Binnenland Bewaar

Amsterdam breng met batloggers vleermuispopulatie in kaart

Amsterdam breng met batloggers vleermuispopulatie in kaart
© ANP

Amsterdam brengt in kaart waar welke vleermuissoorten voorkomen. Met een batlogger wordt dit lastige karwei een stuk makkelijker.

De gemeente Amsterdam heeft drie batloggers aangeschaft, apparaten die het geluid van vleermuizen opvangen en 24 uur per dag opnemen. Hiermee willen de stadsecologen de belangrijkste plekken in de stad in kaart brengen waar vleermuizen zich ophouden.

'Op dit moment passen we een defensieve onderzoeksmethode toe', zegt Anneke Blokker, stadsecoloog en gespecialiseerd in vleermuizen. 'Als we horen dat een gebouw gesloopt wordt, gaan wij kijken of er mussen, gierzwaluwen of vleermuizen in verblijven. Zo'n onderzoek duurt bij vleermuizen wel een half jaar, want deze dieren blijven niet jaarrond op dezelfde plek. Vleermuizen hebben een winter-, zomer-, balts- en paarverblijf en ze hebben een aparte kraamkamer. Bovendien vindt het onderzoek op idiote tijdstippen plaats: in het protocol staat dat je om drie uur 's ochtends moet kijken of je vleermuizen ziet. Een ander probleem is dat we vaak alleen vanaf de straatkant kunnen kijken, in de gesloten bouwblokken kunnen we niet altijd komen.'

Vestigingsklimaat
Met de batloggers willen de ecologen te weten komen waar belangrijke kolonies zitten. Blokker: 'Idealiter weten we bij aankondiging van sloop al welke soorten er in het gebouw zitten en om welk type verblijfplaats het gaat. Als er dan een winterverblijf blijkt te zijn, kan in de zomer worden gesloopt. Nu moeten mensen vaak erg lang op ons onderzoek wachten. De nieuwe manier van werken zal het vestigingsklimaat voor bedrijven in Amsterdam verbeteren en de vleermuizen beter beschermen.'

De stadsecologen tekenen alle gegevens van eerdere vleermuisonderzoeken in op een digitale kaart. 'We weten al dat er een stuk of acht kraamkolonies en zeker tien winterverblijven in de stad zijn. In het gebouw dat de Wolkenkrabber wordt genoemd, op het Victorieplein in Zuid, zit bijvoorbeeld een winterverblijf van de gewone dwergvleermuis. In Zuidoost zijn winterverblijven in de Leerdamhof, de Leusdenhof en de Leksmondhof. Zodra we een digitale kaart hebben, kunnen we makkelijk zien waar blinde vlekken zijn, gebieden waar we weinig informatie over hebben. Over Nieuw-West weten we al vrij veel omdat we daar geregeld onderzoek hebben gedaan voor bouwvergunningen, maar van het centrum weten we weinig. Daar vindt nauwelijks ruimtelijke ordening plaats.'

Stagiairs
Eén van de drie batloggers wordt specifiek ingezet op deze 'blinde vlekken', de tweede laten de stadsecologen circuleren onder bewoners met binnentuinen zodat meer bekend wordt over kolonies in afgesloten bouwblokken. Met de derde willen de ecologen stagiairs door de stad laten fietsen. 'De batlogger neemt alles op en zo kunnen we binnen één nacht heel veel informatie verzamelen. We willen graag weten hoe de stad gebruikt wordt door vleermuizen. Zijn hun kolonies honkvast of verplaatsen ze zich?'

De gemeente Utrecht heeft vorig jaar op kleine schaal een onderzoek met batloggers in binnentuinen uitgevoerd. Toen werd een nieuwe soort voor de stad ontdekt: de kleine dwergvleermuis. 'Die zit gegarandeerd ook in Amsterdam, maar is hier nog nooit waargenomen. Deze vleermuis heeft namelijk een hoge frequentie, 55 kiloherz, en daar stem je niet snel je batdetector op af. De batlogger neemt alle toonhoogtes op, dus die zal hem wel waarnemen.'