Amsterdam Bewaar

Tika groeide langzaam van zorgverlener tot 'seksueel hulpverlener'

Seksueel dienstverlener Tika
Seksueel dienstverlener Tika © Sofie van de Calseijde

Tika is seksueel hulpverlener voor gehandicapten, autisten, schizofrenen en zedendelinquenten. Over haar werk wordt een fotoboek gemaakt. 'Ik maak mensen superblij.'

Hij deed alsof hij me ging wurgen door zijn handen op mijn keel te leggen

De foto's over het werk van Tika verbloemen weinig: een foto van haar op een bed met draaglift, naakt boven op een man met een hersenaandoening en eentje in een rolstoel. Ze werkt mee aan een fotoboek over haar werk. Als Tika over haar vak spreekt, heeft ze het liever over 'seksueel hulpverlener' dan over 'prostituee'.

Tika, die uit de zorg komt, is langzaam naar haar nieuwe baan toegegroeid. Na haar hbo-opleiding maatschappelijk werk kwam ze vooral bij verstandelijk beperkte autisten en trad ze tevens op als clown. 'Ik vind het fijn mensen te verzorgen. Ik hielp met allerlei zaken, ook met de lichamelijke verzorging, zoals aan- en uitkleden en douchen.'

Toen de zorguren steeds minder werden, is ze ermee gestopt. 'Het frustreerde me. Er was slechts een beperkte tijd waarin ik mensen kon helpen. Dat ging gewoon niet.'

Seksuele problemen
Dat was niet de enige reden waarom ze haar baan opzegde. Twintig jaar geleden kwam ze op de werkvloer in aanraking met heel andere problemen van cliënten: problemen rondom de seksualiteit of liever gezegd, het ontbreken daarvan. 'Ik zette een cliënt die ik al heel lang ken en die pas op latere leeftijd verlamd was geraakt, een keer onder de douche. Dan kom je heel dicht bij iemand hoor. Ze vertelde stukje bij beetje dat ze er moeite mee had dat er geen intimiteit meer was in haar leven. Dat ze nooit meer werd aangeraakt en gestreeld. Ze informeerde voorzichtig hoe ik daarover dacht.'

Het was voor Tika een bespreekbaar onderwerp. Ze begreep het probleem. 'Ik heb haar toen geholpen,' zegt Tika. 'Ik heb dat later verteld aan een collega. Mijn werkgever die ervan hoorde, had me kunnen ontslaan, maar deed dat niet. Het is overigens een vraag die veel hulpverleners krijgen, hoor. We komen bij normale mensen met normale behoeftes.'

Enige tijd later zag ze een documentaire over het onderwerp seksualiteit en gehandicapten. Die zette haar aan het denken. 'Ik wilde wat voor deze groep doen, maar vanuit mijn positie mocht dat niet.'

Seksueel dienstverlener
Ze besloot 'een zijstap' te maken en wilde het werk van seksueel hulpverlener 'erbij doen'. Bij de Stichting Alternatieve Relatiebemiddeling (SAR), waar ze naar de mogelijkheid informeerde, bleek een grote wachtlijst te zijn van gehandicapten, voornamelijk mannen, die behoefte hadden aan een seksuele dienstverlener. 'Ik besloot er mijn werk van te maken. Ik maak mensen superblij, net als met dat clownen. Een opleiding had ik er niet voor nodig.'

De Nederlandse Tika - 'veertigplusser' - spreekt heel open over haar werk. Ze doet het nu tien jaar en heeft alle vormen van handicaps meegemaakt: mannen en vrouwen met psychiatrische problemen, hersenletsel, dwarslaesies, verstandelijke beperking, autisme, spasmes en verstandelijk beperkte zedendelinquenten. Ze hoeft niet per se vooraf te weten wat voor handicap iemand heeft.

In bikini liggen
De dienstverlening varieert. Bij de één ligt ze een uur 'slechts' in bed, bij de ander gaat het om 'platte seks'. 'Van een psychiatrische klant met een verstandelijke beperking en epilepsie hoef ik alleen in een bikini te liggen.
Hij wil niet dat ik helemaal bloot ga, want dan krijgt hij een epileptische aanval. Dat gebeurde een keer toen hij naar een gewone prostituee ging. Tussen ons gaat het goed. Maar het is wel ingewikkeld hoor, het moet heel rustig gaan.'

Dat het werk soms best eng is, ontkent Tika niet. 'Soms ben ik bang geweest of gekwetst geraakt. Ik had eens een schizofrene man die me na afloop enorm beledigde. Ik werd uitgescholden voor prostituee. Hij zei: 'Je laat je betalen, maar je hebt er zelf ook van genoten.' Of de man die het fijn vond haar bang te maken. 'En dat lukte hem ook. Ik wil daar niet meer aan denken of over praten. Hij staat op mijn zwarte lijst.'

Ook maakte ze mee dat mensen haar bijten, hardhandig of zelfs agressief zijn. Een blinde man met dwangneuroses intimideerde haar zo erg dat ze hem ook op haar zwarte lijst heeft gezet. 'Hij deed alsof hij me ging wurgen door zijn handen op mijn keel te leggen.'

Hardhandig en hitsig
Een aparte groep zijn verstandelijk beperkte zedendelinquenten. 'Ik was in het begin huiverig, maar wilde ook iets voor hen doen.' Bij deze groep - ze komt niet in gevangenissen - stelt ze direct grenzen. De klanten mogen haar niet zomaar aanraken. 'Hun drift is heel groot. Ze zijn hardhandig en hitsig. Dan zeg ik meteen: 'We gaan eerst even zitten.' Het kost veel energie. Ik praat heel zacht tegen ze. Nooit schreeuwen, dat werkt niet.'

De klanten betalen tussen de 50 en 95 euro. Soms komt het geld uit een pgb-potje (persoonsgebonden budget) en wordt het rechtstreeks naar haar rekening overgemaakt. Anderen sparen voor haar bezoek.

Sommige instellingen zijn er open over, bij andere moet het contact in het geheim gebeuren. Ik vertel nooit aan de poort waarvoor ik kom. Maar soms schreeuwen ze het van de daken als ik kom aanlopen. 'Daar heb je Tika. Die komt voor Klaas, roepen ze al van verre.'