Opinie Bewaar

'Shared Space is een slechte oplossing voor de kwetsbare voetganger'

Een impressie van hoe de Shared Space eruit moet komen te zien
Een impressie van hoe de Shared Space eruit moet komen te zien © Zwartlicht

Het risico is groot dat gehandicapten en ouderen de dupe worden van de macht van de sterkste bij de geplande Shared Space achter Amsterdam Centraal. Dat schrijft Bart Weggeman, beleidsmedewerker fysieke en sociale toegankelijkheid bij Cliëntenbelang Amsterdam, in een opiniestuk in Het Parool.

Waarom zouden fietsers bij een shared-space-inrichting opeens wel rekening houden met (kwetsbare) voetgangers?

'Geven we elkaar de ruimte?' is de treffende kop bij het artikel over de nieuwe verkeerssituatie achter het CS in Het Parool van 29 juli. 'Shared space' is gebaseerd op het reguleren van verkeerssituaties op basis van de eigen verantwoordelijkheid van mensen, in plaats van regels en verkeersborden. Het risico is groot dat gehandicapten en ouderen de dupe worden van de macht van de sterkste. Is de plek achter het CS niet veel te druk voor shared space?

Wij vinden dat shared space voor mensen met een functiebeperking een slechte oplossing is. Het idee - rekening houden met elkaar - klinkt sympathiek, maar gaat eraan voorbij dat niet iedereen dat kan, ervan uitgaande dat iedereen die het wel kan, zich ernaar gedraagt.

Kwetsbare voetganger
Blinden en slechtzienden kunnen niet waarnemen wat andere verkeersdeelnemers (gaan) doen, niet communiceren en anticiperen. De inrichting van de openbare ruimte biedt daarvoor ook nauwelijks aanknopingspunten.

Ook mensen die slecht ter been zijn, slechthorenden en doven (kunnen niet reageren op bijvoorbeeld een fietsbel), kinderen, mensen met een verstandelijke beperking (soms ook autisme) missen de duidelijke structuur die een trottoir, fietspad of zebra wel biedt maar bij shared space niet aanwezig is.

In Amsterdam wordt het gedrag van fietsers door mensen met een beperking uit onze achterban ook als een probleem ervaren: niet stoppen voor een zebra, over het trottoir fietsen et cetera. Waarom zouden zij bij een shared-space-inrichting opeens wel rekening houden met (kwetsbare) voetgangers?

Ieder voor zich
De IJ-zijde van het CS is een knooppunt van de fiets- en voetpaden bij de aanlegplaats van de ponten. Zeker als straks het fiets- en voetgangerstunneltje open gaat. De massa fietsers en voetgangers, brommers, brommobielen en Canta's concentreert zich op één punt waarbij het dan snel 'ieder voor zich' wordt, en het recht van de sterkste of de snelste gaat gelden.

We hebben vooraf bemoeienis met dit plan gehad. Ten opzichte van de oorspronkelijke plannen is er wel het een en ander verbeterd: het deel dat echt shared space is, is kleiner geworden en er worden iets opbollende banden opgenomen in het bestratingsmotief om de snelheid van (brom)fietsers te remmen. Een strook wordt ten behoeve van rolstoel- en rollatorgebruikers vlak uitgevoerd.

Spui
Of de getroffen maatregelen voldoende zijn, vragen we ons af. Het is ook een vraagteken hoe de gemeente gaat monitoren of deze oplossing werkt. Bij de ponten heeft het in ieder geval geholpen om met rood-groene vlakken aan te geven waar mensen zich moeten opstellen, misschien wel hét bewijs dat shared space op die plek niet werkt. Maar ook in andere gemeenten vragen gehandicaptenorganisaties aandacht voor de nadelen van shared space.

Onze zusterorganisatie Voorall heeft aan gemeente Den Haag gevraagd om de veiligheid en bruikbaarheid van het Spui voor blinden en slechtzienden te verbeteren. Laat Amsterdam niet dezelfde fouten maken door zich blind te staren op de vermeende voordelen.

Reageren op dit opiniestuk? Dat kan. Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie achter te laten.