Dus echt goed gaat het niet met die dochter.

Het reclamespotje van de PvdA is goed gemaakt. Goed van sfeer: een gezellige familie Samsom. Mooie beelden: vrolijke kinderen, een boterhammetjes smerende vader, alles in pasteltinten. De stem van Samsom is ook prettig: hij schreeuwt niet, is rustig, bedachtzaam. De tekst is zoals gebruikelijk pijnlijk schoolopstellerig, maar dat heb je bij alle politici.

Maar er is iets wat mij nogal ergerde en wat niet alleen een moreel dilemma voor Diederik Samsom zal zijn geweest, maar ook voor mij om erover te schrijven.

De familie Samsom heeft, vertelt Diederik in de reclamespot, een dochter met een handicap. Welke vertelt hij niet. Wel meldt hij dat ze een groot doorzettingsvermogen heeft en dat papa en mama haar helpen met taal en rekenen. Dus echt goed gaat het niet met die dochter.

Welbewust gebruikt Samsom zijn dochter om straks stemmen te trekken, hoewel ik oprecht geloof dat de handicap van zijn dochter hem motiveert om bepaalde politieke idealen te verwezenlijken. Hij gebruikt het, schrijf ik. Maar door in die reclamespot zijn dochter te tonen - zelf kan die per definitie daarvoor geen toestemming hebben gegeven want ze is, zoals gezegd, gehandicapt en ook te jong - neigt het meer naar onsmakelijk misbruik.

Onsmakelijk omdat die gehandicapte dochter onderwerp wordt in een verkiezingsstrijd. Ze wordt een argument, want één van de boodschappen in die reclamespot is: als ik Nederland niet goed verander, als ik andere, rechtse partijen de kans geef, loopt het slecht af met mijn dochter.

Ongeacht of Samsom gelijk heeft of niet: hij moet dat niet doen. Het is niet alleen een sentimenteel, maar ook een vals argument. Vals omdat je als kijker toch niet anders kunt denken dan: vervelend zeg, voor de familie Samsom, dat ze een gehandicapt kind hebben. De zieligheidsfactor gaat een rol spelen.

Het opvoeden van zo'n kind lijkt me inderdaad heel moeilijk. Zo'n spotje dringt de kijker een schuldgevoel op. Ik vind het ook al moeilijk om erover te schrijven. Ik wil dochter Samsom het liefst overal buiten laten. Maar Diederik wil dat jij, als kijker, je verantwoordelijk voelt voor wat de politiek straks beslist over de zorg, en hij gebruikt daar zijn dochter voor. Ik hoor het Fleur Agema al zeggen: 'Als u echt uw dochter wilt helpen, mijnheer Samsom, dan ...' Die discussie had Samsom moeten voorkomen.