Binnenland Bewaar

Basisschool in Nieuw-West zweert bij mindfulness voor leerlingen

Leerlingen uit groep 7/8 van de Troelstraschool concentreren zich tijdens de les mindfulness op de vraag waarom zij op de wereld zijn.
Leerlingen uit groep 7/8 van de Troelstraschool concentreren zich tijdens de les mindfulness op de vraag waarom zij op de wereld zijn. © Klaas Fopma

Een groeiend aantal basisscholen neemt mindfulness mee in het lespakket. De Pieter Jelles Troelstraschool in Nieuw-West zweert bij deze 'aandachtstraining'.

Het leuke is dat antwoorden in deze les niet fout kunnen zijn

De leerlingen van groep 7/8 van de Pieter Jelles Troelstraschool in Nieuw-West zitten met hun ogen dicht in een ietwat benauwd klaslokaal. Juf Yvon Mul staat voor de klas en laat een belletje rinkelen. De kinderen mogen hun ogen weer open doen. 'Welke antwoorden kwamen in jullie op?' vraagt Mul.

Paardrijden
Een meisje met een staart steekt haar hand op. 'Ik ben op de wereld om te paardrijden.' Mul glimlacht. Een blonde jongen denkt er anders over. 'We zijn op de wereld met een reden. Ik ben hier om mezelf te zijn.'

Menig volwassene zou geen antwoord kunnen geven op de vraag waarom we op deze wereld zijn, maar voor de kinderen uit groep 7/8 van de Troelstraschool lijkt het de normaalste zaak van de wereld te zijn.

Volgens Eline Snel, oprichter van de Academie voor Mindful Teaching, is het belangrijk dat kinderen bewust bezig zijn met hun gedachten en gevoelens. Concentratie is daarbij belangrijk, maar lastig. Mindfulness zou een positief effect op het concentratievermogen van kinderen hebben.'Er wordt tegen kinderen gezegd dat ze zich moeten concentreren, maar velen weten helemaal niet hoe je dat doet.'

Piekerfabriek
Op de Troelstraschool wordt sinds 2011 aan alle midden- en bovenbouwgroepen mindfulness gegeven. In groep 3 krijgen leerlingen een achtweekse training. In alle groepen daarna wordt elke week een half uurtje 'onderhoudstraining' gegeven. Mul deed de opleiding bij Eline Snel samen met haar collega Marijke Paulusma, die vandaag ook bij de les is.
Tijd voor de volgende oefening: de piekerfabriek. 'Wie piekert er 's avonds wel eens in bed?' vraagt Mul.

Op drie kinderen na steekt iedereen zijn hand in de lucht.
'Wat doen jullie daar dan aan?'
'Proberen er niet aan te denken,' zegt een jongen.
'Ik ga de Donald Duck lezen,' zegt een ander.
'Het leuke is dat antwoorden niet fout kunnen zijn,' zegt Paulusma. 'Bij vakken als taal of rekenen voelen kinderen druk het goed te doen, hier is elk antwoord goed.'

Niet zweverig
'En ja, er zijn altijd wel een paar wiebelkonten die afgeleid zijn of niet mee willen doen,' vult Mul aan. 'Maar die pikken er stiekem heel veel van op.'
Bij mindfulness wordt al snel gedacht aan spirituele types die wierook branden en tarotkaarten leggen. Onzin, vinden de juffen van de Troelstraschool. 'Wij zijn allebei niet zweverig aangelegd,' zegt Mul. 'We doen dit omdat het werkt.'

Of het écht werkt, is nog niet bewezen; over de effecten van mindfulness op school zijn nog weinig wetenschappelijke studies gepubliceerd. Wel doet de Radboud Universiteit in Nijmegen momenteel onderzoek op zes basisscholen in Leusden. Een eerste conclusie: meisjes hebben minder faalangst.

Het heeft de Troelstraschool in elk geval goed gedaan. Paulusma: 'In ons leerlingvolgsysteem is te zien dat de resultaten beter worden. Het pesten is de school nog niet uit, maar het pedagogisch klimaat is absoluut verbeterd.'

Bomvol
Het aantal leerkrachten dat door Snel opgeleid wil worden, is de laatste jaren sterk gegroeid. Snel zegt afgelopen jaar tientallen leerkrachten te hebben begeleid. 'Er is steeds meer animo. Tot maart zit ik bomvol,' zegt Snel.

De kinderen van groep 7/8 sluiten de les af met de zogenoemde spaghettitest. De kinderen staan op. 'Ontspan je spieren,' zegt Mul. 'Doe maar alsof je een gekookte sliert spaghetti bent, helemaal slap.'
Van de tenen naar het hoofd spannen de leerlingen al hun spieren aan - als de harde, ongekookte sliert. Ze eindigen met een luide brul.
Daarna gaat iedereen gaat weer zitten, tijd voor de rekenles.