PlusLijstje

7 vooroordelen over alcoholvrije wijn (grotendeels) weerlegd

Over alcoholvrije wijn kun je lacherig, schamper of ongeïnteresseerd doen, maar de drank is wel bezig aan een opmars. En daar zijn goede redenen voor. Zeven vooroordelen over alcoholvrij (deels) weerlegd.

Beeld Getty Images

Alcoholvrije wijn is gewoon druivensap. 

De vergelijking met druivensap is een wijdverbreid misverstand, zegt Wiljan Dorrepaal van La Source, specialist in alcoholvrije wijnen. Voor La Source, dat sinds vorig jaar onderdeel is van Delta Wines, is voormalig sommelier Dorrepaal account­manager alcoholvrije wijnen en dranken. Hij is al sinds 2007 actief met wijnen zonder alcohol; La Source verkoopt inmiddels tien merken alcoholvrije wijn. Dorrepaal: “De basis voor alcoholvrije wijn is altijd gewone wijn, en daar wordt de alcohol uit onttrokken. Anders dan bij druivensap heeft alcoholvrije wijn dus een vergistingsproces ondergaan; het heeft ook een andere smaak en een ander karakter dan vruchtensappen.”

  Alcoholvrije wijn is niet echt alcoholvrij en (volgens de wet) geen wijn.

Deze stelling klopt. Een wijn wordt ‘alcoholvrij’ genoemd als er minder dan 0,5 procent alcohol in zit. De meeste alcoholvrije wijnen bevatten een fractie alcohol. Dat is niet iets om opgewonden over te raken, zegt Jan Schmidt, exportmanager bij producent Leitz. De wijnmaker in de Duitse wijnstreek Rheingau wordt geroemd om z’n alcoholhoudende én alcoholvrije wijnen. Schmidt: “Mensen vergeten vaak dat in veel producten een beetje alcohol zit, zonder dat we daarbij stilstaan. In de meeste frisdranken zit ook een vleugje alcohol. En in een rijpe banaan die je vier dagen in de keuken hebt laten liggen, zit meer alcohol dan in onze fles Leitz Eins-Zwei-Zero alcoholvrije wijn.”

De naam alcoholvrije wijn is volgens de letter van de wet niet correct. Het woord wijn is officieel gereserveerd voor een drank van vergiste druiven met een alcoholpercentage tussen de 8,5 en 15 procent. Overigens is een verandering in wetgeving in de maak.

Alcoholvrije wijn wordt vooral gedronken door zwangere vrouwen en ouderen.

Dat is niet waar, stelt Jan Schmidt van Leitz. Sterker nog, de doorbraak in de verkoop van niet-alcoholisch voor Leitz – sinds vijf jaar actief in de wondere wereld van alcoholvrij  – was te danken aan jongeren in Noorwegen. Schmidt: “In Noorwegen en Zweden is het vooral onder jonge mensen normaal om alcoholvrije wijn te kopen, ook in de supermarkt. Dat heeft natuurlijk iets te maken met de strenge alcoholwetten in Scandinavië, maar belangrijker nog: de jongere generatie staat ervoor open.”

Ook onder mensen die vaak buiten de deur dineren en het fijn vinden om niet elke avond tipsy naar huis te gaan of gewoon fris achter het stuur willen kunnen kruipen, blijkt alcoholvrij populair. Schmidt: “Mensen willen fit blijven, zijn op zoek naar een alcoholvrije drank die past bij een goed diner. Wij zien trouwens ook dat Nederlanders er meer open voor staan dan Duitsers. Dat heeft iets met cultuur en tradities te maken, denk ik. Wel opmerkelijk: in Groot-Brittannië zijn het juist weer vooral ouderen die niet-alcoholisch drinken.”

‘Alcoholvrije wijn is in de meeste gevallen als seks met een opblaaspop.’

Bovenstaand citaat van Harold Hamersma behoeft enige nuancering. Een alcoholvrije wijn fabriceren die exact hetzelfde smaakt als de alcoholhoudende variant, is onmogelijk, zegt Dorrepaal. “Alcohol is de smaakdrager die wijn een gevoel van gewicht of body geeft, de wijn vetter laat aanvoelen in de mond, aroma’s en smaken verbindt en zuren maskeert.” Producenten van alcoholvrije wijn proberen dat gebrek aan alcohol te compenseren, onder meer door het toevoegen van druivensuikers en aroma’s. Daarbij komt het aan op vakmanschap. Overigens legde Hamersma na zijn opblaaspopuitspraak uit dat er goede uitzonderingen op het gebied van ‘nepwijn’ zijn; hij roemde daarbij Leitz (‘hele goeie producent, maakt een geweldige riesling’).

Jan Schmidt namens Leitz: “We hebben in de afgelopen jaren al eindeloos getest, geanalyseerd, geproefd en verbeterd. Met onze alcoholvrije wijnen komen we elk jaar dichter bij de smaak van echte wijn. Wijn is het meest beschreven product ter wereld en heeft een eeuwenlange traditie; met alcoholvrije wijn zijn we pas vrij recent serieus bezig. En vergeet niet: over alcoholvrij bier werd vijftien jaar geleden ook lacherig gedaan; voor veel mensen is dat nu een normaal product.”

Alcoholvrije wijn wordt gemaakt uit bulkwijn.

Dat was ooit het geval, zegt Dorrepaal. In de beginjaren werden nogal eens restpartijen goedkope wijn benut om er ‘dan maar’ alcoholvrije wijn van te maken. En wie zo’n liefdeloos brouwsel voor het eerst proeft en constateert dat het verdacht veel lijkt op Dubbelfris, beleeft een ontnuchterende valse start.

“De laatste jaren gaan er steeds meer serieuze producenten mee aan de slag,” zegt Dorrepaal. “Daardoor is de kwaliteit over de hele linie enorm toegenomen. Bij producenten als Leitz en Sinzero gebruiken ze uitstekende basiswijn en dat proef je. De basis blijft een goede alcoholhoudende wijn; als je die niet hebt, wordt het niks. Over het algemeen zie je dat de goede wijnmakers de druiven voor de alcoholvrije wijn iets eerder oogsten; met jonge druiven is het iets makkelijker om de alcohol eruit te halen. Ook daarom is het zo belangrijk dat erkende wijn­huizen zich er nu mee bezighouden. Zij weten hoe je de smaak en beleving van alcoholhoudende wijn kunt evenaren.”

Jan Schmidt van Leitz bevestigt dat het verhaal van de bulkwijn en onderschrijft dat het imago van alcoholvrije wijn nog wel een boost kan gebruiken. Schmidt: “Voor ons was het reden te meer om vanaf het begin alleen maar te focussen op kwaliteit. Onze wijn is misschien twee of drie euro per fles duurder dan die van sommige collega’s, maar dat is de consequentie van onze filosofie. Wij hebben vanaf het begin gezegd dat we elke stap in het productieproces in eigen hand willen houden én dat we onze eigen druiven gebruiken. Die oogsten we inderdaad gemiddeld wat eerder dan de druiven voor onze alcoholhoudende wijn.” 

Het maakt niet uit welke techniek je gebruikt om de alcohol aan de wijn te onttrekken.

Dorrepaal: “Daar wordt verschillend over gedacht. Ik denk dat de huidige technieken geschikt zijn om te dealcoholiseren, maar het zou zomaar kunnen dat er nog betere technieken komen. Wat ik wel durf te zeggen: de basiswijn is belangrijker dan welke techniek je gebruikt om te dealcoholiseren.”

Schmidt: “Wij hebben vijf jaar geleden miljoenen geïnvesteerd in de juiste apparatuur, nadat we in samenwerking met universiteiten de verschillende technieken hebben geanalyseerd.”

Leitz zweert inmiddels bij de vacuümmethode. Schmidt: “Bij de vacuümmethode verwarmen wij de wijn maar tot maximaal 29 graden Celsius en zo brengen we het alcoholpercentage terug tot 0,03 procent; de andere methodes zijn in onze ogen wat agressiever.”

Alcoholvrije wijn zal altijd een nichemarkt blijven.

Dorrepaal: “Het ligt eraan welke definitie van niche je hanteert. Nu is in Nederland ongeveer 1 procent van de omzet alcoholvrije wijn, maar dat percentage zal groeien.” Volgens Dorrepaal is voor die laatste bewering geen glazen bol nodig. “Je ziet de laatste jaren de groep bewuste consumenten – mensen die minder alcohol willen drinken – jaarlijks groeien, ook al doordat de overheid tegenwoordig adviseert ‘liever helemaal geen alcohol’ te drinken. Dat is ook goed voor wie op zijn gewicht let: alcoholvrije wijn bevat één derde van de calorieën die in gewone wijn zitten. Daarmee verwacht ik niet dat alcoholvrije wijn zomaar 20 procent van de wijnomzet zal uit­maken, maar een groei richting 5 procent is zeker reëel.”

Dorrepaal hoopt daarbij op de supermarkten: “Nu staat alcoholvrije wijn in de supermarkt tussen de andere wijn: dat is voor consumenten moeilijk te vinden. Zodra de alcoholvrije wijn, net als het alcoholvrije bier, een aparte hoek krijgt in de supermarkt, verwacht ik nog veel meer groei.” 

Ook Jan Schmidt ziet een zonnige toekomst voor alcoholvrij. “In Scandinavië, Groot-Brittannië en Nederland gaat het nu goed, met voldoende distributeurs en wijnhandelaren die het product onder de aandacht brengen, maar in veel landen weten grote groepen consumenten nog niet van het bestaan van alcoholvrije wijn. En als ze het al weten, hebben ze het nog nooit geproefd.” 

Bovendien ziet Schmidt een kentering bij mensen die proeven: zo valt Leitz geregeld in de prijzen bij wijnfestivals, waar vakjury’s vaker naast gewone wijnen ook een categorie alcoholvrij hebben. Schmidt: “Door dat soort ontwikkelingen wordt het voor ons steeds eenvoudiger om alcoholvrij onder de aandacht te brengen. Dat zien wij nu ook in onze dagelijkse praktijk: door de coronacrisis krijgt de wijnmarkt in grote delen van de wereld enorme klappen, maar wij kunnen – ook omdat we veel aan supermarkten leveren – de vraag nauwelijks aan.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden