Opinie Bewaar

'Amsterdammers verdienen meer inspraak in de politiek'

'Amsterdammers verdienen meer inspraak in de politiek'
© Rink Hof

Er wordt bijna altijd over onze hoofden heen beslist. Amsterdammers verdienen meer en directe zeggenschap in politiek en samenleving, betogen Arjen Nijeboer en Niesco Dubbelboer.

Arjen Nijeboer

is mede-initiatiefnemer van Meer Democratie
Niesco Dubbelboer

is mede-initiatiefnemer van Meer Democratie (www.meerdemocratie.nl).

Het doet geen recht aan de betrokkenheid en het gezonde verstand van vele burgers

Na de zomer moet burgemeester Eberhard van der Laan beslissen of hij door wil als burgemeester van Amsterdam. Als hij besluit - al dan niet onder druk van zijn politieke omgeving - niet door te gaan, komt er een vacature waarop in principe iedereen mag solliciteren. Maar die procedure blijkt telkens weer een farce.

Hoewel in artikel 3 van de Grondwet staat dat 'iedere Nederlander op gelijke voet benoembaar is in publieke functies', vallen verreweg de meeste banen in het openbaar bestuur toe aan leden van de gevestigde politieke partijen. Zo ook bij burgemeesters. Er wordt gevist in een heel kleine vijver van partijleden, terwijl de vijver van alle volwassen burgers vele malen groter is. Nog geen 2,5 procent is lid van een politieke partij, terwijl er onder de 97,5 procent van de kiesgerechtigden duizenden talenten rondlopen die ook in aanmerking komen voor publieke functies.

Democratie is een bestuursvorm waarin de burgers zichzelf besturen vanuit het principe van volkssoevereiniteit. In ons indirecte systeem van vertegenwoordiging, dat in honderd jaar niet wezenlijk is veranderd, staan burgers veel te vaak langs de zijlijn. De invloed die burgers via verkiezingen kunnen uitoefenen op het beleid is in feite een slag in het water. Er wordt meestal over hun hoofden heen beslist. Zelden tot nooit wordt inhoudelijk om hun mening gevraagd als er belangrijke beslissingen aan de orde zijn.

Dit vinden wij onrechtvaardig. Het doet geen recht aan de betrokkenheid en het gezonde verstand van vele burgers. De politieke en democratische rol van 'gewone' burgers moet worden vergroot. Dat is noodzakelijk, omdat - als mensen zich verantwoordelijk voelen voor hun omgeving - er minder vervreemding en gevoelens van onmacht zijn. Cynisme en wantrouwen kan dan plaatsmaken voor betrokkenheid en verantwoordelijkheid.

De dominantie van de politieke partijen moet hiervoor worden beperkt. Meer mogelijkheden voor bindende referenda, met haalbare handtekeningendrempels en zonder uitgezonderde onderwerpen. En niet alleen correctieve referenda, waarbij burgers ja of nee mogen zeggen tegen overheidsbesluiten, maar ook referenda waarbij burgers de voorstellen aandragen waarover gestemd wordt. Meer ruimte voor buurt- en burgerinitiatieven is nodig.

We willen de burgemeester kunnen kiezen in directe, bindende verkiezingen waarvoor in principe iedereen zich kandidaat kan stellen. Open data, buurtbegrotingen en meer interactieve beleidsvorming en inzet van gelote burgerpanels horen standaard te zijn in een democratische stad als Amsterdam. Amsterdammers verdienen meer en directe zeggenschap in politiek en samenleving. Iedereen heeft wel ideeën over hoe het in de buurt, de stad, Nederland beter kan.

Iedereen wordt (potentieel) geraakt door overheidsbeleid. En iedereen betaalt verplicht mee aan de financiering van het publieke bestel. Daarom moet iedereen meer ruimte krijgen om initiatieven te nemen. Daarom moet iedereen kunnen meebeslissen over nieuw politiek beleid. Daarom moet iedereen meer invloed hebben op de vraag door wie wij worden bestuurd.

Meer Democratie
Ons doel is een Amsterdam dat zich veel meer dan nu dienend opstelt naar de burgers. Waarin burgers de democratie echt ervaren als iets wat ze gezamenlijk vormgeven. Waarin burgers geen passieve objecten van overheidsbeleid zijn, maar waarin ze actief kunnen bijdragen en steeds kunnen kiezen welk beleid ze prefereren. Waarin belasting betalen geen vervreemdende aangelegenheid is, maar waarin hoogte en besteding steeds direct door burgers kunnen worden bijgestuurd. Daarvoor is een politiek nodig die initiatieven van burgers verwelkomt, stimuleert en de ruimte laat.

Om zo'n Amsterdam, zo'n samenleving dichterbij te brengen, hebben we Meer Democratie opgericht. Met deze nieuwe beweging voeren we acties voor een grondige verdieping van de democratie. Onze eerste actie is een burgerinitiatief tegen de praktijk dat de gevestigde politieke partijen publieke functies onder elkaar verdelen. Dan gaat het bijvoorbeeld om burgemeesters, commissarissen der koning, topambtenaren en leden van één van de honderden adviesraden en commissies.

Wij willen in plaats daarvan een onafhankelijke waakhond instellen die de wettelijke taak heeft ervoor te zorgen dat partijlidmaatschap geen rol meer speelt en dat benoemingen alleen nog zijn gebaseerd op merites, openheid, eerlijkheid en onpartijdigheid. Want iedere burger moet burgemeester kunnen worden.


Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.