Amsterdam Bewaar

Nationaal museum naar Zuiderkerk

De Amsterdamse Zuiderkerk. Foto Peter Elenbaas
De Amsterdamse Zuiderkerk. Foto Peter Elenbaas © UNKNOWN

AMSTERDAM - Het Nationaal Historisch Museum (NHM) trekt per 1 januari in de Zuiderkerk. Het museum zal er debatten, lezingen, evenmenten en tijdelijke exposities organiseren. De kerk wordt voor een periode van vijf jaar gehuurd. Dat bevestigen diverse betrokkenen bij het prestigieuze project.

Er werd jarenlang een harde strijd gevoerd tussen Arnhem, Den Haag en Amsterdam om het museum binnen te halen. De keuze viel in 2007 uiteindelijk op Arnhem. Vorige week maakte het kabinet echter bekend dat het museum door de bezuinigen geen eigen onderkomen krijgt. De beschikbare zes miljoen euro is teruggetrokken.

Directeur Erik Schilp bedacht zelf de oplossing om een tijdelijk onderkomen te zoeken. Hij is 'heel blij' met de Zuiderkerk die door een bezuiniging van zes ton van de gemeente besloot de deuren te sluiten.

Deze week zal de overeenkomst tussen het museum en stadsdeel Centrum worden getekend. Schilp ziet de kerk als een ideale oplossing. ''De Zuiderkerk is een bijzonder en historisch gebouw met een enorme ruimte. Er hoeft geen enkele investering te worden gedaan omdat het al een museaal bedrijf was. We betalen dus alleen de huur van iets meer dan een ton per jaar. Die komt uit onze exploitatiesubsidie.''

Schilp heeft voor 2011 een projectsubsidie van vier miljoen euro gekregen van het Rijk om inhoudelijke activiteiten te ontplooien. De bijdrage voor de daaropvolgende jaren is nog ongewis.

Dat het museum in Amsterdam komt te staan, vindt hij van minder belang. ''Het gaat me vooral om de kerk. Als die op een andere plek had gestaan, was het ook mooi geweest.''

Maar dat het in Amsterdam ligt, is wel meegenomen. Schilp: ''Er komen daar grote hoeveelheden mensen langs. Dat is fijn.''

In de Zuiderkerk zal geen definitieve tentoonstelling worden neergezet. ''We blijven zoeken naar een nieuw gebouw. Dit is een tijdelijke oplossing,'' zegt Schilp.

Anoek de Wit, directeur van de Zuiderkerk, heeft een 'dubbel gevoel'. ''Ik ben treurig dat het informatiecentrum dicht gaat. Tegelijkertijd ben ik heel blij dat deze prachtige kerk behouden blijft voor het grote publiek.''

Het informatiecentrum van de Dienst Ruimtelijke Ordening dat nu in de Zuiderkerk huist, sluit begin november de deuren zodat het Nationaal Historisch Museum er begin volgend jaar van start kan gaan.

Schilp bedacht al maanden geleden de oplossing voor zijn museum. ''Ik ben commissaris bij Stadsherstel en heb goede contacten met Erfgoed. Toen de huurovereenkomst van ons kantoor in Den Haag afliep en de Zuiderkerk vrij kwam, viel het kwartje. In de kerk is zowel kantoorruimte als plek voor exposities en evenementen.''

Zowel wethouder Carolien Gehrels (Kunst) als stadsdeel Centrum - dat de overeenkomst met het Nationaal Historisch Museum sluit - wilde vanochtend niet reageren op de komst van het museum.

De Zuiderkerk, gebouwd tussen 1604 en 1611 door stadsbouwmeester Hendrik de Keyser, is een protestantse kerk. Tot 1929 waren er kerkdiensten. In '70 werd het gesloten omdat het te bouwvallig was waarna het werd gerestaureerd. (HANNELOES PEN/HUGO LOGTENBERG)