kan prima een tijdje zonder. Met Tinder, waar seks heel prominent aanwezig is, heb ik weinig.”

U heeft alle datingapps in een klap van de telefoon gehaald.

“Ik heb er in december weer eentje opgezet. Blijkbaar wilde ik toch graag praten met mensen. Het was drukker dan ooit daar, merkte ik. Iedereen begon meteen te chatten. In maart was het echt speuren naar een goed gesprek. Nu zijn die apps voor velen waarschijnlijk de enige manier. Maar uiteindelijk hield ik het toch weer niet heel lang vol. Ik heb nog wel twee leuke dates gehad, maar ik merk dat ik niet zozeer op zoek ben naar een liefde, maar wel naar een vervanging voor de kroeg en ontmoetingen met nieuwe mensen.”

Hoe waren die dates?

“Oprecht leuk. Maar ik ben wel weer twee keer alleen naar huis gegaan. En we hebben elkaar niet meer gesproken daarna. De enige optie was een wandeling. Tja, dan is het koud en heb je weinig anders om over te praten dan die vervelende corona. Dus heel wervelend wordt het niet. Daarna kom je thuis in een leeg huis en is er niet veel meer te doen dan een beetje televisiekijken. Dan voel je je wel een beetje eenzaam.”

Over de eerste lockdown in maart schrijft u: ‘Ik vind het voor het eerst zwaar om geen relatie te hebben.’

“Wat ik bedoelde: voor het eerst voelde ik me echt eenzaam. Als zelfstandige ondernemer en alleenstaande vader merkte ik nu hoe nodig het is om andere mensen te zien. Ik woon alleen, werk voornamelijk thuis en hecht veel waarde aan mijn sociale leven, zoals ik dat voor de pandemie had. Dat is een terugkerend motief: het gaat niet over liefde, maar ook over gezelschap en genegenheid. Ik moet in zo’n lockdown echt alles met mezelf afhandelen, dan voel je wel dat je geen klankbord hebt.”

Over nieuwe liefdes gesproken: toen Melissa een nieuwe vriend kreeg, wilde u graag apart met hem afspreken. Waarom?

“Hij zou mijn dochter vaak gaan zien. Zij zou verhalen over hem gaan vertellen. Dan wilde ik weten wie hij was. Toen hij vaker bij haar thuiskwam, wilde ik ons de ongemakkelijkheid van een toevallige ontmoeting besparen.”

Was het ongemakkelijk?

“Ja. Maar toch ook goed. Ik had alleen te weinig nagedacht over de vraag hoe hij mij zou zien: een gast die een kind heeft met zíjn vriendin. Voor mij is het belangrijkste dat Melissa gelukkig is, maar ik kan me voorstellen dat het leek alsof ik wilde gaan zeggen hoe hij daarvoor moest zorgen. Dat is natuurlijk helemaal mijn verantwoordelijkheid niet. Maar uiteindelijk werkte het wel zoals het was bedoeld: de ongemakkelijkheid was na die ontmoeting weg.”

Kijkt u voor uzelf ook door de ogen van uw dochter naar een mogelijke nieuwe liefde?

“Nee, hoor. Maar ik merk wel dat ik me tegenwoordig eerder aangetrokken voel tot iemand die al een kind heeft of juist geen kinderen meer wil. Dan hebben we dat in elk geval afgestreept, denk ik dan.”

Wilt u geen kinderen meer?

“Dat denk ik niet, nee. Althans: Ik kan me voorstellen dat die kinderwens nog terugkomt als ik net zo verliefd word als ik toentertijd op Melissa was. Maar iemand die op zoek is naar een vader voor een kind… dat is voor mij niet de insteek. Ik heb al een kind. En als er een kind bijkomt, dan heb ik er eentje die er altijd is en eentje die er de helft van de tijd is. Dat kan ik mij nu niet voorstellen, maar in mijn boek zijn er genoeg voorbeelden dat dit prima kan. Alles is mogelijk.”

Lykele Muus: Zo kan het dus ook (Een nieuw leven als single ouder), Uitgeverij Muus, € 19,99.

Lykele Muus

9 maart 1987, Utrecht

2007–2011
Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunstacademie

2010
Eigen toneelproductie Hartenjagers

2011
Stage bij musical Soldaat van Oranje

2014
Bijrol in tv-serie Ramses

2015
Debuutroman Eland, speelt zichzelf in comedyserie Jeuk

2015 - 2016
Sciencefiction-tv-komedie Missie Aarde

2017
Rol in dramaserie Klem

2019
Tweede roman We doen wat we kunnen

2020
Rollen in tv-series Dertigers (Bart) en Vliegende Hollanders (Koene Dirk Parmentier)

2021
Boek Zo kan het dus ook

Lykele Muus is vrijgezel en woont in Oud-West. Hij heeft een dochter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden