Binnenland Bewaar

Is het erg dat Koeweit zich bemoeit met de islam in Nederland?

Een moslima leest in de Koran. Foto ter illustratie.
Een moslima leest in de Koran. Foto ter illustratie. © anp

Volgens overeenkomsten van het Koeweitse ministerie van Islamitische Zaken met Amsterdamse moskee- bestuurders moeten zij Koeweit op de hoogte houden van hun activiteiten, Koeweitse belangen behartigen en de 'gematigde islam' promoten. De vraag is of je dat erg moet vinden.

 
Minister van Integratie Lodewijk Asscher moet geen verstoppertje spelen.

Dat Koeweit in Nederland moskeeën financiert, is geen geheim. Betrokkenen hebben altijd gezegd dat daar geen verplichtingen tegenover staan. Dit staat op gespannen voet met genoemde overeenkomsten. Het adagium 'wie betaalt, bepaalt' lijkt van toepassing.

Religiepromotie
In de Tweede Kamer en de Amsterdamse gemeenteraad roept dat verzet op. Na eerdere berichtgeving, dit voorjaar, kwamen er kritische geluiden van uiteraard de PVV, maar ook de ChristenUnie en de PvdA plaatsten vraagtekens bij de vermoede bemoeienis van Koeweit. Nu er nadere documentatie opduikt, liggen er opnieuw Kamervragen van de PVV en kondigt VVD-duo-raadslid Stefan de Bruijn aan, burgemeester Eberhard van der Laan aan de tand te voelen: 'Er moet een einde komen aan de religiepromotie door gezanten van Koeweit.'

Een ander deel van de politiek haalt de schouders op. Wie kan er nu verbaasd zijn over een Golfstaat die de islam verspreidt? Buitenlandse bemoeienis is ook niet zonder precedent. Het Turkse ministerie van Godsdienstzaken, Diyanet, beheert ongeveer de helft van de Turkse moskeeën in Nederland. Turkije betaalt en controleert de imams.

Blauwe Moskee
Maar er zijn wezenlijke verschillen tussen de rollen van Koeweit - een islamitische staat - en Turkije - een seculiere staat. De Turkse gemeenschap in Nederland telt honderdduizenden mensen, terwijl het aantal Koeweiti verwaarloosbaar is. En in het geval van Koeweit is officieel geen sprake van religieuze bemoeienis. De ambassade in Den Haag houdt vol dat het emiraat niets te maken heeft met de gang van zaken in de Blauwe Moskee in Slotervaart, hoewel de moskeebestuurders overeenkomsten hebben met het ministerie van Islamitische Zaken.

'Geen signalen'
In reactie op eerdere berichten dat een topambtenaar van het ministerie van Islamitische Zaken, Mutlaq al-Qarawi, de Blauwe Moskee bestuurt, stelde Van der Laan 'geen signalen' te hebben van inhoudelijke sturing vanuit Koeweit. De vraag is of hij dat volhoudt, nu Al-Qarawi zelf zegt dat hij de lakens uitdeelt in het Dutch Kuwaiti Social and Cultural Center, de officiële naam van de Blauwe Moskee: 'Ik heb de leiding. Ik kom elke twee à drie maanden naar Amsterdam om te vergaderen, we kijken dan wat het centrum nodig heeft en of het ministerie van Koeweit hieraan kan bijdragen.'

Is dat wenselijk? Er zou in elk geval geen verstoppertje moeten worden gespeeld, zoals minister van Integratie Lodewijk Asscher eerder deed. Op internet circuleren tal van artikelen en filmpjes waarin Al-Qarawi namens het Koeweitse ministerie optreedt. Op 4 juni bijvoorbeeld figureerde hij in het Engelstalige staatsjournaal. In het Crowne Plaza Hotel in Koeweit-Stad zette hij als plaatsvervanger van de minister van Islamitische Zaken 261 jongens en meisjes in het zonnetje, omdat ze de koran uit hun hoofd kenden.

Toch antwoordde Asscher vorige maand op Kamervragen dat bij de rijksoverheid niet bekend is of Al-Qarawi voor het ministerie van Islamitische Zaken werkt. Je zou bijna gaan denken dat Nederland een oogje dichtknijpt om een belangrijke handelspartner (Koeweit is één van de grootste olieleveranciers) niet in verlegenheid te brengen.