Stadsgids Bewaar

Wijngaard in West is straks van iedereen

Op het stuk grond bij Sloterdijk zijn al wat druivenranken geplant, bij wijze van proef. In het voorjaar van 2016 moet een wijngaard van 1200 vierkante meter gaan verrijzen.
Op het stuk grond bij Sloterdijk zijn al wat druivenranken geplant, bij wijze van proef. In het voorjaar van 2016 moet een wijngaard van 1200 vierkante meter gaan verrijzen. © Eva Plevier

Amsterdam krijgt een eigen wijngaard. Voor 225 euro kunnen liefhebbers een stukje grond pachten bij station Sloterdijk. Een grand cru zal de oogst niet opleveren, maar zo beloven de initiatiefnemers: 'Nederlandse wijn is heel goed drinkbaar.'

Apellation Amstelveen

Amstelveen heeft sinds 2006 al een eigen wijngaard, aan de rand van de Bovenkerkerpolder. De eerste wijnoogst werd binnengehaald in 2008. De mensen die in de wijngaard werken zijn veelal krachten met een (tijdelijke) beperking. De Amsteltuin, die wordt bestierd door Jan Schake en Tieke Roosen, heeft vier soorten wijn: twee witte, een rosé en een rode. 2014 was een goed wijnjaar met een opbrengst van zo'n 3500 flessen.

Nederland zit in de lift als wijnland. Inmiddels ligt er door het hele land zo'n 400 hectare wijngebied

Het Nederlandse wijnklimaat

We hebben hier niet de zonuren van Zuid-Frankrijk en toch wordt er de laatste jaren volop wijn gemaakt in Nederland. Hoe zit dat? Tycho Vermeulen: 'De laatste jaren zijn er nieuwe rassen ontwikkeld, speciaal voor koudere klimaten. De Cornell-universiteit in Amerika heeft hier veel studie naar gedaan. En ook het Geisenheim Instituut in Duitsland. Door rassen te kruisen zijn er nu druiven ontwikkeld die eerder rijpen en dus met minder zonuren kunnen.'

Drie Amsterdammers en een Hagenaar - allen wijngek - willen in het voorjaar van 2016 een wijngaard van zo'n 1200 vierkante meter aanleggen op een stuk braakliggend terrein grenzend aan het Orlyplein bij Sloterdijk.

Door stukjes wijngaard van zo'n 15 vierkante meter te verpachten moet het een echt stadsproject gaan worden, vertelt Claire Felicie (49). De Amsterdamse heeft het idee voor een stadswijngaard afgekeken van Den Haag. 'Ik las dat ze daar al zoiets hadden en dacht meteen: dit is iets voor Amsterdam. Ik ben altijd al gefascineerd geweest door wijn maken.'

Open armen
Ze benaderde Tycho Vermeulen - de man van de Haagse wijngaard - en een samenwerking onder de naam 'No Chateau' was geboren. 'Al gauw kwamen er nog twee Amsterdammers bij en ben ik met het plan naar de gemeente gegaan.' 

Daar werd Felicie met open armen ontvangen en voorgesteld aan de Amsterdamse architect en ondernemer Wouter Valkenier (Hanneke's Boom). 'Hij heeft ons op de locatie bij Sloterdijk gewezen. Onze wijngaard wordt onderdeel van zijn Tuin van Bret, dat volop in ontwikkeling is.' 

Konijnen
Inmiddels zijn de eerste druivenranken geplant, bij wijze van proef. Want een wijngaard beginnen, is geen makkelijke klus. Tycho Vermeulen - als bioloog verbonden aan de Wageningenuniversiteit - heeft de afgelopen twee jaar kunnen oefenen in Den Haag. 'Het is best bewerkelijk. In de zomer groeit alles als kool en je moet de boel goed snoeien om de ranken mooi recht te laten groeien.'

Om nog maar niet te spreken van vogels die wel van een druifje houden en konijnen die dol zijn op het jonge blad van de plant. Vermeulen - die zelf al vijftien jaar wijn maakt - heeft alles al uitgedacht. Kartonnen kokers om de ranken moeten de konijnen op afstand houden en er komen netten tegen de gulzige vogels.

Druiven stampen
Als alles volgens plan verloopt kan er in het najaar van 2018 geoogst worden. Dat moet een hele happening worden, compleet met druiven fijnstampen met de voeten. Volgens Claire Felicie is het Nederlandse klimaat ideaal om wijn te maken. 'Het is hier niet te droog, niet te nat en niet te heet.' In totaal worden er drie soorten wijn gemaakt: een rieslingachtige witte, een pinot noir-achtige rode en een rosé. 

Zeventig wijnliefhebbers kunnen voor 225 euro per oogstjaar een stukje grond pachten van de Stichting No Chateau, in 2018 levert dat per persoon zo'n tien flessen wijn op. De wijn is dus niet goedkoop, maar volgens Vermeulen is geduld een schone zaak. 'Nederland zit in de lift als wijnland. Inmiddels ligt er door het hele land zo'n 400 hectare wijngebied, vooral in Limburg en de Achterhoek.' De wijngaard wordt beheerd door opzichters, maar de pachters mogen altijd zelf aan de slag en kunnen een cursus wijn maken volgen.

No Chateau heeft tien jaar de tijd gekregen van de gemeente om van het stukje groen bij Sloterdijk een bloeiende wijngaard te maken. De eerste wijnoogst zal niet meteen de beste zijn. Ook dat heeft tijd nodig. Vermeulen: 'Naarmate de jaren vorderen worden de druiven steeds lekkerder.'