Binnenland Bewaar

'Alle Nederlandse woningen kunnen in 2035 CO2-neutraal zijn'

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur bepleit dat Nederland zich vastlegt op een keiharde doelstelling voor 2050, van 80 tot 95 procent minder uitstoot van broeikasgassen dan in peiljaar 1990.
De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur bepleit dat Nederland zich vastlegt op een keiharde doelstelling voor 2050, van 80 tot 95 procent minder uitstoot van broeikasgassen dan in peiljaar 1990. © ANP

Het wordt een opgave en een trendbreuk, maar alle Nederlandse woningen kunnen in 2035 CO2-neutraal zijn. Zelfs het laatste beetje fossiele brandstof dat wordt aangesproken voor verwarming en elektriciteit, wordt ter plekke gecompenseerd door het opwekken van duurzame energie.

De tot nu toe gemaakte afspraken zijn niet voldoende voor het ambitieuze doel dat de raad adviseert

Reactie minister Henk Kamp

Het kabinet overweegt het klimaatdoel voor 2050 wettelijk te verankeren. Dat zei minister Henk Kamp van Economische Zaken vandaag. Het doel van het kabinet is de uitstoot van broeikasgassen in 2050 te hebben teruggebracht met 80 tot 95 procent in vergelijking met 1990. Kamp reageerde op het advies van de Raad voor leefomgeving en infrastructuur (Rli). Daarin wordt ervoor gepleit het CO2-doel wettelijk vast te leggen. De bewindsman zal nog dit jaar met een officiële reactie komen.

Daarvoor is het wel nodig dat haast wordt gemaakt met woningisolatie en energiebesparing, meer haast dan minister Henk Kamp (Economische Zaken) met het bedrijfsleven en de milieubeweging heeft afgesproken in het Energieakkoord uit 2013. Een mogelijkheid daarbij is een hogere energiebelasting op gas, zodat energiebesparende maatregelen eerder lonen. 

Tot die conclusie komt de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (Rli) vandaag in een advies aan het kabinet. Dat had de Rli gevraagd na te denken over maatregelen om in 2050 een volledig duurzame energievoorziening, met een verwaarloosbare CO2-uitstoot te hebben. 

Daarvoor komt de Rli niet met pasklare scenario's. Het lijkt de deskundigen zinloos als Nederland zich nu al vastlegt op de energiebronnen en technieken waarmee per 2050 de CO2-uitstoot is teruggedrongen. Door dat open te laten krijgt de broodnodige innovatie ruim baan. Kernenergie wordt bijvoorbeeld niet uitgesloten. 

Klimaattop
Wel bepleit de raad dat Nederland zich vastlegt op een keiharde doelstelling voor 2050, van 80 tot 95 procent minder uitstoot van broeikasgassen dan in peiljaar 1990. Die doelstelling is afgeleid van de Europese inzet voor de klimaattop later dit jaar in Parijs. Dat doel zou de regering wettelijk moeten vastleggen. 

Tegelijk waarschuwt de Rli voor eigen beleid dat bedrijven tot dure aanpassingen dwingt. Zo'n nationale 'Alleingang' zou er alleen maar toe leiden dat bedrijvigheid zich verplaatst naar het buitenland zonder dat de CO2-uitstoot mondiaal terugloopt. 

Dat is ook het fundamentele onderscheid dat RLI maakt met maatregelen gericht op de gebouwde omgeving, zoals bedrijfspanden en woningen. Daar kan Nederland wél zelf ingrijpen zonder dat de internationale concurrentiepositie in gevaar komt.

Stadsverwarming
Daar komt bij dat de stand der techniek in die richting wijst. Voor verwarming en warm water in woningen is verhitting naar relatief lage temperaturen genoeg. Daarvoor zijn al zuinige methoden voorhanden, zoals stadsverwarming of elektriciteit in combinatie met warmtepompen en gas alleen op piekmomenten. 

Daardoor valt te verwachten dat in deze hoek al ver voor 2050 een forse besparing op de CO2-uitstoot kan worden gehaald. In het Energieakkoord is daarover afgesproken dat alle gebouwen in 2030 gemiddeld ten minste energielabel A hebben. Daar moet een flinke schep bovenop, vindt de Rli. 'De tot nu toe gemaakte afspraken zijn niet voldoende voor het ambitieuze doel dat de raad adviseert.' 

Maar dat is ook goed mogelijk. 'In de periode tot 2035 kan de bestaande bebouwde omgeving CO2-neutraal gemaakt worden. Dit is een grote opgave en een trendbreuk, maar het kan.'