Amsterdam Bewaar

Bureaucratie torpedeert Vrije School in Noord

Bureaucratie torpedeert Vrije School in Noord
© ANP

Noord loopt wellicht dit jaar zijn vrije basisschool mis. De deuren stonden praktisch al open toen andere scholen wezen op een procedurefout van de gemeente.

Inmiddels hadden 115 kinderen zich gemeld om in augustus te starten

De ouders van de Vrije School Noord snappen er niets van. 'Vanaf september 2013 hebben wij aangegeven dat we een nieuwe basisschool wilden beginnen. Die zou een zogenoemde Vrije School worden: meer aandacht voor creatieve vakken en sociale en emotionele punten,' vertelt Nicoline Vink. Om de oprichtingsprocedure te kunnen verkorten, zou de school van start gaan als dependance van de Geert Groote School. 'Het was alleen nog wachten op een toezegging van de gemeente.'

Die toezegging kwam eind maart in de vorm van de toewijzing van een gebouw aan de Klimopweg. Het was ook rond die tijd dat het bericht via via de drie grote schoolbesturen in Noord bereikte: Asko, Amos en de Stichting Openbaar Onderwijs Noord. Die vroegen zich af hoe het kon dat er zomaar een school begonnen werd. 'Daar zijn nou eenmaal regels voor, dus wij hebben aan de gemeente gevraagd of de school ook te vinden was op het plan van scholen,' zegt Diane Middelkoop van Asko, die namens de drie besturen het woord voert. Dat bleek niet zo. 'En dan is het snel afgelopen. Iedereen heeft zich aan dezelfde regels te houden.'

Juridische onderbouwing
Het gebouw was toen al toegezegd, maar tot de verbazing van de ouders - die geen weet hadden van de vragen van de schoolbesturen - werd die toezegging amper drie weken later ongedaan gemaakt. 'We konden het niet geloven. Inmiddels hadden 115 kinderen zich aangemeld om in augustus bij ons te starten.'
De gemeente zegde een juridische onderbouwing van haar besluit toe, maar die is nog steeds niet ontvangen. Tussentijds een school opnemen in het jaarplan zou niet mogelijk zijn.

Een woordvoerder van wethouder Freek Ossel geeft toe dat er een fout is gemaakt. 'We willen ouderinitiatieven heel graag steunen, maar dat is in dit proces niet goed gegaan,' zegt hij. 'De bal ligt nu bij de schoolbesturen. Als zij geen bezwaar hadden gemaakt, was die school nu gewoon doorgegaan - al was het dan niet helemaal volgens de gebruikelijke procedure gegaan.'

Herbert de Bruijne van het Breed Bestuurlijk Overleg Amsterdam (BBO), de vereniging van schoolbesturen, denkt dat dit niet een juiste handelwijze is. 'De overheid is verantwoordelijk voor het plan van scholen. Je kunt niet tussentijds de regels veranderen, dan raak je als gemeente de regie kwijt. Een bezwaar zou niet nodig moeten zijn om regels te handhaven.'

Maatschappelijk debat
Volgens Menno van de Koppel van de Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO) is het snelle besluit van de gemeente typerend voor een maatschappelijk debat van de laatste jaren. 'Door het tekort aan plekken die er de afgelopen jaar in zowel basis- als voortgezet onderwijs zijn geweest, is er meer ruimte gekomen voor eigen initiatief. Dat is ook precies waar het mis is gegaan: de Vrije School heeft belangrijke zaken te snel willen regelen en de gemeente zag hierin een mogelijkheid om snel plaatsen te creëren.'

Maar de strijd is nog niet gestreden. 'Het mag in elk geval niet zo zijn dat de Vrije School nu gedupeerd wordt door een fout van de gemeente,' zegt gemeenteraadslid Zoe Kwint van D66. 'Al zou het maar een tijdelijke oplossing zijn, er moet gekeken worden naar een plek waar de Vrije School van start kan gaan.'

De OCO ziet een oplossing in de huisvestingsprocedure van scholen. 'Er geldt een uitzondering voor spoedaanvragen. Deze is normaliter alleen voor afgebrande of leeggeroofde scholen, maar gezien deze unieke situatie en de toezeggingen die er al gedaan zijn, lijkt mij dat er genoeg politieke ruimte is om in deze situatie een uitzondering te maken.'

Bemiddelende rol
De gemeente geeft echter aan alleen een bemiddelende rol voor zichzelf te zien. 'We kunnen de schoolbesturen en de Vrije School bij elkaar brengen, zodat zij met elkaar in overleg kunnen gaan.' De bestaande scholen zien daar weinig in. 'Wij staan voor goed openbaar onderwijs, dan is het niet logisch om je lokalen aan een ander schoolbestuur te verhuren,' zegt Joost Korver van de Stichting Openbaar Onderwijs Noord.

De Vrije School heeft een advocaat in de arm genomen. 'We hebben een officiële toezegging van de gemeente, dus we staan in ons recht.'