Amsterdam Bewaar

De gulle lach - 6

Vlnr boven: Najib Amhali, Piet Römer, Jeanne Roos, Vincent van Rossem, Annie M.G. Schmidt. Vlnr onder: Wim T. Schippers, Walden en Muyselaar, Wim Sonneveld, Maarten Spanjer, Kick Schröder.
Vlnr boven: Najib Amhali, Piet Römer, Jeanne Roos, Vincent van Rossem, Annie M.G. Schmidt. Vlnr onder: Wim T. Schippers, Walden en Muyselaar, Wim Sonneveld, Maarten Spanjer, Kick Schröder. © UNKNOWN

Ziehier, in alfabetische volgorde, het zesde tiental van zeventig kandidaten voor de titel Geestigste Amsterdammer ooit. De poule des doods, met zoveel klinkende namen. De jury kan de enkele grootheid die over het hoofd is gezien, er nog tussen smokkelen. U mag twee finalisten kiezen.

De winnaar van de vijfde ronde was Drs P. (Heinz Polzer) met 29 procent. Alexander Pola (15 pocent) legde het net af tegen Gerard Reve (16 procent), dus die gaan door naar de finale. Finalisten tot nu toe: Adèle Bloemendaal, Simon Carmiggelt, Nico Dijkshoorn, Arjan Ederveen, Paul Haenen, Youp van 't Hek, Herman Koch, John Kraaijkamp, Drs P., Gerard Reve.

Onderaan deze pagina kunt u tot zondag 8 augustus 22.00 uur stemmen op uw favoriete Geestigste Amsterdammer(s) ooit.

Najib Amhali (1971)
Marokkaan


Cabaretier, ook wel "de Marokkaan uit de Jordaan" genoemd. Kon na zijn afstuderen wel aan het werk in tv-serie's: als schoonmaker of probleemjongere. Dat was hij na een paar jaar zat.
Won twaalf jaar geldeden Camaretten: zijn openingszin: "Als Marokkaan kom ik graag bij de mensen thuis." De toon was gezet. Het volgende programma ging hij er even op door: "Ik hoop niet dat een van mijn broeders nu bij jullie thuis zit."
Het spel met de verschillen en de vooroordelen. Kort na 'nine-eleven' ging hij de kroeg in en bestelde hij een Spa Rood. Zegt de barkeeper: "Natuurlijk, jij moet nog vliegen."
Geintjes over Surinamers en Nederlanders. Een pastiche op de Kleine Jodeljongen gaat hem gemakkelijk af. En die islamieten moeten ook niet jengelen. Hoewel, in 2006: "Grappen over de islam liggen gevoelig bij moslims, ook al ben ik er zelf een. Het is telkens de vraag hoe ver ik kan gaan."

Najib Amhali - Frankie Rijkaard (YouTube)

Piet Römer (1928)
Hoofdpiet


Acteur. Korte tijd kastelein. Stiefbeen en Zoon, Citroentje met suiker, 't Schaep met de 5 pooten, Baantjer, ereburger van Amsterdam. Was zestien jaar hoofdpiet bij de televisie-intocht van Sinterklaas. "Wat ik altijd heel vervelend heb gevonden, was dat gedoe met dat penseel in m'n oor. Ik kon daar niet tegen."
Speelt graag met prettige collega's. "Toneelspelen is voor mij echt spelen. We zijn geen mis aan het opdragen of zo, we zijn iets aan het doen waar we lol in hebben. En lol heb je niet met een zeikerd of een trut."
Haye van der Heyden schreef in 2006 speciaal voor hem het toneelstuk Vaders! Dat leidde tot een merkwaardige confrontatie in 'De wereld draait door.' Matthijs van Nieuwkerk: "Dat lijkt me een hele eer...voor u." Römer: "Ja, echt leuk dat hij iets voor me gedaan heeft, prima. Maar ja, als hij Shakespeare geheten zou hebben had dat toch een andere kleur gehad, vind je niet?

Piet Römer in DWDD (YouTube)

Jeanne Roos (1916-2001)
Duitsers schieten


Journaliste, medewerkster van journalistencabaret De Inktvis. Raakte in 1944 in de onderduik betrokken bij de Parool-illegalen en was zelf koerierster bij de Binnenlandse Strijdkrachten in oprichting. "Wij hadden de opdracht een handje mee te helpen om de Duitsers weg te schieten als de oorlog op z'n end liep. Dat leek me buitengewoon leuk." Bepaalde met mensen als Annie Schmidt, Han G. Hoekstra en Simon Carmiggelt  het frivole aspect van deze krant. Wat haar betreft: Mode,  consumentenrubrieken.  Een ontspannen toon: "Heeft uw man geen hobby? Dat is afschuwelijk. U had niet met hem moeten trouwen. Ik zou haast zeggen, doe hem maar weg, want met zo'n man is elke verjaardag en elke 5 december een marteling." Dat was gedurfd in 1956.
Trouwde, scheidde: "Ik ontdekte na mijn scheiding dat heel veel dingen gelukkig niet meer hoefden, zeg maar de afdeling gezeik."  Werd plezierig oud: "Ik tennis nog zonder racket."

Vincent van Rossem (1950)
Mopperaar


Als wetenschapper (hoogleraar 'Monumenten en stedenbouwkundige vraagstukken' aan de Universiteit van Amsterdam) al redelijk gevestigd, in opkomst als komisch moppertalent. Tikje cynisch. Is ervan overtuigd dat alles wat in de stad afgebroken wordt mooier is dat wat er op die plek zal verschijnen. De beroepsgroep stadvernieuwers bestaat in principe uit "gevaarlijke gekken." Is erg blij met de Grachtengordel als Werelderfgoed: "Hoe meer bescherming, hoe beter. Je weet het maar nooit met die idioten en de vooruitgang.''
"Vernieuwingsdrang is een koorts die heeft toegeslagen." Hij hoeft geen vernieuwing, nieuwe boeken leest hij ook niet, als hij wil lezen pakt hij wel een oude Reve.
Ziet sinds zijn veertigste steeds meer tegen alles op, zei hij in het radiopramma 'Napels bij nacht.'  Voorbeeld: voor het eerst onderwijs geven aan de universiteit, dan komt hij uit van de zenuwen twee uur te vroeg en dan raakt hij ook nog in verwarring door al die studentes, de ene nog mooier dan de andere.
Ontroerende man wel.

Vincent en Maarten van Rossem (YouTube)

Annie M.G. Schmidt (1911-1995)
Bemostheid


Schrijfster van (kinder)proza, poëzie, musicals. In 1999 door lezers van deze krant uigeroepen tot "Grootste Amsterdammer van de eeuw" en nu ook door diverse lezers genomineerd. Wat nog over haar te melden? Dit misschien: Op een venijnige theaterkritiek van Ischa Meijer in de Haagse Post reageerde Annie Schmidt. Enigszins geparafraseerd: "Nare jongetjes trekken vliegen vleugeltjes uit. Ischa doet dat nog steeds, en hij doet het met vogeltjes." Dat komt nooit meer goed tussen die twee zou je denken, maar in 1992 interviewde Ischa Annie en dat leidde tot een van de mooiste vraaggesprekken uit de Nederlandse mediageschiedenis. Over haar 'dooiigheid " en 'bemostheid', haar schaamte, de oorlog, , de relatie tot haar vader en tot haar echtgenoot. Met nogal hilarische passages over de seksuoloog C. van Emde Boas. Een deel ervan is te zien op Youtube: Annie Schmidt met Ischa deel 1 (1992). En dus ook een deel 2.

Annie Schmidt met Ischa (1992) (YouTube)

Wim T. Schippers (1942)
Toch een genie


Schrijver, beeld kunstenaar, theater, radio en televisiemaker. Piet Römer over Schippers: "Zelf vindt hij zich een genie. Ik kan er niet over oordelen; ik ken niet zo veel van zijn werk. Ja, ik heb ooit die enorme stoel van hem gezien in het Vondelpark en allicht, ik heb ook wel eens een aflevering van de Fred Haché-show bekeken, maar daar houdt het wel mee op. Ik weet wel dat ik hem als acteur helemaal niks vind." Römer speelde in een stuk van Schippers en concludeerde: "'t Is wel een goed huwelijk hoor, tussen die Schippers en mij, maar ik ben wel een beetje beneden mijn stand getrouwd."
Te vrezen valt dat Schippers met al zijn absurdisme toch gelijk heeft:  hij is nogal geniaal. In zijn kunstwerken (de zwevende kei in Rotterdam bijvoorbeeld), in zijn programma's, Hoepla, Barend Servet, Sjef van Oekel Waldolala, De lachende scheerkwast en nog veel meer, in zijn toneelstukken als Going to the dogs (1986) met honden als acteurs, als Ernie in Sesamstraat.    Taalvernieuwer; uit zijn koker: Jammer maar helaas, Reeds! Ik word niet goed, Pollens! Peu nerveu, Verdomd interessant, maar gaat u verder...

Slot Lachende Scheerkwast (YouTube)

Kick Schröder (1871-1938)
Barbarossa


Journalist, topsporter. Behoorde eind van de negentiende eeuw tot de beste cricketers en voetballers van Nederland, maar werd bekend om zijn bijdragen (veelal onder de naam Barbarossa) in De Telegraaf, waarvan hij hoofdredacteur werd. Hilarische stukken ondermeer over de snelheid van het openbaar vervoer. Naverteld door Henk Hofland: "Het is het verslag van een reis met lijn 11, van Station Muiderpoort naar het Centraal Station. De columnist heeft leeftocht voor vier dagen en een verschoning bij zich. Neemt afscheid van zijn familie. De kinderen huilen. Dag Pa! Het begint goed, mooi weer, snelheid laat niets te wensen over. 'Tot twee maal toe passeren we een zuigeling die lopen leert.' Dan, na een koude nacht, bereiken ze de hoek van de Linnaeusstraat en het Oosterpark. 'Levensmiddelen raken op.' Verder gaat het! Hoek Oosterpark en Beukenweg. 'Sinds twee dagen geen water gedronken. Conducteur toont sporen van waanzin.' De Weesperpoort komt in zicht. 'Een der vrouwelijke passagiers heeft ons een baby geschonken. We spreken er fluisterend over, de dikste passagier te slachten.' Dan wordt met succes de Hogesluis beklommen, maar 'twee passagiers zijn over de leuning in de Amstel gesprongen. Krankzinnig geworden.' Op het Rembrandtplein begint het eindelijk te regenen. 'We vangen het water op in onze hoeden.' Munt. 'De dikste passagier is geslacht.' Als de torens van het Centraal Station in zicht komen, omhelzen de overgeblevenen elkaar. 'Gered!'

Willy Walden (1905-2003)  en Piet Muyselaar (1899-1978)
Snip en Snap


Ze worden samen opgevoerd gezien hun duo Snip en Snap, dat vanaf 1937 veertig jaar furore maakte. Het waren twee dames. Walden: "De mensen bleven erom vragen. En dan doe je die jurk toch maar weer aan." In veel van hun scetches waren ze toch gewoon man. Walden: "Het is niet mijn broer en het is toch de zoon van mijn vader. Wie is het?" Carré lag dubbel en de jongste generaties kunnen zich nog over dit dilemma buigen. "Want Snip snapt niet wat Snap snapt/ en Snap snapt niet wat Snip snapt./Als Snip Snap snapt en Snap snapt Snip/verdwijnt het Snip en Snap begrip."
Ook: "Holderdebolder, wij hebben een koe op zolder/    Een grote vier cilinder-koe/ Die roept: A-boe! A-boe"

Snip en Snap-Nippeltje, Boutje & Transistortje (YouTube)

Wim Sonneveld (1917-1974)
Postzegelman


Conferencier, zanger, schreef sporadisch maar voerde toch vooral werk van derden uit, maar dat waren niet de minste, Carmiggels, Schmidt, Eli Asser, Sonnevelds levensparner Friso Wiegersma. Maar deze is van hem:
Dag man achter het loket, mag ik van u een postzegel van een kwartje alstublieft?'
'Wilt u het bedrag besteden aan één zegel of wilt u verschillende leuke zegeltjes afnemen voor hetzelfde bedrag?'
'Nou meneer, dat kan me niet verdomme, als ik maar een zegel heb van een kwartje.'
'Nee, ik zeg het namelijk hierom, we hebben de laatste tijd van die beeldige zegels binnengekregen. Er is een nieuwe zegel uit van twaalf cent, die is petrolkleurig en daar komt haar majesteit zo snoezig op uit. Dan zou ik zeggen, neemt u er een bij van acht cent, die is auberginekleurig. Ik geef toe, het is een gewaagde combinatie, maar een verrassende combinatie en dan hebben we nog een heel gedistingeerde van vier, die is bleu-royal en om het te completeren zou ik zeggen neemt u er een bij van twee cent, die is gris-bleu met een tikkeltje wit, voorstellende de Afsluitdijk. Dan heeft u wel 26 cent uitgegeven, u hebt het gauw uitgerekend, maar ja, ik vind het voor de ontvanger op zo'n witte envelop, weet u, die kleurenvlekjes. Zo feestelijk!'
'Meneer, doe me een lol, geef me een postzegel van een kwartje."

Wim Sonneveld - De Stalmeester (YouTube)

Maarten Spanjer (1952)
Schnabbelaar


Acteur, schrijver. Woont in Oud-West, want in zuid "val je als bekende Nederlander niet meer op." Was de eerste chauffeur in het praatprogramma 'Taxi' en deed dat hoogst inspirerend. Speelde Rinis Michels in de musical Abe.
Kan Michels inderdaad heel goed nadoen. Toen Dick Advocaat door Michels werd gebeld met de vraag of hij assistent-bondscoach wilde worden dacht hij dat grappenmaker Spanjer aan de lijn was. Hij was door Peynenburg gevraagd om Michels stem na te doen in de later bekende Ster-spots, maar de coach deed dat liever zelf, mocht dat 'een roestig stuivertje'; opleveren. Spanjer vond zichzelf als Michels toch beter dan Michels.
 Geen man van het charme-offensief. De titel van zijn boek 'Maarten maakt vrienden' mag ironie heten, hij slaat wild om zich heen. Jeroen Krabbé en Harry de Winter zullen niet op hem stemmen. Spanjaard is een ervaren schnabbelaar. Sprekersplatfom ("Exclusiviteit in topsprekers") beveelt hem aan als "de Geinponum uit Mokum." In 2003: "Het is wel eens voorgekomen dat een zakenman Thom Hoffman als minnaar aan zijn vrouw cadeau wilde doen op haar verjaardag. Thom had het te druk met fotograferen en toen kwamen ze bij mij terecht ."

Taxi (YouTube)

PAUL ARNOLDUSSEN