Binnenland Bewaar

Grote meerderheid is tegen vuurwerk maar verbod nog ver weg

Grote meerderheid is tegen vuurwerk maar verbod nog ver weg
© ANP

Na Zwarte Piet staat opnieuw een decembertraditie onder druk - en ditmaal lijkt de samenleving het er wél mee eens. Ruim zestig procent van de bevolking wil een verbod op consumentenvuurwerk, blijkt voor het tweede jaar op rij uit verscheidene peilingen.

Nog maar één op de zeven mensen steekt vuurwerk af, een meerderheid heeft liever een door de gemeente geregeld vuurwerkfeest dan vrije verkoop van pijlen en knallers.

Maar in de politieke arena is het nog lang niet zo ver. De Partij voor de Dieren is voor een verbod, net als GroenLinks - samen goed voor zes zetels. En dat is het. Geen enkele grote partij wil zo ver gaan.

'Ik begrijp wel dat mensen de overlast met oud en nieuw zat zijn, maar ik geloof niet dat een vuurwerkverbod dat oplost,' zegt bijvoorbeeld Ahmed Marcouch (PvdA). Magda Berndsen (D66): 'Er zijn nu allerlei gemeenten met een vuurwerkvrije zone. Laten we eerst maar eens kijken hoe dat gaat.'

Betutteling
En dat terwijl miljoenen mensen het inmiddels wél willen. Waarom boort niemand die electorale goudmijn aan? 'Het is een patstelling,' zegt Frits Huffnagel, die jaren campagnestrateeg van de VVD was. 'De achterban van D66 en VVD is tegen betutteling en extra regels, dus die partijen kijken wel uit. Het CDA staat pal voor de middenstand en die zou zwaar getroffen worden. De PVV wil niet dat na Zwarte Piet wéér een Hollandse traditie sneuvelt. En PvdA en SP weten dat vuurwerk relatief populair is onder lager opgeleiden, een groep die zij niet boos willen maken.'

Kortom: elke grote partij heeft een heel goede reden om niet te draaien. Wie dat als eerste wel doet, kan zomaar een hoge electorale prijs betalen.
En dan is er ook nog de krachtige lobby van de vuurwerkbranche.

Dat bleek nadat het kabinet afgelopen mei een besluit had genomen waar de vuurwerkverkoop onder zou lijden: het aantal verkoopdagen moest terug van drie naar twee. Zo zou de verkoop van vuurwerk, en daarmee ook de overlast, worden teruggedrongen. Maar tot verbazing van velen werd het voorstel twee maanden later weggestemd, nota bene door de fracties van regeringspartijen PvdA en VVD.

Lobby
Alle betrokkenen erkennen dat aan het debat een intensieve lobby van de vuurwerkbranche voorafging. 'We hebben er inderdaad veel energie ingestoken,' zegt Leo Groeneveld, voorzitter van de Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland. 'We vonden het een slecht idee en de Tweede Kamer moest het nog goedkeuren. Dus hebben we alle relevante Kamerleden benaderd.'

Ook andere brancheverenigingen bestookten de Kamerleden met brieven en verzoeken om afspraken. Dat de Kamer het plan afschoot, met argumenten die opvallend veel leken op die van de branche, vond Groeneveld een 'uitstekende zaak'. 'Het gezonde verstand heeft gezegevierd.'

Marcouch zegt dat hij goed naar de argumenten van de branche heeft geluisterd. 'Maar ik heb natuurlijk wel mijn eigen afweging gemaakt. Dit leek mijn fractie gewoon niet de goede manier om overlast tegen te gaan.'

Dilemma
Toch gaat de Kamer een keer overstag, denkt Huffnagel. 'Al was het maar omdat er stemmen mee te winnen zijn. Ik weet zeker dat diverse partijen al onderzoeken hoe het onderwerp precies ligt binnen hun achterban. En de eerste die genoeg steun ziet, zal het aandurven. Of een paar partijen gaan gezamenlijk overstag, om het electorale risico te spreiden.'

Het is een dilemma, erkent Kamerlid Nine Kooiman (SP). 'We worstelen met het onderwerp. Ik denk dat dat voor alle partijen geldt. Natuurlijk horen wij ook hoe mensen over vuurwerk zijn gaan denken;van experts, van mensen op straat. Ik sluit zeker niet uit dat we er over vijf jaar anders over denken dan nu.'