PlusAchtergrond

150 bomen met een verhaal: ‘De meelbes heeft mijn leven veranderd’

Schooldirecteur Madeleine Schoute en leerlingen van De Meidoorn. ‘De kinderen leren nu dat er ook een boom met die naam bestaat.’Beeld Jakob van Vliet

Duurzaamheidsorganisatie De Gezonde Stad deelt 150 bomen uit aan Amsterdammers. Vier gelukkigen over hun zelfgekozen boom. ‘Hij werd zo leuk omschreven.’

Meidoorn

Het was de leerlingenraad die vroeg om meer groen op het schoolplein. Dus toen schooldirecteur Madeleine Schoute van de 10e Montessorischool De Meidoorn las over de mogelijkheid gratis en voor niets een boom te krijgen, gaf ze de leerlingen meteen een seintje. Dit was een buitenkans. En natuurlijk moest het een meidoorn worden.

“Hartstikke leuk natuurlijk,” zegt Schoute over de boom, die een ereplaatsje heeft gekregen bij de school in De Baarsjes. “De kinderen leren nu meteen wat een meidoorn is, dat er ook boom bestaat met die naam. Er is trouwens ook een meidoornstruik – dat wist ik eerst ook niet.”

“De hele school wilde graag een groener schoolplein. Dit was een mooi eerste stapje.” De meidoorn is nog wat kaal, maar is nu al een aanwinst voor het verder nogal stenige plein. En dan heeft de roze bloesem die – zo belooft De ­Gezonde Stad – nieuwe energie geeft, zich nog niet eens ­laten zien.

“Het is echt de verdienste van de leerlingenraad dat deze boom er is gekomen, vooral dat maakt het leuk,” zegt Schoute. “Op het aanvraagformulier kregen ze de vraag wat een boom voor hen betekent, maar wat ze daarop hebben geantwoord weet ik ook niet. We moesten de boom in de zomer veel water geven. Dat hebben twee kinderen ­gedaan, met hulp van de conciërge.”

“De boom heeft wel heel veel stekels. We hebben er meteen maar een hekje omheen gezet. Al op dag één probeerde een kind erin te klimmen.” Dat werd een pijnlijke belevenis. “De boom heet niet voor niets een meidóórn.”

Krentenboom

Met zijn ‘sophisticated’ herfstkleuren staat de krentenboom voor finesse en diepe, betekenisvolle relaties. Dat is althans de wervende omschrijving van De Gezonde Stad. “Lachen toch, als het over een boom gaat?” zegt Polle Janssens (47). “Wij herkenden ons in die boom.”

Zonder gekheid: Janssens viel als een blok voor de aanprijzing die hij ‘blind-date-achtig’ noemt, alsof het ging om een contactadvertentie. “Ik was niet op zoek naar een krentenboom, maar het werd zo leuk omschreven.” Daar kwam bij dat de tuin achter het huis waar Janssens woont met vrouw en dochter, wel een boom kon gebruiken. Een boom die op omwaaien stond was voor de grondige ­verbouwing van hun huis in de Kinkerbuurt gekapt. “We wilden er een herplanten.”

De krentenboom van Polle Janssens. ‘We hebben er al een vogelhuisje bij gemaakt.’Beeld Jakob van Vliet

Voor Janssens, in het dagelijks leven programma­manager bij een samenwerkingsverband tussen de ­gemeente en het bedrijfsleven in en om de binnenstad, is het herkenbaar dat bomen in de stad goed van pas komen. “Voor het opnemen van CO2 en het bijeenhouden van de grond. Wij zijn buitenmensen, voor zover dat kan in de stad.”

Verder zal de boom als die wat groter is geworden, ook zorgen voor minder inkijk en meer privacy. De andere omwonenden van de binnentuin hebben het kappen van de boom jammer gevonden, vertelt Janssens. “Ze vonden het een baken van rust.”

“Nu staat die boom daar pontificaal voor ons huis. We hebben er al een vogelhuisje bij gemaakt. Heel stoer dat er nu allerlei vogels komen zitten in zo’n kleine boom. Het ­ultieme moment was wel toen onze hond voor het eerst naar onze boom liep en zijn achterpoot optilde.”

Meelbes

Van haar volkstuin wil Anouk van Kalmthout (27) een ­zelfvoorzienende plek maken waar ze alles kan eten. Vandaar ook de keuze voor de meelbes. Ze viel in eerste ­instantie voor het bladerdek van de boom, ‘weelderig en romantisch’. En tot laat in de herfst vol in het groen. Dat de vruchten eetbaar zijn, is mooi meegenomen. “De bessen zijn wel een beetje zuur en melig, maar kunnen prima in de jam.”

Het planten van de boom was, achteraf gezien, een mijlpaal voor de fotograaf. “Anderhalf jaar geleden heb ik een tuinhuisje gekocht en sindsdien woon ik hier ook een deel van het jaar. Het heeft mijn leven veranderd: ik neem minder werk aan en mijn agenda is minder volgepland.”

Anouk van Kalmthout en haar meelbes. ‘De bessen kunnen prima ­in de jam.’Beeld Jakob van Vliet

Haar volkstuin aan de rand van Geuzenveld ligt op een half uur fietsen van de binnenstad. “Maar het voelt alsof ik midden in de polder zit.” De meelbesboom is nog klein. “Hij is rustgevend, aardend. Door de droge zomer heeft ie het zwaar gehad, hij oogt nog een beetje treurig. Met wat extra aandacht komt het vast goed.”

Ook met het oog op de opwarming van de aarde en de uitputting van Moeder Natuur wilde ze graag haar ­eigen boom te adopteren. “Het is de enige en briljante zelf­werkende machine die daar tegenin gaat. Daarom ben ik blij dat ik er eentje onder mijn hoede kan nemen.”

“De natuur heeft ons niet nodig, maar andersom zijn wij mensen wel aangewezen op de natuur. Het is een oeroude connectie. Dat ik een boom verzorg alsof het mijn kindje is, vind ik daarom helemaal niet raar.”

Sierappel

Bij alle verpleeghuizen van Amsta komen bomen als ­geroepen, maar in het huis aan de Jan Bongastraat in Geuzenveld nog het meest van allemaal. “Hier hebben de ­bewoners veel zorg en aandacht nodig,” legt vrijwilligerscoördinator Ansje Visser (60) uit. “Niet iedereen is in de gelegenheid buiten in de tuin een wandelingetje te ­maken. Dat is te spannend.”

In dit verpleeghuis verzorgt Amsta Amsterdammers met psychogeriatrische en neurogeriatrische klachten. “Oude én jonge mensen met dementie,” vult Visser aan. “Er staan al wel wat bomen en struiken in de tuin, maar we wilden ze verrassen met een extra boom.”

Ansje Visser bij de sierappel in de tuin van verpleeghuis Amsta. ‘We wilden de bewoners verrassen.’Beeld Jakob Van Vliet

De Gezonde Stad omschreef de sierappel met de slogan: ‘Mijn appels zijn enkel voor de show, just so you know.’ De vruchten zijn niet eetbaar, de naam van de boom zegt het al. Dat wordt nog wel een dingetje als de boom volwassen wordt en de bewoners op het verkeerde been gaat zetten met zijn ‘appels’. Visser omschrijft het als ‘iets dat hier de aandacht verdient’.

In alle opzichten zijn bomen een verrijking voor de tuin. Er komt bij dat ze zorgen voor schaduw, schone lucht en minder broeikasgassen. “Het is bewezen dat ­bomen een positieve invloed hebben op mensen.”

Daarom heeft ze voor nog twee verpleeghuizen een boom in de wacht gesleept. Daar zijn krentenbomen geplaatst. “Het zijn nu vrij dunne, wat zielige boompjes, maar als ze straks groot zijn kunnen we genieten van de bloesem die eraan komt.” Visser verheugt zich nu al op de impact die de mooie bloeiers krijgen op de oude tot stokoude bewoners van De Schutse in Slotervaart – tot 101 jaar oud. “Onder de bomen kunnen ze elkaar straks verhalen vertellen over die goeie ouwe tijd.”­­­­

Meer schone lucht

Voor de tweede keer deelt duurzaamheidsorganisatie De Gezonde Stad bomen uit. Na de ruim honderd bomen van vorig jaar, gaat het dit keer zelfs om 150 bomen. Tot april, als het bomenplantseizoen ten einde loopt, worden op de meest geschikte locaties jonge boompjes van 3 tot 5 meter hoog geplant. De stichting put uit een subsidie van de gemeente, die per boom maximaal 5000 euro beschikbaar stelt.

De Gezonde Stad vindt het broodnodig dat Amsterdam nieuwe bomen krijgt. Dichtere bebouwing verdrukt het groen meer en meer. Per Amsterdammer loopt de hoeveelheid groen jaarlijks met ruim één vierkante meter terug, blijkt uit de jaarlijkse monitor waarmee de stichting de duurzaamheid in de stad peilt. Bomen kunnen zorgen voor meer schone lucht en minder broeikasgassen. Ook geven bomen rust.

Daarom kunnen Amsterdammers kiezen uit tien bomen die elk hun eigen uitstraling hebben, volgens De Gezonde Stad. ‘Wordt het de wijze witte berk? De rustgevende magnolia? Of de liefdevolle appelboom?’

Amsterdammers kunnen tot eind ­december een aanvraag indienen op bomenvooramsterdam.org

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden