Binnenland Bewaar

'Hervormingsplannen UvA zijn bezuinigingsplannen en leiden tot slechter onderwijs'

'Hervormingsplannen UvA zijn bezuinigingsplannen en leiden tot slechter onderwijs'
© ANP

De door bezuinigingen ingegeven plannen om de faculteit der geestes­weten­schappen van de UvA te hervormen lijden tot verschraling van het onderwijs, stellen studenten Vincent Bijman en Gunnar de Haan.

De waan van de dag regeert, de lange termijn is uit het oog verloren

Deze week stond in het teken van bezuiniging op en herstructurering van het Nederlandse academische onderwijs. Niet alleen stemde de Tweede Kamer dinsdag voor het leenstelsel, een dag eerder werden studenten en medewerkers van de faculteit der geesteswetenschappen van de UvA wakker geschud door een brief van de decaan over de financiële situatie op de faculteit.

Terwijl studenten is beloofd dat het leenstelsel zou leiden tot een kwaliteitsimpuls voor het onderwijs, zien we het tegengestelde gebeuren op deze faculteit. De UvA hanteert namelijk rendementsmodellen waardoor op de faculteit der geesteswetenschappen meer wordt bezuinigd dan op andere faculteiten. Het gevolg is een drastische reorganisatie van onderwijs en onderzoek met grote gevolgen voor zowel studenten als medewerkers.

Hiervoor liggen twee voorstellen op tafel. Het ene richt zich op het clusteren van de verschillende opleidingen in zogenoemde bachelor schools. Het andere, radicalere voorstel is alle opleidingen samen te voegen in een liberal arts-programma.

Verbreding
In hoofdlijnen komen deze plannen sterk overeen. In de propedeuse komt de nadruk te liggen op verbreding, waarna men vervolgens voor het tweede en derde jaar een richting mag kiezen. Ook de masteropleidingen worden drastisch hervormd. Een groot deel van de studieprogramma's wordt met elkaar samengevoegd en er komt meer aandacht voor op de arbeidsmarkt georiënteerd onderwijs. Een dergelijk breed bachelorprogramma is geïnspireerd op het Angelsaksisch model.

Dit nieuwe liberal arts-programma zou beter voldoen aan de vraag naar internationaal georiënteerde academici, met breder en Engelstalig onderwijs. Het is nog maar de vraag of het wenselijk is een groot aantal vakken in het Engels aan te bieden. Een groot deel van de academici die in Nederland worden opgeleid zal hier werkzaam blijven. Een uitstekende beheersing van hun moedertaal bepaalt of zij kunnen meedraaien op het hoogste academische niveau.

Onhaalbare eis
Alleen als aan deze voorwaarde voldaan is, kan men zich succesvol verdiepen in een vreemde taal. Daarnaast is het nog maar de vraag of alle docenten en hoogleraren verbonden aan universiteiten zich op hoog niveau even genuanceerd in het Engels kunnen uitdrukken als in het Nederlands.

Men vraagt van docenten dat zij Engels leren spreken op het niveau van een native speaker, een onhaalbare eis. De afgelopen jaren zijn verschillende hervormingen op de faculteit der geesteswetenschappen doorgevoerd. Voorbeelden hiervan zijn de invoering van een bindend studieadvies, een nieuwe indeling van het studiejaar en een nieuw organisatiemodel.

Hevig protest
Keer op keer stuitte het doorvoeren van deze maatregelen op hevig protest vanuit de faculteit. Niet alleen om inhoudelijke redenen, maar vooral vanwege het tempo waarop dit moest gebeuren. De waan van de dag regeert en de lange termijn is men uit het oog verloren. Niet flexibiliteit en dynamiek moeten de boventoon voeren, maar kwaliteit en duurzaamheid.

Om de kwaliteit van onderwijs en onderzoek aan Nederlandse universiteiten te verbeteren, moeten we ons bezinnen op de manier en de snelheid waarop wij het academische onderwijs hervormen. Met de keuze voor verschillende bachelor schools of een liberal arts college sluiten wij ons aan bij een Angelsaksisch model, terwijl wij ons ook kunnen laten inspireren door onze oosterburen of het onderwijs in de Scandinavische landen.

Kruispunt
Met de afschaffing van het collegegeld is in Duitsland de toegankelijkheid tot het onderwijs gewaarborgd. En men peinst er daar niet over kleine 'niet rendabele' opleidingen af te schaffen, dat is namelijk cultuurvernietiging.

Het Nederlandse academische onderwijs bevindt zich op een kruispunt. Een keuze voor bredere opleidingen leidt niet tot betere academici en verwoede pogingen om Engels­talig onderwijs in te voeren leiden niet tot betere colleges. Deze bezuinigingen en hervormingen worden nu in hoog tempo doorgevoerd, terwijl het Nederlandse academische onderwijs alleen gebaat is bij weloverwogen beslissingen, waarbij soliditeit en robuustheid de uitgangspunten zouden moeten zijn.

Vincent Bijman is student onderzoeksmaster geschiedenis. Gunnar de Haan is student onderzoeksmaster geschiedenis en voorzitter van de studentenraad van de faculteit der geesteswetenschappen. 

Wil je reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.