Amsterdam Bewaar

'Ik erger me ook, maar we kunnen geen hek om de stad plaatsen'

'Ik erger me ook, maar we kunnen geen hek om de stad plaatsen'
© Amaury Miller

Ja, het is druk in de binnenstad. En het zal de komende jaren steeds drukker worden, stelt Boudewijn Oranje (D66), voorzitter van de bestuurscommissie Centrum. Daarop moeten we ons voorbereiden met nieuwe initiatieven die we toetsen aan een centraal criterium: kwaliteit in een bruisende stad.

Hipsters werken, ondernemen en vieren feest. Bewoners werken steeds vaker in hun eigen woning, in een park of op een terras.

Het gaat goed met Amsterdam. Nog nooit hebben de panden er in de binnenstad zo goed bij gestaan en met de economie gaat het ondanks de crisis goed, vooral door de toename van het toerisme. De binnenstad wordt ook veiliger en gevraagd naar hoe fijn leven het hier is, geven de bewoners een hoog cijfer, gemiddeld een 8,1. 

Inderdaad, het is vooral sinds 2006 veel drukker geworden in de binnenstad: commerciële en culturele evenementen, congressen, toeristen en dagjesmensen, winkelend publiek, horecabezoekers en verkeer. Vooral de fiets lijkt last te krijgen van zijn eigen succes en het aantal vervuilende scooters neemt toe. Ook zijn er simpelweg meer inwoners en werkenden.

De binnenstad wordt door de meeste bewoners vooral zo omschreven: drukte, gezelligheid en grachten. De drukte leidt volgens slechts een minderheid van de mensen tot overlast.

Bewoners
Het debat wordt echter vooral gedomineerd door bewoners die zich ergeren aan drukte. Drukte wordt snel in verband gebracht met toename van toerisme. Als oplossingen worden genoemd: geen nieuwe hotels en horeca meer, verplaatsing van evenementen en een veel scherper toezicht op naleving van de regels.

Ik voel die ergernis over de drukte soms ook, maar de waarheid gebiedt te zeggen dat het steeds drukker zal worden in de binnenstad. De groei van het wereldwijde toerisme is explosief, maar het meest is de laatste jaren in Amsterdam het binnenlandse toerisme toegenomen. Ook dat zal voortgaan.

Meer en meer verplaatsen mensen zich in de stad. Reisdoelen lopen steeds meer door elkaar heen: toeristen zijn vaak ook zakelijke bezoekers, maar liefst veertig procent van de hotelovernachtingen heeft met zakelijk bezoek te maken. Studenten studeren, werken en gaan hier ook uit. Hipsters werken, ondernemen en vieren feest. Bewoners werken steeds vaker in hun eigen woning, in een park of op een terras.

Hek
Wij kunnen geen hek om de binnenstad plaatsen. We hebben dynamiek nodig om tot de beste en ook leefbaarste steden van de wereld te blijven behoren. Amsterdam is een geweldige stad doordat wij een open stad zijn, met veel ruimte voor innovatie, creativiteit en handelsgeest. Dat zijn precies de waarden die zijn ontstaan uit de stedenbouwkundige structuur van de binnenstad, ons werelderfgoed en de cultuur van de bewoners. Daarnaast heeft de binnenstad een economische verantwoordelijkheid tegenover de rest van de stad en zelfs het land.

De meest genoemde simpele maatregelen werken niet. De optocht van Sinterklaas verplaatsen naar Nieuw-West, nieuwe hotels alleen in de Haarlemmermeer, toeristen naar het Timorplein; het zal de toenemende drukte niet tegengaan.

D66 vindt dat we goed moeten analyseren wat we de komende tien à vijftien jaar kunnen verwachten. We weten dat de vergrijzing om de hoek staat: in 2030 is van elke dertien inwoners er één ouder dan 75 jaar. We verwachten dat de huizenprijzen weer zullen stijgen.

Maar we weten niet hoe de toeristenmarkt zich zal ontwikkelen. Moeten we rekening houden met een toename van de Chinese of de binnenlandse markt? En welk belang zal de toeristenbranche op termijn gaan spelen in onze economie? Hoe zal het met de mobiliteit gaan na de opening van de Noord/Zuidlijn?

Divers
Ik ga uit van een duurzame binnenstad, waar rijk en arm door elkaar wonen, waar de economie authentiek is, met veel verschillende bedrijfstakken, en waar bezoekers zich welkom voelen.

Daarvoor kunnen we scenario's maken waarin we knelpunten benoemen en oplossingen vinden; niet vanuit angst voor nieuwe ontwikkelingen, maar vanuit het besef dat de stad zich nog meer kan onderscheiden. Ik geloof in de veerkracht van de Amsterdammer: wij gaan geen uitdaging uit de weg maar weten hem creatief om te buigen tot een kans. 

Daarbij vind ik wel dat we ons moeten richten op de individuele bezoeker en groepsbezoek moeten ontmoedigen. Wel de bezoeker die naar het Rijksmuseum gaat, niet de groep die op een bierfiets door de stad rijdt; wel het bedrijf dat iets toevoegt aan de kernwaarden van de stad, niet nog meer toeristenwinkels.

Balans
Kortom, nieuwe initiatieven moeten we toetsen aan één centraal begrip: kwaliteit in een bruisende binnenstad, waar balans het centrale thema is. En het zou mooi zijn als de subjectieve beleving van bewoners en de objectieve werkelijkheid elkaar zo veel mogelijk benaderen. 

Het nieuwe stadsdeel Centrum zal deze discussie moeten organiseren met bewoners, ondernemers en bezoekers. Hoe breder het debat wordt gevoerd, des te beter onze beslissingen zullen zijn.