Amsterdam Bewaar

Meer straatroven en meer overvallen: de Amsterdamse criminaliteit in 2013

Pieter-Jaap Aalbersberg, korpschef van de politie van Amsterdam.
Pieter-Jaap Aalbersberg, korpschef van de politie van Amsterdam. © Jean-Pierre Jans

De inbraken zijn de laatste maanden in Amsterdam met veel moeite teruggedrongen, maar over heel vorig jaar waren het elf procent meer. Ook overvallers en zakkenrollers scoorden.

Zakkenrollen
In 2013 werden 26 procent meer slachtoffers gerold dan een jaar eerder: 11335 tegen 9005 in 2012. De grote pieken waren tijdens de troonswisseling en de Gay Pride. In 55,3 procent van alle gevallen was een smartphone de (voornaamste) buit - tegen 46,6 procent een jaar eerder.

Straatroven en overvallen
Het aantal straatroven liep op van 2177 in 2012 naar 2228 vorig jaar. Het aantal overvallen nam, na een forse daling in de voorbije jaren, ook weer toe, van 233 naar 271. Hoofdofficier van justitie Theo Hofstee laat weten dat in het afgelopen jaar 62 meerderjarige overvallers zijn veroordeeld. Acht zijn vrijgesproken. Driekwart van de straffen oversteeg de twee jaar cel; dertig procent van de straffen lag hoger dan vier jaar cel.

Levensdelicten
Van de 23 levensdelicten leken er zes tot negen zo professioneel voorbereid dat van een liquidatie is te spreken. Dertien van de 22 zaken van vorig jaar, met 23 doden - in één zaak vielen twee dodelijke slachtoffers - zijn volgens de politie inmiddels opgelost.

Hoofdofficier van justitie Theo Hofstee benadrukt dat twee derde van alle levensdelicten wordt opgelost. Als de lastig op te lossen liquidaties buiten beschouwing blijven, is dat al vele jaren tachtig procent van de 'gewone' moorden en doodslagen. Hofstee: 'Van de liquidaties in 2012 en 2013 zijn maar twee echt met elkaar in verband te brengen: die in de Staatsliedenbuurt in 2012 en de liquidatie van Rida Bennajem in maart 2013. Alle andere lijken op zichzelf te staan en spelen in verschillende milieus: Iers, Tsjechisch, Albanees, Engels, Colombiaans, Turks, Surinaams, Servisch.'

In de vijftien moordzaken die de rechtbank in 2013 behandelde, zijn straffen uitgesproken van acht, vijftien, twintig tot 25 jaar, benadrukt Hofstee. 

Woninginbraken
De strafeisen voor woninginbraken gaan per 1 februari omhoog, zegt hoofdofficier van justitie Hofstee. De eis voor één woninginbraak is van drie naar zes maanden cel gegaan. Dat is mede de uitkomst van de burgerfora waarin het Openbaar Ministerie burgers de laatste jaren om advies heeft gevraagd.

Ook verdachten van alleen het voorbereiden van woninginbraken worden vervolgd. Wie met inbrekerswerktuigen nog onverrichter zake bij een woning is aangetroffen, wordt voor 'voorbereidingshandelingen' voor de rechter gebracht.

Treiteraanpak
Met de Treiteraanpak probeert burgemeester Eberhard van der Laan sinds januari vorig jaar de wijkterreur te bestrijden, nadat een gezin in West vier jaar was gepest omdat de vader over een vuurwapenincident had getuigd. Het gezin verhuisde. Dertig van de 157 gemelde treiterzaken zijn sindsdien zwaar genoeg bevonden en door een speciaal team in behandeling genomen. Doel is de slachtoffers te beschermen en te voorkomen dat ze zich genoodzaakt voelen te verhuizen.

Zeven zaken zijn volgens Van der Laan tot een goed einde gebracht. Het team dat zich op de zwaarste zaken richt, behandelt nu vijf dossiers. Vanwege de complexe aard van de zaken zoekt de gemeente nog naar de beste methode. Angst onder slachtoffers én hulpverleners is vaak een probleem. Daders hebben vaak zelf ook hulp nodig. Volgens Van der Laan werkt de aanpak, al is die duur en kost die veel capaciteit.

Top 600
De strijd tegen de Top 600 van gewelddadige jonge criminelen heeft opnieuw een daling van de recidive opgeleverd, meldt burgemeester Van der Laan. De recidive van misdrijven met grote gevolgen voor de slachtoffers, de high impact crimes, daalde met 53 procent. Voor overige misdrijven was dat 37 procent. Een steekproef onder vijftig leden van de Top 600 wees volgens Van der Laan uit dat zij een beter sociaal netwerk hebben, hun financiën beter op orde zijn en beter behuisd zijn.

De honderd Top 600-klanten met stoornissen die de GGD heeft gescreend, vervallen ook minder in hun oude wangedrag. Doordat elke Top 600-klant die uit de gevangenis komt scherp in de gaten wordt gehouden (soms wacht een hulpverlener hem bij de poort op), vervalt maar een heel kleine minderheid binnen 48 uur in het oude gedrag. Van de laatste 25 die op vrije voeten kwamen, kwamen er twee binnen twee etmalen weer met de politie in aanraking. Van der Laan beschouwt dat als een succes.