Amsterdam Bewaar

Oproer in Bijlmer na politieactie

Een boze menigte verzamelt zich bij de flat Kikkenstein in Amsterdam-Zuidoost. Foto GPD/Elmer van der Marel
Een boze menigte verzamelt zich bij de flat Kikkenstein in Amsterdam-Zuidoost. Foto GPD/Elmer van der Marel © UNKNOWN

AMSTERDAM - Politieactie, zwarte dode. In Zuidoost is die informatie ruim voldoende om een woedende menigte op de been te brengen. Een menigte die in de gebeurtenissen van gisteren bij Kikkenstein andermaal een sluimerende frustratie bevestigd ziet, het idee namelijk dat een zwart mensenleven niet telt.

Vier mannen, verdacht van drugshandel, probeerden aan arrestatie te ontkomen door de flat aan de achterzijde te verlaten, wellicht in de veronderstelling dat ze een lager gelegen etage konden bereiken. Eén man viel vanaf de negende etage en overleefde de val niet. Twee anderen raakten zwaargewond.

Bij invallen op drie adressen werden twaalf arrestaties verricht. Eén aangehouden man werd onwel en braakte bolletjes cocaïne. Het is niet voor het eerst dat in Zuidoost een opgejaagde verdachte het leven laat; in oktober 2007 kwam een vluchtende Ghanese illegaal op deze wijze om het leven, met heftige straattaferelen tot gevolg.

Het bij Kikkenstein toegestroomde publiek weet zeker dat de politie daar niets van geleerd heeft, dat het haar in wezen niets kan schelen - dat laatste zit vrij diep en komt ongeremd tot uiting.

De politie heeft een blik agenten en buurtregisseurs opengetrokken, die zich geduldig onderwerpen aan langdurige scheldpartijen. Dit is niet het moment, in deze situatie, in Zuidoost, om op strepen te gaan staan.

Zo wordt de volkswoede, die kort na het middaguur nog hevig oplaaide, in de loop van de middag iets getemperd. De agenten, die een bewonderenswaardig incasseringsvermogen aan de dag leggen, zijn de voorpost van een 'puur racistisch Nederland' en hun grootvaders hebben de apartheid uitgevonden.

Rond vier uur deelt de politie persberichten uit aan het publiek, ook in het Engels, waarin melding wordt gemaakt van een dode en heel veel drugs. (Hoeveel wilde justitie vanochtend niet zeggen.) Zo wordt een beetje grond ontnomen aan woeste geruchten over 'wel drie' doden.

Dat van die drugs maakt voor de volkswoede geen enkel verschil, het gaat om een dode brother en de politie heeft het gedaan. ''De vernederingen zijn te groot,'' zegt Chris Nwangwu, leider van de Ibo-Nigerianen in Zuidoost. ''We weten niet wie de dode is, maar Ghanees, Nigeriaans of Surinaams, dat maakt niet uit. Alle zwarten zijn woest.'' (Justitie houdt de identiteit van de dode geheim.)

Voor Nwangwu staat vast dat het de politie niets kan schelen. ''Waarom vallen ze zo binnen in hoogbouw? Ze kennen de risico's. Maar ja, dit is een zwarte buurt, dus dat telt niet.'' Landgenoot Henry Oduenyi, redacteur van het Nigeriaanse magazine The voice, valt hem bij. ''Ze moeten echt een andere benadering kiezen, ze nemen welbewust het risico dat ze springen. Je moet iemand niet als een dier behandelen omdat hij misschien crimineel is. Wat in hun hoofd zit: als ze doodgaan is er nog niks verloren.''

Omwonenden hielden 's avonds een gebedsdienst bij de flat, een aantal trok in een protestmars naar het politiebureau. Daar luisterden buurtregisseurs en bleef het rustig. (ALBERT DE LANGE)