Opinie Bewaar

Nederland blijkt net zo'n bananenrepubliek als Griekenland, Ierland, Spanje of Portugal

Ewald Engelen
Ewald Engelen © Floris Lok

Na maandenlang getalm heeft Dijsselbloem de knoop doorgehakt. Voor 3,7 miljard euro bent u sinds gisteren de gelukkige mede-eigenaar van SNS Reaal, met 2,6 miljoen rekeninghouders en 36 miljard spaargeld de vierde grootste bank van Nederland.

Fraai is het niet. Ten eerste omdat er nu een extra schep wordt gegooid op de toch al hoge staatsschuld. Ondanks historisch ongekende lastenverzwaringen zou de staatsschuld slechts trager gaan groeien, niet dalen. Dat kunnen wel vergeten. Met lastige onderhandelingen met Olli Rehn als gevolg.

Ten tweede omdat hiermee het toch al kleine vertrouwen in banken en toezichthouder een nieuwe opdoffer krijgt. Had dit niet voorkomen kunnen worden? Hadden obligatiehouders niet moeten bloeden?

Waarom wel houders van achtergestelde leningen, vaak kleine amateurbeleggers? En - veel erger - is er dan niets geleerd van 2008?
Het kabinet zal zeggen dat het niet anders kon. Dat het om politieke redenen tot het laatst heeft gewacht op een private oplossing.

Bovendien zal het erop wijzen dat het bankwezen voor een miljard euro moet bijlappen. Oftewel, wij zijn niet de enigen die op de blaren moeten zitten. Een schrale troost. Want u weet net als ik dat ING, Rabo en ABN Amro nog midden in de renovatie zitten. Die miljard zullen wij dus zelf moeten ophoesten. Reken op extra opslagen op hypotheken en andere kredieten.

Ten derde omdat Nederland forse reputatieschade oploopt. Decennia hebben we ons laten voorstaan op de kwaliteit van ons toezicht, professionaliteit van ons bankwezen, integriteit van ons openbaar bestuur. Alle drie zijn naar de haaien.

SNS is gestruikeld over een vastgoedportefeuille die de kraamkamer is geweest van een van de grootste financiële malversaties uit de Nederlandse geschiedenis. Dan doel ik op het netwerk van Jan van Vlijmen en Nico Vijsma, dat zich als een wurgplant rond de vele kantoorkolossen heeft gekronkeld die afgelopen decennium in Nederland zijn verrezen.

Zoals volgers van de VPRO-serie De ontmaskering van de vastgoedfraude weten: dat netwerk bestond niet alleen uit rauwe vastgoedjongens, maar bevatte keurige bankiers, brildragende architecten, dorre ambtenaren en rasechte pensioenbaronnen. Nederland blijkt net zo'n bananenrepubliek als Griekenland, Ierland, Spanje of Portugal. Daarbij steekt onze grote bek van de afgelopen drie jaar schril af.

Maar het ergste is dat de nationalisatie van SNS ons toont dat we nog altijd gegijzeld zijn door goklustige bankiers, weifelachtige toezichthouders en bange politici. Nu maar hopen dat de commissie-Wijffels wel het lef heeft om deze parasieten eindelijk eens aan te pakken. De signalen zijn niet hoopvol.