Binnenland Bewaar

Amsterdam moet dienen als spons tijdens extreme regenval

Wateroverlast in de Rivierenbuurt in Amsterdam op 28 juli
Wateroverlast in de Rivierenbuurt in Amsterdam op 28 juli © Ruben Steeman

De stad is op 28 juli nog goed weggekomen toen een wolkbreuk complete straten onder water zette. Door de dichte bebouwing is vooral het centrum kwetsbaar voor de steeds vaker voorkomende stortbuien, zo blijkt uit een stresstest.

Geen half miljard investeren in monofunctionele ondergrondse bakken, maar tegen lage kosten de hele stad als spons gebruiken

In Amsterdam viel die ochtend zo'n negentig millimeter, waarvan een groot deel binnen enkele uren. Net buiten de stad, in Westzaan, viel 150 millimeter en Alphen aan den Rijn kreeg 180 millimeter te verstouwen.
'Er had dus ook twee keer zoveel kunnen vallen,' zegt Daniel Goedbloed van Amsterdam Rainproof, het programma waarmee rioolbeheerder Waternet samen met ambtenaren, bedrijven en Amsterdammers de stad regenbestendiger wil maken. 'We moeten ons realiseren dat het veel erger had gekund.'

Door het veranderende klimaat komen extreme regenbuien vaker voor. Vooral in oudere, dichtbebouwde delen van de stad levert dat problemen op. Een eerste stresstest heeft nu uitgewezen dat in het centrum de grootste kans bestaat op schade in bijvoorbeeld winkels, souterrains en huizen.

Schade
'28 juli toont wel aan dat het rioolstelsel niet is berekend op dit soort extreme buien.' Rainproof was al daarvoor in gang gezet. Extreme neerslag in Kopenhagen had Waternet al gealarmeerd. Een enorme hoosbui stortte in 2011 in twee uur zo'n 150 millimeter uit over de Deense hoofdstad, met als gevolg enorme overlast en zo'n miljard euro schade.

Het gaat Rainproof er vooral om schade te voorkomen. Overlast is deels onvermijdelijk. 'Het riool kan flink wat aan, zo'n 20 millimeter per uur,' zegt Goedbloed. 'Maar er zal altijd een bui zijn waar we ons niet op kunnen voorbereiden.'

Rainproof zet daarom in op vele kleine aanpassingen aan de stad, zodat het water wordt opgevangen waar het geen kwaad kan, zoals op daktuinen of stukken groen zonder tegels die het water als een spons even vasthouden, tot het riool doorstroomt. 'Zodat het water een plek vindt zonder dat de tram uitvalt, de weg dicht moet of winkels onderlopen.'

Spons
De deelnemers aan Rainproof - van onderzoekers tot hoveniers en van de gemeente tot bewonersgroepen- ondertekenen vanmiddag een overeenkomst waarin ze zich uitspreken voor 'pragmatische oplossingen die de stad tegelijkertijd mooier maken.' 'Bijvoorbeeld als de straat toch openligt voor andere werkzaamheden.'

De bouw van dure waterbekkens zoals in Kopenhagen wordt zo vermeden. Of zoals de afspraak in de intentieverklaring: 'Geen half miljard investeren in monofunctionele ondergrondse bakken, maar tegen lage kosten de hele stad als spons gebruiken.'