Binnenland Bewaar

Aantal stadsdelen wordt gehalveerd

In de toekomst hoopt het stadsbestuur vanuit de Stopera slagvaardiger te opereren. Foto ANP/Koen Suyk
In de toekomst hoopt het stadsbestuur vanuit de Stopera slagvaardiger te opereren. Foto ANP/Koen Suyk © UNKNOWN

Vandaag valt een historisch besluit: het aantal stadsdelen in Amsterdam wordt gehalveerd tot zeven. En dan? De gemeenteraad stemt vanavond naar verwachting vrijwel unaniem in met de halvering van het aantal stadsdelen. De SP, die het liefst alle veertien stadsdelen zou zien verdwijnen, laat de deur naar een tegenstem op een kiertje staan.

D66 heeft een voorkeur voor tien. Maar vermoedelijk gaan ook deze partijen akkoord met het voorstel van het stadsbestuur en zijn er slechts twee tegenstemmen, van dissidente PvdA'ers die het bestaande stelsel willen behouden.

Daarmee komt een einde aan een discussie die al zo oud is als het stadsdelenbestel zelf. Dat werd ingevoerd geïntroduceerd in 1981, toen Osdorp en Noord bij wijze van experiment een eigen deelraad en bestuur kregen. In de loop der jaren werd het systeem over de hele stad uitgerold, tot en met het centrum. Het idee was dat bestuurders en volksvertegenwoordigers veel beter weten wat er leeft onder de bevolking als de stad is opgedeeld in kleinere gemeenschappen.

De klachten over de nadelen van het stelsel namen de laatste tijd toe. Het echec met de inburgeringscursussen, het haperende leerlingenvervoer, de moeizame aanbestedingsprocedures voor welzijn en zorg - het is maar een greep uit de problemen die critici mede wijten aan het bestaan van de stadsdelen. Ondernemers klagen over enorme bureaucratie.

Bij grensoverschrijdende evenementen moet een rondgang langs stadsdeelkantoren worden gemaakt voor vergunningen en dergelijke. Schoolbesturen worden horendol van de verschillen in beleid. Ook zijn sommige stadsdelen niet toegerust op taken als handhaving van de leerplicht. Daar bovenop komt het vergadercircus van bestuurders uit de stadsdelen en de Stopera, die continu moeten proberen op één lijn te komen. Daarnaast is de vraag of het nuttig is, veertien deelraden parlementje laten spelen over losse stoeptegels.

De VVD riep al langer om drastische herziening van het bestel. Het linkse college - meer in het bijzonder burgemeester Job Cohen en de leiders van de PvdA (Lodewijk Asscher) en GroenLinks (Maarten van Poelgeest) - mag het op zijn conto bijschrijven dat het de geesten hiervoor heeft rijp gemaakt. Want ondanks de bezwaren was er een invloedrijke bestuurlijke kaste binnen de partijen die hardnekkig vasthield aan veertien stadsdelen. Vooral in de PvdA zijn stadsdeelbestuurders en deelraadsleden tegenstander van de veranderingen. Maar zij hebben de strijd verloren.

In de toekomst hoopt het stadsbestuur vanuit de Stopera slagvaardiger te opereren. Toch is er nog onduidelijkheid over de bevoegdheden van de zeven stadsdelen die resteren. Het college is er ambivalent over. Het vindt dat grotere stadsdelen meer armslag moeten hebben voor het voeren van een eigen koers, anderzijds benadrukt het dat het stadhuis de lijnen uitzet.

D66, kampioen van de directe democratie, is niet overtuigd van het welslagen van de operatie. Fractievoorzitter Ivar Manuel raadpleegde onlangs de godfather van zijn partij, Hans van Mierlo. Manuel: ''Hij zei dat het erop lijkt dat de Stopera genoeg heeft van het aansturen van een klasje met veertien jonge kinderen. De vraag is of ze het beter wordt als ze er een klas met zeven pubers voor terugkrijgen.''

Discussie is er ook nog over de grenzen van de nieuwe stadsdelen. De halvering krijgt vooral zijn beslag in het westen van de stad. Het college wil de ringweg A10 als scheidslijn hanteren tussen Oud- en Nieuw-West. De gemeenteraad is tegen, omdat dit de kloof zou verdiepen tussen bewoners van de stad binnen en buiten de ring, die er toch al is in sociaal-economisch opzicht.

Op tafel ligt een voorstel van de PvdA om het treinspoor door West als grens te nemen, waardoor de Kolenkitbuurt, een deel van Overtoomse Veld en het August Allebéplein bij Oud-West zouden komen. Een andere optie is het hanteren van de bestaande stadsdeelgrenzen bij de samenvoegingsoperatie. (BAS SOETENHORST)